58 passages · ~87 min read
Tap any verse to open it — original, meaning & audio.
तवां हय अग्ने सदम इत समन्यवो देवासो देवम अरतिं नयेरिर इति करत्वा नयेरिरे | अमर्त्यं यजत मर्त्येष्व आ देवम आदेवं जनत परचेतसं विश्वम आदेवं जनत परचेतसम || स भरातरं वरुणम अग्न आ वव्र्त्स्व देवां अछा सुमती यज्ञवनसं जयेष्ठं यज्ञवनसम | रतावानम आदित्यं चर्षणीध्र्तं राजानं चर्षणीध्र्तम || सखे सखायम अभ्य आ वव्र्त्स्वाशुं न चक्रं रथ्येव रंह्यास्मभ्यं दस्म रंह्या | अग्ने मर्ळीकं वरुणे सचा विदो मरुत्सु विश्वभानुषु तोकाय तुजे शुशुचान शं कर्ध्य अस्मभ्यं दस्म शं कर्धि || तवं नो अग्ने वरुणस्य विद्वान देवस्य हेळो ऽव यासिसीष्ठाः | यजिष्ठो वह्नितमः शोशुचानो विश्वा दवेषांसि पर मुमुग्ध्य अस्मत || स तवं नो अग्ने ऽवमो भवोती नेदिष्ठो अस्या उषसो वयुष्टौ | अव यक्ष्व नो वरुणं रराणो वीहि मर्ळीकं सुहवो न एधि || अस्य शरेष्ठा सुभगस्य संद्र्ग देवस्य चित्रतमा मर्त्येषु | शुचि घर्तं न तप्तम अघ्न्याया सपार्हा देवस्य मंहनेव धेनोः || तरिर अस्य ता परमा सन्ति सत्या सपार्हा देवस्य जनिमान्य अग्नेः | अनन्ते अन्तः परिवीत आगाच छुचिः शुक्रो अर्यो रोरुचानः || स दूतो विश्वेद अभि वष्टि सद्मा होता हिरण्यरथो रंसुजिह्वः रोहिदश्वो वपुष्यो विभावा सदा रण्वः पितुमतीव संसत || स चेतयन मनुषो यज्ञबन्धुः पर तम मह्या रशनया नयन्ति स कषेत्य अस्य दुर्यासु साधन देवो मर्तस्य सधनित्वम आप || स तू नो अग्निर नयतु परजानन्न अछा रत्नं देवभक्तं यद अस्य | धिया यद विश्वे अम्र्ता अक्र्ण्वन दयौष पिता जनिता सत्यम उक्षन || स जायत परथमः पस्त्यासु महो बुध्ने रजसो अस्य योनौ | पर शर्ध आर्त परथमं विपन्यं रतस्य योना वर्षभस्य नीळे | सपार्हो युवा वपुष्यो विभावा सप्त परियासो ऽजनयन्त वर्ष्णे || अस्माकम अत्र पितरो मनुष्या अभि पर सेदुर रतम आशुषाणाः | अश्मव्रजाः सुदुघा वव्रे अन्तर उद उस्रा आजन्न उषसो हुवानाः || ते मर्म्र्जत दद्र्वांसो अद्रिं तद एषाम अन्ये अभितो वि वोचन | पश्वयन्त्रासो अभि कारम अर्चन विदन्त जयोतिश चक्र्पन्त धीभिः || ते गव्यता मनसा दर्ध्रम उब्धं गा येमानम परि षन्तम अद्रिम | दर्ळ्हं नरो वचसा दैव्येन वरजं गोमन्तम उशिजो वि वव्रुः || ते मन्वत परथमं नाम धेनोस तरिः सप्त मातुः परमाणि विन्दन | तज जानतीर अभ्य अनूषत वरा आविर भुवद अरुणीर यशसा गोः || नेशत तमो दुधितं रोचत दयौर उद देव्या उषसो भानुर अर्त | आ सूर्यो बर्हतस तिष्ठद अज्रां रजु मर्तेषु वर्जिना च पश्यन || आद इत पश्चा बुबुधाना वय अख्यन्न आद इद रत्नं धारयन्त दयुभक्तम | विश्वे विश्वासु दुर्यासु देवा मित्र धिये वरुण सत्यम अस्तु || अछा वोचेय शुशुचानम अग्निं होतारं विश्वभरसं यजिष्ठम | शुच्य ऊधो अत्र्णन न गवाम अन्धो न पूतम परिषिक्तम अंशोः || विश्वेषाम अदितिर यज्ञियानां विश्वेषाम अतिथिर मानुषाणाम | अग्निर देवानाम अव आव्र्णानः सुम्र्ळीको भवतु जातवेदाः ||
1, THEE Agni, have the Gods, ever of one accord, sent hither down, a God, appointed messenger, yea, with their wisdom…
यो मर्त्येष्व अम्र्त रतावा देवो देवेष्व अरतिर निधायि | होता यजिष्ठो मह्ना शुचध्यै हव्यैर अग्निर मनुष ईरयध्यै || इह तवं सूनो सहसो नो अद्य जातो जातां उभयां अन्तर अग्ने | दूत ईयसे युयुजान रष्व रजुमुष्कान वर्षणः शुक्रांश च || अत्या वर्धस्नू रोहिता घर्तस्नू रतस्य मन्ये मनसा जविष्ठा | अन्तर ईयसे अरुषा युजानो युष्मांश च देवान विश आ च मर्तान || अर्यमणं वरुणम मित्रम एषाम इन्द्राविष्णू मरुतो अश्विनोत | सवश्वो अग्ने सुरथः सुराधा एद उ वह सुहविषे जनाय || गोमां अग्ने ऽविमां अश्वी यज्ञो नर्वत्सखा सदम इद अप्रम्र्ष्यः | इळावां एषो असुर परजावान दीर्घो रयिः पर्थुबुध्नः सभावान || यस त इध्मं जभरत सिष्विदानो मूर्धानं वा ततपते तवाया | भुवस तस्य सवतवांः पायुर अग्ने विश्वस्मात सीम अघायत उरुष्य || यस ते भराद अन्नियते चिद अन्नं निशिषन मन्द्रम अतिथिम उदीरत | आ देवयुर इनधते दुरोणे तस्मिन रयिर धरुवो अस्तु दास्वान || यस तवा दोषा य उषसि परशंसात परियं वा तवा कर्णवते हविष्मान | अश्वो न सवे दम आ हेम्यावान तम अंहसः पीपरो दाश्वांसम || यस तुभ्यम अग्ने अम्र्ताय दाशद दुवस तवे कर्णवते यतस्रुक | न स राया शशमानो वि योषन नैनम अंहः परि वरद अघायोः || यस्य तवम अग्ने अध्वरं जुजोषो देवो मर्तस्य सुधितं रराणः | परीतेद असद धोत्रा सा यविष्ठासाम यस्य विधतो वर्धासः || चित्तिम अचित्तिं चिनवद वि विद्वान पर्ष्ठेव वीता वर्जिना च मर्तान | राये च नः सवपत्याय देव दितिं च रास्वादितिम उरुष्य || कविं शशासुः कवयो ऽदब्धा निधारयन्तो दुर्यास्व आयोः | अतस तवं दर्श्यां अग्न एतान पड्भिः पश्येर अद्भुतां अर्य एवैः || तवम अग्ने वाघते सुप्रणीतिः सुतसोमाय विधते यविष्ठ | रत्नम भर शशमानाय घर्ष्वे पर्थु शचन्द्रम अवसे चर्षणिप्राः || अधा ह यद वयम अग्ने तवाया पड्भिर हस्तेभिश चक्र्मा तनूभिः | रथं न करन्तो अपसा भुरिजोर रतं येमुः सुध्य आशुषाणाः || अधा मातुर उषसः सप्त विप्रा जायेमहि परथमा वेधसो नॄन | दिवस पुत्रा अङगिरसो भवेमाद्रिं रुजेम धनिनं शुचन्तः || अधा यथा नः पितरः परासः परत्नासो अग्न रतम आशुषाणाः | शुचीद अयन दीधितिम उक्थशासः कषामा भिन्दन्तो अरुणीर अप वरन || सुकर्माणः सुरुचो देवयन्तो ऽयो न देवा जनिमा धमन्तः | शुचन्तो अग्निं वव्र्धन्त इन्द्रम ऊर्वं गव्यम परिषदन्तो अग्मन || आ यूथेव कषुमति पश्वो अख्यद देवानां यज जनिमान्त्य उग्र | मर्तानां चिद उर्वशीर अक्र्प्रन वर्धे चिद अर्य उपरस्यायोः || अकर्म ते सवपसो अभूम रतम अवस्रन्न उषसो विभातीः | अनूनम अग्निम पुरुधा सुश्चन्द्रं देवस्य मर्म्र्जतश चारु चक्षुः || एता ते अग्न उचथानि वेधो ऽवोचाम कवये ता जुषस्व | उच छोचस्व कर्णुहि वस्यसो नो महो रायः पुरुवार पर यन्धि ||
1 THE, Faithful One, Immortal among mortals, a God among the Gods, appointed envoy, Priest, best at worship, must shi…
आ वो राजानम अध्वरस्य रुद्रं होतारं सत्ययजं रोदस्योः | अग्निम पुरा तनयित्नोर अचित्ताद धिरण्यरूपम अवसे कर्णुध्वम || अयं योनिश चक्र्मा यं वयं ते जायेव पत्य उशती सुवासाः | अर्वाचीनः परिवीतो नि षीदेमा उ ते सवपाक परतीचीः || आश्र्ण्वते अद्र्पिताय मन्म नर्चक्षसे सुम्र्ळीकाय वेधः | देवाय शस्तिम अम्र्ताय शंस गरावेव सोता मधुषुद यम ईळे || तवं चिन नः शम्या अग्ने अस्या रतस्य बोध्य रतचित सवाधीः | कदा त उक्था सधमाद्यानि कदा भवन्ति सख्या गर्हे ते || कथा ह तद वरुणाय तवम अग्ने कथा दिवे गर्हसे कन न आगः | कथा मित्राय मीळ्हुषे पर्थिव्यै बरवः कद अर्यम्णे कद भगाय || कद धिष्ण्यासु वर्धसानो अग्ने कद वाताय परतवसे शुभंये | परिज्मने नासत्याय कषे बरवः कद अग्ने रुद्राय नर्घ्ने || कथा महे पुष्टिम्भराय पूष्णे कद रुद्राय सुमखाय हविर्दे | कद विष्णव उरुगायाय रेतो बरवः कद अग्ने शरवे बर्हत्यै || कथा शर्धाय मरुताम रताय कथा सूरे बर्हते पर्छ्यमानः | परति बरवो ऽदितये तुराय साधा दिवो जातवेदश चिकित्वान || रतेन रतं नियतम ईळ आ गोर आमा सचा मधुमत पक्वम अग्ने | कर्ष्णा सती रुशता धासिनैषा जामर्येण पयसा पीपाय || रतेन हि षमा वर्षभश चिद अक्तः पुमां अग्निः पयसा पर्ष्ठ्य्न | अस्पन्दमानो अचरद वयोधा वर्षा शुक्रं दुदुहे पर्श्निर ऊधः || रतेनाद्रिं वय असन भिदन्तः सम अङगिरसो नवन्त गोभिः | शुनं नरः परि षदन्न उषासम आविः सवर अभवज जाते अग्नौ || रतेन देवीर अम्र्ता अम्र्क्ता अर्णोभिर आपो मधुमद्भिर अग्ने | वाजी न सर्गेषु परस्तुभानः पर सदम इत सरवितवे दधन्युः || मा कस्य यक्षं सदम इद धुरो गा मा वेशस्य परमिनतो मापेः | मा भरातुर अग्ने अन्र्जोर रणं वेर मा सख्युर दक्षं रिपोर भुजेम || रक्षा णो अग्ने तव रक्षणेभी रारक्षाणः सुमख परीणानः | परति षफुर वि रुज वीड्व अंहो जहि रक्षो महि चिद वाव्र्धानम || एभिर भव सुमना अग्ने अर्कैर इमान सप्र्श मन्मभिः शूर वाजान | उत बरह्माण्य अङगिरो जुषस्व सं ते शस्तिर देववाता जरेत || एता विश्वा विदुषे तुभ्यं वेधो नीथान्य अग्ने निण्या वचांसि | निवचना कवये काव्यान्य अशंसिषम मतिभिर विप्र उक्थैः ||
1 WIN, to assist you, Rudra, Lord of worship, Priest of both worlds, effectual Sacrificer, Agni, invested with his go…
कर्णुष्व पाजः परसितिं न पर्थ्वीं याहि राजेवामवां इभेन | तर्ष्वीम अनु परसितिं दरूणानो ऽसतासि विध्य रक्षसस तपिष्ठैः || तव भरमास आशुया पतन्त्य अनु सप्र्श धर्षता शोशुचानः | तपूंष्य अग्ने जुह्वा पतंगान असंदितो वि सर्ज विष्वग उल्काः || परति सपशो वि सर्ज तूर्णितमो भवा पायुर विशो अस्या अदब्धः | यो नो दूरे अघशंसो यो अन्त्य अग्ने माकिष टे वयथिर आ दधर्षीत || उद अग्ने तिष्ठ परत्य आ तनुष्व नय अमित्रां ओषतात तिग्महेते | यो नो अरातिं समिधान चक्रे नीचा तं धक्ष्य अतसं न शुष्कम || ऊर्ध्वो भव परति विध्याध्य अस्मद आविष कर्णुष्व दैव्यान्य अग्ने | अव सथिरा तनुहि यातुजूनां जामिम अजामिम पर मर्णीहि शत्रून || स ते जानाति सुमतिं यविष्ठ य ईवते बरह्मणे गातुम ऐरत | विश्वान्य अस्मै सुदिनानि रायो दयुम्नान्य अर्यो वि दुरो अभि दयौत || सेद अग्ने अस्तु सुभगः सुदानुर यस तवा नित्येन हविषा य उक्थैः | पिप्रीषति सव आयुषि दुरोणे विश्वेद अस्मै सुदिना सासद इष्टिः || अर्चामि ते सुमतिं घोष्य अर्वाक सं ते वावाता जरताम इयं गीः | सवश्वास तवा सुरथा मर्जयेमास्मे कषत्राणि धारयेर अनु दयून || इह तवा भूर्य आ चरेद उप तमन दोषावस्तर दीदिवांसम अनु दयून | करीळन्तस तवा सुमनसः सपेमाभि दयुम्ना तस्थिवांसो जनानाम || यस तवा सवश्वः सुहिरण्यो अग्न उपयाति वसुमता रथेन | तस्य तराता भवसि तस्य सखा यस त आतिथ्यम आनुषग जुजोषत || महो रुजामि बन्धुता वचोभिस तन मा पितुर गोतमाद अन्व इयाय | तवं नो अस्य वचसश चिकिद्धि होतर यविष्ठ सुक्रतो दमूनाः || अस्वप्नजस तरणयः सुशेवा अतन्द्रासो ऽवर्का अश्रमिष्ठाः | ते पायवः सध्र्यञ्चो निषद्याग्ने तव नः पान्त्व अमूर || ये पायवो मामतेयं ते अग्ने पश्यन्तो अन्धं दुरिताद अरक्षन | ररक्ष तान सुक्र्तो विश्ववेदा दिप्सन्त इद रिपवो नाह देभुः || तवया वयं सधन्यस तवोतास तव परणीत्य अश्याम वाजान | उभा शंसा सूदय सत्यताते ऽनुष्ठुया कर्णुह्य अह्रयाण || अया ते अग्ने समिधा विधेम परति सतोमं शस्यमानं गर्भाय | दहाशसो रक्षसः पाह्य अस्मान दरुहो निदो मित्रमहो अवद्यात ||
1 PUT forth like a wide-spreading net thy vigour; go like a mighty King with his attendants. Thou, following thy swif…
वैश्वानराय मीळ्हुषे सजोषाः कथा दाशेमाग्नये बर्हद भाः | अनूनेन बर्हता वक्षथेनोप सतभायद उपमिन न रोधः || मा निन्दत य इमाम मह्यं रातिं देवो ददौ मर्त्याय सवधावान | पाकाय गर्त्सो अम्र्तो विचेता वैश्वानरो नर्तमो यह्वो अग्निः || साम दविबर्हा महि तिग्मभ्र्ष्टिः सहस्ररेता वर्षभस तुविष्मान | पदं न गोर अपगूळ्हं विविद्वान अग्निर मह्यम परेद उ वोचन मनीषाम || पर तां अग्निर बभसत तिग्मजम्भस तपिष्ठेन शोचिषा यः सुराधाः | पर ये मिनन्ति वरुणस्य धाम परिया मित्रस्य चेततो धरुवाणि || अभ्रातरो न योषणो वयन्तः पतिरिपो न जनयो दुरेवाः | पापासः सन्तो अन्र्ता असत्या इदम पदम अजनता गभीरम || इदम मे अग्ने कियते पावकामिनते गुरुम भारं न मन्म | बर्हद दधाथ धर्षता गभीरं यह्वम पर्ष्ठम परयसा सप्तधातु || तम इन नव एव समना समानम अभि करत्वा पुनती धीतिर अश्याः | ससस्य चर्मन्न अधि चारु पर्श्नेर अग्रे रुप आरुपितं जबारु || परवाच्यं वचसः किम मे अस्य गुहा हितम उप निणिग वदन्ति | यद उस्रियाणाम अप वार इव वरन पाति परियं रुपो अग्रम पदं वेः || इदम उ तयन महि महाम अनीकं यद उस्रिया सचत पूर्व्यं गौः | रतस्य पदे अधि दीद्यानं गुहा रघुष्यद रघुयद विवेद || अध दयुतानः पित्रोः सचासामनुत गुह्यं चारु पर्श्नेः | मातुष पदे परमे अन्ति षद गोर वर्ष्णः शोचिषः परयतस्य जिह्वा || रतं वोचे नमसा पर्छ्यमानस तवाशसा जातवेदो यदीदम | तवम अस्य कषयसि यद ध विश्वं दिवि यद उ दरविणं यत पर्थिव्याम || किं नो अस्य दरविणं कद ध रत्नं वि नो वोचो जातवेदश चिकित्वान | गुहाध्वनः परमं यन नो अस्य रेकु पदं न निदाना अगन्म || का मर्यादा वयुना कद ध वामम अछा गमेम रघवो न वाजम | कदा नो देवीर अम्र्तस्य पत्नीः सूरो वर्णेन ततनन्न उषासः || अनिरेण वचसा फल्ग्वेन परतीत्येन कर्धुनात्र्पासः | अधा ते अग्ने किम इहा वदन्त्य अनायुधास आसता सचन्ताम || अस्य शरिये समिधानस्य वर्ष्णो वसोर अनीकं दम आ रुरोच | रुशद वसानः सुद्र्शीकरूपः कषितिर न राया पुरुवारो अद्यौत ||
1 How shall we give with one accord oblation to Agni, to Vaiśvānara the Bounteous? Great light, with full high growth…
ऊर्ध्व ऊ षु णो अध्वरस्य होतर अग्ने तिष्ठ देवताता यजीयान | तवं हि विश्वम अभ्य असि मन्म पर वेधसश चित तिरसि मनीषाम || अमूरो होता नय असादि विक्ष्व अग्निर मन्द्रो विदथेषु परचेताः | ऊर्ध्वम भानुं सवितेवाश्रेन मेतेव धूमं सतभायद उप दयाम || यता सुजूर्णी रातिनी घर्ताची परदक्षिणिद देवतातिम उराणः | उद उ सवरुर नवजा नाक्रः पश्वो अनक्ति सुधितः सुमेकः || सतीर्णे बर्हिषि समिधाने अग्ना ऊर्ध्वो अध्वर्युर जुजुषाणो अस्थात | पर्य अग्निः पशुपा न होता तरिविष्ट्य एति परदिव उराणः || परि तमना मितद्रुर एति होताग्निर मन्द्रो मधुवचा रतावा | दरवन्त्य अस्य वाजिनो न शोका भयन्ते विश्वा भुवना यद अभ्राट || भद्रा ते अग्ने सवनीक संद्र्ग घोरस्य सतो विषुणस्य चारुः | न यत ते शोचिस तमसा वरन्त न धवस्मानस तन्व रेप आ धुः || न यस्य सातुर जनितोर अवारि न मातरापितरा नू चिद इष्टौ | अधा मित्रो न सुधितः पावको ऽगनिर दीदाय मानुषीषु विक्षु || दविर यम पञ्च जीजनन संवसानाः सवसारो अग्निम मानुषीषु विक्षु | उषर्बुधम अथर्यो न दन्तं शुक्रं सवासम परशुं न तिग्मम || तव तये अग्ने हरितो घर्तस्ना रोहितास रज्वञ्चः सवञ्चः | अरुषासो वर्षण रजुमुष्का आ देवतातिम अह्वन्त दस्माः || ये ह तये ते सहमाना अयासस तवेषासो अग्ने अर्चयश चरन्ति | शयेनासो न दुवसनासो अर्थं तुविष्वणसो मारुतं न शर्धः || अकारि बरह्म समिधान तुभ्यं शंसात्य उक्थं यजते वय धाः | होतारम अग्निम मनुषो नि षेदुर नमस्यन्त उशिजः शंसम आयोः ||
1 PRIEST of our rite, stand up erect, O Agni, in the Gods’ service best of sacrificers, For over evei y thought thou …
अयम इह परथमो धायि धात्र्भिर होता यजिष्ठो अध्वरेष्व ईड्यः | यम अप्नवानो भर्गवो विरुरुचुर वनेषु चित्रं विभ्वं विशे-विशे || अग्ने कदा त आनुषग भुवद देवस्य चेतनम | अधा हि तवा जग्र्भ्रिरे मर्तासो विक्ष्व ईड्यम || रतावानं विचेतसम पश्यन्तो दयाम इव सत्र्भिः | विश्वेषाम अध्वराणां हस्कर्तारं दमे-दमे || आशुं दूतं विवस्वतो विश्वा यश चर्षणीर अभि | आ जभ्रुः केतुम आयवो भर्गवाणं विशे-विशे || तम ईं होतारम आनुषक चिकित्वांसं नि षेदिरे | रण्वम पावकशोचिषं यजिष्ठं सप्त धामभिः || तं शश्वतीषु मात्र्षु वन आ वीतम अश्रितम | चित्रं सन्तं गुहा हितं सुवेदं कूचिदर्थिनम || ससस्य यद वियुता सस्मिन्न ऊधन्न रतस्य धामन रणयन्त देवाः | महां अग्निर नमसा रातहव्यो वेर अध्वराय सदम इद रतावा || वेर अध्वरस्य दूत्यानि विद्वान उभे अन्ता रोदसी संचिकित्वान | दूत ईयसे परदिव उराणो विदुष्टरो दिव आरोधनानि || कर्ष्णं त एम रुशतः पुरो भाश चरिष्ण्व अर्चिर वपुषाम इद एकम | यद अप्रवीता दधते ह गर्भं सद्यश चिज जातो भवसीद उ दूतः || सद्यो जातस्य दद्र्शानम ओजो यद अस्य वातो अनुवाति शोचिः | वर्णक्ति तिग्माम अतसेषु जिह्वां सथिरा चिद अन्ना दयते वि जम्भैः || तर्षु यद अन्ना तर्षुणा ववक्ष तर्षुं दूतं कर्णुते यह्वो अग्निः | वातस्य मेळिं सचते निजूर्वन्न आशुं न वाजयते हिन्वे अर्वा ||
1 HERE by ordainers was this God appointed first Invoker, best at worship, to be praised at rites: Whom Apnavāna, and…
दूतं वो विश्ववेदसं हव्यवाहम अमर्त्यम | यजिष्ठम रञ्जसे गिरा || स हि वेदा वसुधितिम महां आरोधनं दिवः | स देवां एह वक्षति || स वेद देव आनमं देवां रतायते दमे | दाति परियाणि चिद वसु || स होता सेद उ दूत्यं चिकित्वां अन्तर ईयते | विद्वां आरोधनं दिवः || ते सयाम ये अग्नये ददाशुर हव्यदातिभिः | य ईम पुष्यन्त इन्धते || ते राया ते सुवीर्यैः ससवांसो वि शर्ण्विरे | ये अग्ना दधिरे दुवः || अस्मे रायो दिवे-दिवे सं चरन्तु पुरुस्प्र्हः | अस्मे वाजास ईरताम || स विप्रश चर्षणीनां शवसा मानुषाणाम | अति कषिप्रेव विध्यति ||
1 YOUR envoy who possesses all, Immortal, bearer of your gifts, Best worshipper, I woo with song. 2 He, Mighty, knows…
अग्ने मर्ळ महां असि य ईम आ देवयुं जनम | इयेथ बर्हिर आसदम || स मानुषीषु दूळभो विक्षु परावीर अमर्त्यः | दूतो विश्वेषाम भुवत || स सद्म परि णीयते होता मन्द्रो दिविष्टिषु | उत पोता नि षीदति || उत गना अग्निर अध्वर उतो गर्हपतिर दमे | उत बरह्मा नि षीदति || वेषि हय अध्वरीयताम उपवक्ता जनानाम | हव्या च मानुषाणाम || वेषीद व अस्य दूत्यं यस्य जुजोषो अध्वरम | हव्यम मर्तस्य वोळ्हवे || अस्माकं जोष्य अध्वरम अस्माकं यज्ञम अङगिरः | अस्माकं शर्णुधी हवम || परि ते दूळभो रथो ऽसमां अश्नोतु विश्वतः | येन रक्षसि दाशुषः ||
1 AGNI, show favour: great art thou who to this pious man art come, To seat thee on the sacred grass. 2 May he the Im…
अग्ने तम अद्याश्वं न सतोमैः करतुं न भद्रं हर्दिस्प्र्शम | रध्यामा त ओहैः || अधा हय अग्ने करतोर भद्रस्य दक्षस्य साधोः | रथीर रतस्य बर्हतो बभूथ || एभिर नो अर्कैर भवा नो अर्वाङ सवर ण जयोतिः | अग्ने विश्वेभिः सुमना अनीकैः || आभिष टे अद्य गीर्भिर गर्णन्तो ऽगने दाशेम | पर ते दिवो न सतनयन्ति शुष्माः || तव सवादिष्ठाग्ने संद्र्ष्टिर इदा चिद अह्न इदा चिद अक्तोः | शरिये रुक्मो न रोचत उपाके || घर्तं न पूतं तनूर अरेपाः शुचि हिरण्यम | तत ते रुक्मो न रोचत सवधावः || कर्तं चिद धि षमा सनेमि दवेषो ऽगन इनोषि मर्तात | इत्था यजमानाद रतावः || शिवा नः सख्या सन्तु भरात्राग्ने देवेषु युष्मे | सा नो नाभिः सदने सस्मिन्न ऊधन ||
1 This day with praises, Agni, we bring thee that which thou lovest. Right judgment, like a horse, with our devotions…
भद्रं ते अग्ने सहसिन्न अनीकम उपाक आ रोचते सूर्यस्य | रुशद दर्शे दद्र्शे नक्तया चिद अरूक्षितं दर्श आ रूपे अन्नम || वि षाह्य अग्ने गर्णते मनीषां खं वेपसा तुविजात सतवानः | विश्वेभिर यद वावनः शुक्र देवैस तन नो रास्व सुमहो भूरि मन्म || तवद अग्ने काव्या तवन मनीषास तवद उक्था जायन्ते राध्यानि | तवद एति दरविणं वीरपेशा इत्थाधिये दाशुषे मर्त्याय || तवद वाजी वाजम्भरो विहाया अभिष्टिक्र्ज जायते सत्यशुष्मः | तवद रयिर देवजूतो मयोभुस तवद आशुर जूजुवां अग्ने अर्वा || तवाम अग्ने परथमं देवयन्तो देवम मर्ता अम्र्त मन्द्रजिह्वम | दवेषोयुतम आ विवासन्ति धीभिर दमूनसं गर्हपतिम अमूरम || आरे अस्मद अमतिम आरे अंह आरे विश्वां दुर्मतिं यन निपासि | दोषा शिवः सहसः सूनो अग्ने यं देव आ चित सचसे सवस्ति ||
1 THY blessed majesty, victorious Agni, shines brightly in the neighbourhood of Sūrya. Splendid to see, it shows even…
यस तवाम अग्न इनधते यतस्रुक तरिस ते अन्नं कर्णवत सस्मिन्न अहन | स सु दयुम्नैर अभ्य अस्तु परसक्षत तव करत्वा जातवेदश चिकित्वान || इध्मं यस ते जभरच छश्रमाणो महो अग्ने अनीकम आ सपर्यन | स इधानः परति दोषाम उषासम पुष्यन रयिं सचते घनन्न अमित्रान || अग्निर ईशे बर्हतः कषत्रियस्याग्निर वाजस्य परमस्य रायः | दधाति रत्नं विधते यविष्ठो वय आनुषङ मर्त्याय सवधावान || यच चिद धि ते पुरुषत्रा यविष्ठाचित्तिभिश चक्र्मा कच चिद आगः | कर्धी षव अस्मां अदितेर अनागान वय एनांसि शिश्रथो विष्वग अग्ने || महश चिद अग्न एनसो अभीक ऊर्वाद देवानाम उत मर्त्यानाम | मा ते सखायः सदम इद रिषाम यछा तोकाय तनयाय शं योः || यथा ह तयद वसवो गौर्यं चित पदि षिताम अमुञ्चता यजत्राः | एवो षव अस्मन मुञ्चता वय अंहः पर तार्य अग्ने परतरं न आयुः ||
1 WHOSO enkindles thee, with lifted ladle, and thrice this day offers thee food, O Agni, May he excel, triumphant thr…
परत्य अग्निर उषसाम अग्रम अख्यद विभातीनां सुमना रत्नधेयम | यातम अश्विना सुक्र्तो दुरोणम उत सूर्यो जयोतिषा देव एति || ऊर्ध्वम भानुं सविता देवो अश्रेद दरप्सं दविध्वद गविषो न सत्वा | अनु वरतं वरुणो यन्ति मित्रो यत सूर्यं दिव्य आरोहयन्ति || यं सीम अक्र्ण्वन तमसे विप्र्चे धरुवक्षेमा अनवस्यन्तो अर्थम | तं सूर्यं हरितः सप्त यह्वी सपशं विश्वस्य जगतो वहन्ति || वहिष्ठेभिर विहरन यासि तन्तुम अवव्ययन्न असितं देव वस्म | दविध्वतो रश्मयः सूर्यस्य चर्मेवावाधुस तमो अप्स्व अन्तः || अनायतो अनिबद्धः कथायं नयङङ उत्तानो ऽव पद्यते न | कया याति स्वधया को ददर्श दिवः स्कम्भः समृतः पाति नाकम् ||
1 AGNI hath looked, benevolently-minded, on the wealth-giving spring of radiant Mornings. Come, Aśvins, to the dwelli…
परत्य अग्निर उषसो जातवेदा अख्यद देवो रोचमाना महोभिः | आ नासत्योरुगाया रथेनेमं यज्ञम उप नो यातम अछ || ऊर्ध्वं केतुं सविता देवो अश्रेज जयोतिर विश्वस्मै भुवनाय कर्ण्वन | आप्रा दयावाप्र्थिवी अन्तरिक्षं वि सूर्यो रश्मिभिश चेकितानः || आवहन्त्य अरुणीर जयोतिषागान मही चित्रा रश्मिभिश चेकिताना | परबोधयन्ती सुविताय देव्य उषा ईयते सुयुजा रथेन || आ वां वहिष्ठा इह ते वहन्तु रथा अश्वास उषसो वयुष्टौ | इमे हि वाम मधुपेयाय सोमा अस्मिन यज्ञे वर्षणा मादयेथाम || अनायतो अनिबद्धः कथायं नयङङ उत्तानो ऽव पद्यते न | कया याति स्वधया को ददर्श दिवः स्कम्भः समृतः पाति नाकम् ||
1 THE God hath looked, even Agni Jātavedas, to meet the Dawns refulgent in their glories. Come on your chariot, ye wh…
अग्निर होता नो अध्वरे वाजी सन परि णीयते | देवो देवेषु यज्ञियः || परि तरिविष्ट्य अध्वरं यात्य अग्नी रथीर इव | आ देवेषु परयो दधत || परि वाजपतिः कविर अग्निर हव्यान्य अक्रमीत | दधद रत्नानि दाशुषे || अयं यः सर्ञ्जये पुरो दैववाते समिध्यते | दयुमां अमित्रदम्भनः || अस्य घा वीर ईवतो ऽगनेर ईशीत मर्त्यः | तिग्मजम्भस्य मीळ्हुषः || तम अर्वन्तं न सानसिम अरुषं न दिवः शिशुम | मर्म्र्ज्यन्ते दिवे-दिवे || बोधद यन मा हरिभ्यां कुमारः साहदेव्यः | अछा न हूत उद अरम || उत तया यजता हरी कुमारात साहदेव्यात | परयता सद्य आ ददे || एष वां देवाव अश्विना कुमारः साहदेव्यः | दीर्घायुर अस्तु सोमकः || तं युवं देवाव अश्विना कुमारं साहदेव्यम | दीर्घायुषं कर्णोतन ||
1 AGNI the Herald, like a horse, is led forth at our solemn rite, God among Gods adorable. 2 Three times unto our sol…
आ सत्यो यातु मघवां रजीषी दरवन्त्व अस्य हरय उप नः | तस्मा इद अन्धः सुषुमा सुदक्षम इहाभिपित्वं करते गर्णानः || अव सय शूराध्वनो नान्ते ऽसमिन नो अद्य सवने मन्दध्यै | शंसात्य उक्थम उशनेव वेधाश चिकितुषे असुर्याय मन्म || कविर न निण्यं विदथानि साधन वर्षा यत सेकं विपिपानो अर्चात | दिव इत्था जीजनत सप्त कारून अह्ना चिच चक्रुर वयुना गर्णन्तः || सवर यद वेदि सुद्र्शीकम अर्कैर महि जयोती रुरुचुर यद ध वस्तोः | अन्धा तमांसि दुधिता विचक्षे नर्भ्यश चकार नर्तमो अभिष्टौ || ववक्ष इन्द्रो अमितम रजीष्य उभे आ पप्रौ रोदसी महित्वा | अतश चिद अस्य महिमा वि रेच्य अभि यो विश्वा भुवना बभूव || विश्वानि शक्रो नर्याणि विद्वान अपो रिरेच सखिभिर निकामैः | अश्मानं चिद ये बिभिदुर वचोभिर वरजं गोमन्तम उशिजो वि वव्रुः || अपो वर्त्रं वव्रिवांसम पराहन परावत ते वज्रम पर्थिवी सचेताः | परार्णांसि समुद्रियाण्य ऐनोः पतिर भवञ छवसा शूर धर्ष्णो || अपो यद अद्रिम पुरुहूत दर्दर आविर भुवत सरमा पूर्व्यं ते | स नो नेता वाजम आ दर्षि भूरिं गोत्रा रुजन्न अङगिरोभिर गर्णानः || अछा कविं नर्मणो गा अभिष्टौ सवर्षाता मघवन नाधमानम | ऊतिभिस तम इषणो दयुम्नहूतौ नि मायावान अब्रह्मा दस्युर अर्त || आ दस्युघ्ना मनसा याह्य अस्तम भुवत ते कुत्सः सख्ये निकामः | सवे योनौ नि षदतं सरूपा वि वां चिकित्सद रतचिद ध नारी || यासि कुत्सेन सरथम अवस्युस तोदो वातस्य हर्योर ईशानः | रज्रा वाजं न गध्यं युयूषन कविर यद अहन पार्याय भूषात || कुत्साय शुष्णम अशुषं नि बर्हीः परपित्वे अह्नः कुयवं सहस्रा | सद्यो दस्यून पर मर्ण कुत्स्येन पर सूरश चक्रं वर्हताद अभीके || तवम पिप्रुम मर्गयं शूशुवांसम रजिश्वने वैदथिनाय रन्धीः | पञ्चाशत कर्ष्णा नि वपः सहस्रात्कं न पुरो जरिमा वि दर्दः || सूर उपाके तन्वं दधानो वि यत ते चेत्य अम्र्तस्य वर्पः | मर्गो न हस्ती तविषीम उषाणः सिंहो न भीम आयुधानि बिभ्रत || इन्द्रं कामा वसूयन्तो अग्मन सवर्मीळ्हे न सवने चकानाः | शरवस्यवः शशमानास उक्थैर ओको न रण्वा सुद्र्शीव पुष्टिः || तम इद व इन्द्रं सुहवं हुवेम यस ता चकार नर्या पुरूणि | यो मावते जरित्रे गध्यं चिन मक्षू वाजम भरति सपार्हराधाः || तिग्मा यद अन्तर अशनिः पताति कस्मिञ चिच छूर मुहुके जनानाम | घोरा यद अर्य सम्र्तिर भवात्य अध समा नस तन्वो बोधि गोपाः || भुवो ऽविता वामदेवस्य धीनाम भुवः सखाव्र्को वाजसातौ | तवाम अनु परमतिम आ जगन्मोरुशंसो जरित्रे विश्वध सयाः || एभिर नर्भिर इन्द्र तवायुभिष टवा मघवद्भिर मघवन विश्व आजौ | दयावो न दयुम्नैर अभि सन्तो अर्यः कषपो मदेम शरदश च पूर्वीः || एवेद इन्द्राय वर्षभाय वर्ष्णे बरह्माकर्म भर्गवो न रथम | नू चिद यथा नः सख्या वियोषद असन न उग्रो ऽविता तनूपाः || नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः | अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
1 IMPETUOUS, true, let Maghavan come hither, and let his Tawny Coursers speed to reach us. For him have we pressed ju…
तवम महां इन्द्र तुभ्यं ह कषा अनु कषत्रम मंहना मन्यत दयौः | तवं वर्त्रं शवसा जघन्वान सर्जः सिन्धूंर अहिना जग्रसानान || तव तविषो जनिमन रेजत दयौ रेजद भूमिर भियसा सवस्य मन्योः | रघायन्त सुभ्वः पर्वतास आर्दन धन्वानि सरयन्त आपः || भिनद गिरिं शवसा वज्रम इष्णन्न आविष्क्र्ण्वानः सहसान ओजः | वधीद वर्त्रं वज्रेण मन्दसानः सरन्न आपो जवसा हतव्र्ष्णीः || सुवीरस ते जनिता मन्यत दयौर इन्द्रस्य कर्ता सवपस्तमो भूत | य ईं जजान सवर्यं सुवज्रम अनपच्युतं सदसो न भूम || य एक इच चयावयति पर भूमा राजा कर्ष्टीनाम पुरुहूत इन्द्रः | सत्यम एनम अनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गर्णतो मघोनः || सत्रा सोमा अभवन्न अस्य विश्वे सत्रा मदासो बर्हतो मदिष्ठाः | सत्राभवो वसुपतिर वसूनां दत्रे विश्वा अधिथा इन्द्र कर्ष्टीः || तवम अध परथमं जायमानो ऽमे विश्वा अधिथा इन्द्र कर्ष्टीः | तवम परति परवत आशयानम अहिं वज्रेण मघवन वि वर्श्चः || सत्राहणं दाध्र्षिं तुम्रम इन्द्रम महाम अपारं वर्षभं सुवज्रम | हन्ता यो वर्त्रं सनितोत वाजं दाता मघानि मघवा सुराधाः || अयं वर्तश चातयते समीचीर य आजिषु मघवा शर्ण्व एकः | अयं वाजम भरति यं सनोत्य अस्य परियासः सख्ये सयाम || अयं शर्ण्वे अध जयन्न उत घनन्न अयम उत पर कर्णुते युधा गाः | यदा सत्यं कर्णुते मन्युम इन्द्रो विश्वं दर्ळ्हम भयत एजद अस्मात || सम इन्द्रो गा अजयत सं हिरण्या सम अश्विया मघवा यो ह पूर्वीः | एभिर नर्भिर नर्तमो अस्य शाकै रायो विभक्ता सम्भरश च वस्वः || कियत सविद इन्द्रो अध्य एति मातुः कियत पितुर जनितुर यो जजान | यो अस्य शुष्मम मुहुकैर इयर्ति वातो न जूत सतनयद्भिर अभ्रैः || कषियन्तं तवम अक्षियन्तं कर्णोतीयर्ति रेणुम मघवा समोहम | विभञ्जनुर अशनिमां इव दयौर उत सतोतारम मघवा वसौ धात || अयं चक्रम इषणत सूर्यस्य नय एतशं रीरमत सस्र्माणम | आ कर्ष्ण ईं जुहुराणो जिघर्ति तवचो बुध्ने रजसो अस्य योनौ || असिक्न्यां यजमानो न होता || गव्यन्त इन्द्रं सख्याय विप्रा अश्वायन्तो वर्षणं वाजयन्तः | जनीयन्तो जनिदाम अक्षितोतिम आ चयावयामो ऽवते न कोशम || तराता नो बोधि दद्र्शान आपिर अभिख्याता मर्डिता सोम्यानाम | सखा पिता पित्र्तमः पित्णां कर्तेम उलोकम उशते वयोधाः || सखीयताम अविता बोधि सखा गर्णान इन्द्र सतुवते वयो धाः | वयं हय आ ते चक्र्मा सबाध आभिः शमीभिर महयन्त इन्द्र || सतुत इन्द्रो मघवा यद ध वर्त्रा भूरीण्य एको अप्रतीनि हन्ति | अस्य परियो जरिता यस्य शर्मन नकिर देवा वारयन्ते न मर्ताः || एवा न इन्द्रो मघवा विरप्शी करत सत्या चर्षणीध्र्द अनर्वा | तवं राजा जनुषां धेह्य अस्मे अधि शरवो माहिनं यज जरित्रे || नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः | अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
1 GREAT art thou, Indra; yea, the earth, with gladness, and heaven confess to thee thine high dominion. Thou in thy v…
अयम पन्था अनुवित्तः पुराणो यतो देवा उदजायन्त विश्वे | अतश चिद आ जनिषीष्ट परव्र्द्धो मा मातरम अमुया पत्तवे कः || नाहम अतो निर अया दुर्गहैतत तिरश्चता पार्श्वान निर गमाणि | बहूनि मे अक्र्ता कर्त्वानि युध्यै तवेन सं तवेन पर्छै || परायतीम मातरम अन्व अचष्ट न नानु गान्य अनु नू गमानि | तवष्टुर गर्हे अपिबत सोमम इन्द्रः शतधन्यं चम्वोः सुतस्य || किं स रधक कर्णवद यं सहस्रम मासो जभार शरदश च पूर्वीः | नही नव अस्य परतिमानम अस्त्य अन्तर जातेषूत ये जनित्वाः || अवद्यम इव मन्यमाना गुहाकर इन्द्रम माता वीर्येणा नयॄष्टम | अथोद अस्थात सवयम अत्कं वसान आ रोदसी अप्र्णाज जायमानः || एता अर्षन्त्य अललाभवन्तीर रतावरीर इव संक्रोशमानाः | एता वि पर्छ किम इदम भनन्ति कम आपो अद्रिम परिधिं रुजन्ति || किम उ षविद अस्मै निविदो भनन्तेन्द्रस्यावद्यं दिधिषन्त आपः | ममैतान पुत्रो महता वधेन वर्त्रं जघन्वां अस्र्जद वि सिन्धून || ममच चन तवा युवतिः परास ममच चन तवा कुषवा जगार | ममच चिद आपः शिशवे मम्र्ड्युर ममच चिद इन्द्रः सहसोद अतिष्ठत || ममच चन ते मघवन वयंसो निविविध्वां अप हनू जघान | अधा निविद्ध उत्तरो बभूवाञ छिरो दासस्य सम पिणक वधेन || गर्ष्टिः ससूव सथविरं तवागाम अनाध्र्ष्यं वर्षभं तुम्रम इन्द्रम | अरीळ्हं वत्सं चरथाय माता सवयं गातुं तन्व इछमानम || उत माता महिषम अन्व अवेनद अमी तवा जहति पुत्र देवाः | अथाब्रवीद वर्त्रम इन्द्रो हनिष्यन सखे विष्णो वितरं वि करमस्व || कस ते मातरं विधवाम अचक्रच छयुं कस तवाम अजिघांसच चरन्तम | कस ते देवो अधि मार्डीक आसीद यत पराक्षिणाः पितरम पादग्र्ह्य || अवर्त्या शुन आन्त्राणि पेचे न देवेषु विविदे मर्डितारम | अपश्यं जायाम अमहीयमानाम अधा मे शयेनो मध्व आ जभार ||
1 THIS is the ancient and accepted pathway by which all Gods have come into existence. Hereby could one be born thoug…
एवा तवाम इन्द्र वज्रिन्न अत्र विश्वे देवासः सुहवास ऊमाः | महाम उभे रोदसी वर्द्धम रष्वं निर एकम इद वर्णते वर्त्रहत्ये || अवास्र्जन्त जिव्रयो न देवा भुवः सम्राळ इन्द्र सत्ययोनिः | अहन्न अहिम परिशयानम अर्णः पर वर्तनीर अरदो विश्वधेनाः || अत्र्प्णुवन्तं वियतम अबुध्यम अबुध्यमानं सुषुपाणम इन्द्र | सप्त परति परवत आशयानम अहिं वज्रेण वि रिणा अपर्वन || अक्षोदयच छवसा कषाम बुध्नं वार ण वातस तविषीभिर इन्द्रः | दर्ळ्हान्य औभ्नाद उशमान ओजो ऽवाभिनत ककुभः पर्वतानाम || अभि पर दद्रुर जनयो न गर्भं रथा इव पर ययुः साकम अद्रयः | अतर्पयो विस्र्त उब्ज ऊर्मीन तवं वर्तां अरिणा इन्द्र सिन्धून || तवम महीम अवनिं विश्वधेनां तुर्वीतये वय्याय कषरन्तीम | अरमयो नमसैजद अर्णः सुतरणां अक्र्णोर इन्द्र सिन्धून || पराग्रुवो नभन्वो न वक्वा धवस्रा अपिन्वद युवतीर रतज्ञाः | धन्वान्य अज्रां अप्र्णक तर्षाणां अधोग इन्द्र सतर्यो दंसुपत्नीः || पूर्वीर उषसः शरदश च गूर्ता वर्त्रं जघन्वां अस्र्जद वि सिन्धून | परिष्ठिता अत्र्णद बद्बधानाः सीरा इन्द्रः सरवितवे पर्थिव्या || वम्रीभिः पुत्रम अग्रुवो अदानं निवेशनाद धरिव आ जभर्थ | वय अन्धो अख्यद अहिम आददानो निर भूद उखछित सम अरन्त पर्व || पर ते पूर्वाणि करणानि विप्राविद्वां आह विदुषे करांसि | यथा-यथा वर्ष्ण्यानि सवगूर्तापांसि राजन नर्याविवेषीः || नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः | अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
1 THEE, verily, O Thunder-wielding Indra, all the Gods here, the Helpers swift to listen, And both the worlds elected…
आ न इन्द्रो दूराद आ न आसाद अभिष्टिक्र्द अवसे यासद उग्रः | ओजिष्ठेभिर नर्पतिर वज्रबाहुः संगे समत्सु तुर्वणिः पर्तन्यून || आ न इन्द्रो हरिभिर यात्व अछार्वाचीनो ऽवसे राधसे च | तिष्ठाति वज्री मघवा विरप्शीमं यज्ञम अनु नो वाजसातौ || इमं यज्ञं तवम अस्माकम इन्द्र पुरो दधत सनिष्यसि करतुं नः | शवघ्नीव वज्रिन सनये धनानां तवया वयम अर्य आजिं जयेम || उशन्न उ षु णः सुमना उपाके सोमस्य नु सुषुतस्य सवधावः | पा इन्द्र परतिभ्र्तस्य मध्वः सम अन्धसा ममदः पर्ष्ठ्येन || वि यो ररप्श रषिभिर नवेभिर वर्क्षो न पक्वः सर्ण्यो न जेता | मर्यो न योषाम अभि मन्यमानो ऽछा विवक्मि पुरुहूतम इन्द्रम || गिरिर न यः सवतवां रष्व इन्द्रः सनाद एव सहसे जात उग्रः | आदर्ता वज्रं सथविरं न भीम उद्नेव कोशं वसुना नयॄष्टम || न यस्य वर्ता जनुषा नव अस्ति न राधस आमरीता मघस्य | उद्वाव्र्षाणस तविषीव उग्रास्मभ्यं दद्धि पुरुहूत रायः || ईक्षे रायः कषयस्य चर्षणीनाम उत वरजम अपवर्तासि गोनाम | शिक्षानरः समिथेषु परहावान वस्वो राशिम अभिनेतासि भूरिम || कया तच छर्ण्वे शच्या शचिष्ठो यया कर्णोति मुहु का चिद रष्वः | पुरु दाशुषे विचयिष्ठो अंहो ऽथा दधाति दरविणं जरित्रे || मा नो मर्धीर आ भरा दद्धि तन नः पर दाशुषे दातवे भूरि यत ते | नव्ये देष्णे शस्ते अस्मिन त उक्थे पर बरवाम वयम इन्द्र सतुवन्तः || नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः | अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
1 FROM near or far away may mighty Indra giver of succour, come for our protection Lord of men, armed with thunder, w…
आ यात्व इन्द्रो ऽवस उप न इह सतुतः सधमाद अस्तु शूरः | वाव्र्धानस तविषीर यस्य पूर्वीर दयौर न कषत्रम अभिभूति पुष्यात || तस्येद इह सतवथ वर्ष्ण्यानि तुविद्युम्नस्य तुविराधसो नॄन | यस्य करतुर विदथ्यो न सम्राट साह्वान तरुत्रो अभ्य अस्ति कर्ष्टीः || आ यात्व इन्द्रो दिव आ पर्थिव्या मक्षू समुद्राद उत वा पुरीषात | सवर्णराद अवसे नो मरुत्वान परावतो वा सदनाद रतस्य || सथूरस्य रायो बर्हतो य ईशे तम उ षटवाम विदथेष्व इन्द्रम | यो वायुना जयति गोमतीषु पर धर्ष्णुया नयति वस्यो अछ || उप यो नमो नमसि सतभायन्न इयर्ति वाचं जनयन यजध्यै | रञ्जसानः पुरुवार उक्थैर एन्द्रं कर्ण्वीत सदनेषु होता || धिषा यदि धिषण्यन्तः सरण्यान सदन्तो अद्रिम औशिजस्य गोहे | आ दुरोषाः पास्त्यस्य होता यो नो महान संवरणेषु वह्निः || सत्रा यद ईम भार्वरस्य वर्ष्णः सिषक्ति शुष्म सतुवते भराय | गुहा यद ईम औशिजस्य गोहे पर यद धिये परायसे मदाय || वि यद वरांसि पर्वतस्य वर्ण्वे पयोभिर जिन्वे अपां जवांसि | विदद गौरस्य गवयस्य गोहे यदी वाजाय सुध्यो वहन्ति || भद्रा ते हस्ता सुक्र्तोत पाणी परयन्तारा सतुवते राध इन्द्र | का ते निषत्तिः किम उ नो ममत्सि किं नोद-उद उ हर्षसे दातवा उ || एवा वस्व इन्द्रः सत्यः सम्राड ढन्ता वर्त्रं वरिवः पूरवे कः | पुरुष्टुत करत्वा नः शग्धि रायो भक्षीय ते ऽवसो दैव्यस्य || नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः | अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
1 MAY Indra come to us for our protection; here be the Hero, praised, our feast-companion. May he whose powers are ma…
यन न इन्द्रो जुजुषे यच च वष्टि तन नो महान करति शुष्म्य आ चित | बरह्म सतोमम मघवा सोमम उक्था यो अश्मानं शवसा बिभ्रद एति || वर्षा वर्षन्धिं चतुरश्रिम अस्यन्न उग्रो बाहुभ्यां नर्तमः शचीवान | शरिये परुष्णीम उषमाण ऊर्णां यस्याः पर्वाणि सख्याय विव्ये || यो देवो देवतमो जायमानो महो वाजेभिर महद्भिश च शुष्मैः | दधानो वज्रम बाह्वोर उशन्तं दयाम अमेन रेजयत पर भूम || विश्वा रोधांसि परवतश च पूर्वीर दयौर रष्वाज जनिमन रेजत कषाः | आ मातरा भरति शुष्म्य आ गोर नर्वत परिज्मन नोनुवन्त वाताः || ता तू त इन्द्र महतो महानि विश्वेष्व इत सवनेषु परवाच्या | यच छूर धर्ष्णो धर्षता दध्र्ष्वान अहिं वज्रेण शवसाविवेषीः || ता तू ते सत्या तुविन्र्म्ण विश्वा पर धेनवः सिस्रते वर्ष्ण ऊध्नः | अधा ह तवद वर्षमणो भियानाः पर सिन्धवो जवसा चक्रमन्त || अत्राह ते हरिवस ता उ देवीर अवोभिर इन्द्र सतवन्त सवसारः | यत सीम अनु पर मुचो बद्बधाना दीर्घाम अनु परसितिं सयन्दयध्यै || पिपीळे अंशुर मद्यो न सिन्धुर आ तवा शमी शशमानस्य शक्तिः | अस्मद्र्यक छुशुचानस्य यम्या आशुर न रश्मिं तुव्योजसं गोः || अस्मे वर्षिष्ठा कर्णुहि जयेष्ठा नर्म्णानि सत्रा सहुरे सहांसि | अस्मभ्यं वर्त्रा सुहनानि रन्धि जहि वधर वनुषो मर्त्यस्य || अस्माकम इत सु शर्णुहि तवम इन्द्रास्मभ्यं चित्रां उप माहि वाजान | अस्मभ्यं विश्वा इषणः पुरंधीर अस्माकं सु मघवन बोधि गोदाः || नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः | अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
1 THAT gift of ours which Indra loves and welcomes, even that he makes for us, the Great and Strong One. He who comes…
कथा महाम अव्र्धत कस्य होतुर यज्ञं जुषाणो अभि सोमम ऊधः | पिबन्न उशानो जुषमाणो अन्धो ववक्ष रष्वः शुचते धनाय || को अस्य वीरः सधमादम आप सम आनंश सुमतिभिः को अस्य | कद अस्य चित्रं चिकिते कद ऊती वर्धे भुवच छशमानस्य यज्योः || कथा शर्णोति हूयमानम इन्द्रः कथा शर्ण्वन्न अवसाम अस्य वेद | का अस्य पूर्वीर उपमातयो ह कथैनम आहुः पपुरिं जरित्रे || कथा सबाधः शशमानो अस्य नशद अभि दरविणं दीध्यानः | देवो भुवन नवेदा म रतानां नमो जग्र्भ्वां अभि यज जुजोषत || कथा कद अस्या उषसो वयुष्टौ देवो मर्तस्य सख्यं जुजोष | कथा कद अस्य सख्यं सखिभ्यो ये अस्मिन कामं सुयुजं ततस्रे || किम आद अमत्रं सख्यं सखिभ्यः कदा नु ते भरात्रम पर बरवाम | शरिये सुद्र्शो वपुर अस्य सर्गाः सवर ण चित्रतमम इष आ गोः || दरुहं जिघांसन धवरसम अनिन्द्रां तेतिक्ते तिग्मा तुजसे अनीका | रणा चिद यत्र रणया न उग्रो दूरे अज्ञाता उषसो बबाधे || रतस्य हि शुरुधः सन्ति पूर्वीर रतस्य धीतिर वर्जिनानि हन्ति | रतस्य शलोको बधिरा ततर्द कर्णा बुधानः शुचमान आयोः || रतस्य दर्ळ्हा धरुणानि सन्ति पुरूणि चन्द्रा वपुषे वपूंषि | रतेन दीर्घम इषणन्त पर्क्ष रतेन गाव रतम आ विवेशुः || रतं येमान रतम इद वनोत्य रतस्य शुष्मस तुरया उ गव्युः | रताय पर्थ्वी बहुले गभीरे रताय धेनू परमे दुहाते || नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः | अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
1 How, what priest's sacrifice hath he made mighty, rejoicing in the Soma and its fountain? Delighting in juice, eage…
का सुष्टुतिः शवसः सूनुम इन्द्रम अर्वाचीनं राधस आ ववर्तत | ददिर हि वीरो गर्णते वसूनि स गोपतिर निष्षिधां नो जनासः || स वर्त्रहत्ये हव्यः स ईड्यः स सुष्टुत इन्द्रः सत्यराधाः | स यामन्न आ मघवा मर्त्याय बरह्मण्यते सुष्वये वरिवो धात || तम इन नरो वि हवयन्ते समीके रिरिक्वांसस तन्वः कर्ण्वत तराम | मिथो यत तयागम उभयासो अग्मन नरस तोकस्य तनयस्य सातौ || करतूयन्ति कषितयो योग उग्राशुषाणासो मिथो अर्णसातौ | सं यद विशो ऽवव्र्त्रन्त युध्मा आद इन नेम इन्द्रयन्ते अभीके || आद इद ध नेम इन्द्रियं यजन्त आद इत पक्तिः पुरोळाशं रिरिच्यात | आद इत सोमो वि पप्र्च्याद असुष्वीन आद इज जुजोष वर्षभं यजध्यै || कर्णोत्य अस्मै वरिवो य इत्थेन्द्राय सोमम उशते सुनोति | सध्रीचीनेन मनसाविवेनन तम इत सखायं कर्णुते समत्सु || य इन्द्राय सुनवत सोमम अद्य पचात पक्तीर उत भर्ज्जाति धानाः | परति मनायोर उचथानि हर्यन तस्मिन दधद वर्षणं शुष्मम इन्द्रः || यदा समर्यं वय अचेद रघावा दीर्घं यद आजिम अभ्य अख्यद अर्यः | अचिक्रदद वर्षणम पत्न्य अछा दुरोण आ निशितं सोमसुद्भिः || भूयसा वस्नम अचरत कनीयो ऽविक्रीतो अकानिषम पुनर यन | स भूयसा कनीयो नारिरेचीद दीना दक्षा वि दुहन्ति पर वाणम || क इमं दशभिर ममेन्द्रं करीणाति धेनुभिः | यदा वर्त्राणि जङघनद अथैनम मे पुनर ददत || नू षटुत इन्द्र नू गर्णान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः | अकारि ते हरिवो बरह्म नव्यं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
1 WHAT worthy praise will bring before us Indra, the Son of Strength, that he may grant us riches; For he the Hero, g…
को अद्य नर्यो देवकाम उशन्न इन्द्रस्य सख्यं जुजोष | को वा महे ऽवसे पार्याय समिद्धे अग्नौ सुतसोम ईट्टे || को नानाम वचसा सोम्याय मनायुर वा भवति वस्त उस्राः | क इन्द्रस्य युज्यं कः सखित्वं को भरात्रं वष्टि कवये क ऊती || को देवानाम अवो अद्या वर्णीते क आदित्यां अदितिं जयोतिर ईट्टे | कस्याश्विनाव इन्द्रो अग्निः सुतस्यांशोः पिबन्ति मनसाविवेनम || तस्मा अग्निर भारतः शर्म यंसज जयोक पश्यात सूर्यम उच्चरन्तम | य इन्द्राय सुनवामेत्य आह नरे नर्याय नर्तमाय नर्णाम || न तं जिनन्ति बहवो न दभ्रा उर्व अस्मा अदितिः शर्म यंसत | परियः सुक्र्त परिय इन्द्रे मनायुः परियः सुप्रावीः परियो अस्य सोमी || सुप्राव्यः पराशुषाळ एष वीरः सुष्वेः पक्तिं कर्णुते केवलेन्द्रः | नासुष्वेर आपिर न सखा न जामिर दुष्प्राव्यो ऽवहन्तेद अवाचः || न रेवता पणिना सख्यम इन्द्रो ऽसुन्वता सुतपाः सं गर्णीते | आस्य वेदः खिदति हन्ति नग्नं वि सुष्वये पक्तये केवलो भूत || इन्द्रम परे ऽवरे मध्यमास इन्द्रं यान्तो ऽवसितास इन्द्रम | इन्द्रं कषियन्त उत युध्यमाना इन्द्रं नरो वाजयन्तो हवन्ते ||
1 WHAT friend of man, God-loving, hath delighted, yearning therefor, this day in Indra's friendship? Who with enkindl…
अहम मनुर अभवं सूर्यश चाहं कक्षीवां रषिर अस्मि विप्रः | अहं कुत्सम आर्जुनेयं नय ॠञ्जे ऽहं कविर उशना पश्यता मा || अहम भूमिम अददाम आर्यायाहं वर्ष्टिं दाशुषे मर्त्याय | अहम अपो अनयं वावशाना मम देवासो अनु केतम आयन || अहम पुरो मन्दसानो वय ऐरं नव साकं नवतीः शम्बरस्य | शततमं वेश्यं सर्वताता दिवोदासम अतिथिग्वं यद आवम || पर सु ष विभ्यो मरुतो विर अस्तु पर शयेनः शयेनेभ्य आशुपत्वा | अचक्रया यत सवधया सुपर्णो हव्यम भरन मनवे देवजुष्टम || भरद यदि विर अतो वेविजानः पथोरुणा मनोजवा असर्जि | तूयं ययौ मधुना सोम्येनोत शरवो विविदे शयेनो अत्र || रजीपी शयेनो ददमानो अंशुम परावतः शकुनो मन्द्रम मदम | सोमम भरद दाद्र्हाणो देवावान दिवो अमुष्माद उत्तराद आदाय || आदाय शयेनो अभरत सोमं सहस्रं सवां अयुतं च साकम | अत्रा पुरंधिर अजहाद अरातीर मदे सोमस्य मूरा अमूरः ||
1 I WAS aforetime Manu, I was Sūrya: I am the sage Kakṣīvān, holy singer. Kutsa the son of Ārjuni I master. I am the …
गर्भे नु सन्न अन्व एषाम अवेदम अहं देवानां जनिमानि विश्वा | शतम मा पुर आयसीर अरक्षन्न अध शयेनो जवसा निर अदीयम || न घा स माम अप जोषं जभाराभीम आस तवक्षसा वीर्येण | ईर्मा पुरंधिर अजहाद अरातीर उत वातां अतरच छूशुवानः || अव यच छयेनो अस्वनीद अध दयोर वि यद यदि वात ऊहुः पुरंधिम | सर्जद यद अस्मा अव ह कषिपज जयां कर्शानुर अस्ता मनसा भुरण्यन || रजिप्य ईम इन्द्रावतो न भुज्युं शयेनो जभार बर्हतो अधि षणोः | अन्तः पतत पतत्र्य अस्य पर्णम अध यामनि परसितस्य तद वेः || अध शवेतं कलशं गोभिर अक्तम आपिप्यानम मघवा शुक्रम अन्धः | अध्वर्युभिः परयतम मध्वो अग्रम इन्द्रो मदाय परति धत पिबध्यै शूरो मदाय परति धत पिबध्यै ||
1 I, As I lay within the womb, considered all generations of these Gods in order. A hundred iron fortresses confined …
तवा युजा तव तत सोम सख्य इन्द्रो अपो मनवे सस्रुतस कः | अहन्न अहिम अरिणात सप्त सिन्धून अपाव्र्णोद अपिहितेव खानि || तवा युजा नि खिदत सूर्यस्येन्द्रश चक्रं सहसा सद्य इन्दो | अधि षणुना बर्हता वर्तमानम महो दरुहो अप विश्वायु धायि || अहन्न इन्द्रो अदहद अग्निर इन्दो पुरा दस्यून मध्यंदिनाद अभीके | दुर्गे दुरोणे करत्वा न याताम पुरू सहस्रा शर्वा नि बर्हीत || विश्वस्मात सीम अधमां इन्द्र दस्यून विशो दासीर अक्र्णोर अप्रशस्ताः | अबाधेथाम अम्र्णतं नि शत्रून अविन्देथाम अपचितिं वधत्रैः || एवा सत्यम मघवाना युवं तद इन्द्रश च सोमोर्वम अश्व्यं गोः | आदर्द्र्तम अपिहितान्य अश्ना रिरिचथुः कषाश चित तत्र्दाना ||
1 ALLIED with thee, in this thy friendship, Soma, Indra for man made waters flow together, Slew Ahi, and sent forth t…
आ न सतुत उप वाजेभिर ऊती इन्द्र याहि हरिभिर मन्दसानः | तिरश चिद अर्यः सवना पुरूण्य आङगूषेभिर गर्णानः सत्यराधाः || आ हि षमा याति नर्यश चिकित्वान हूयमानः सोत्र्भिर उप यज्ञम | सवश्वो यो अभीरुर मन्यमानः सुष्वाणेभिर मदति सं ह वीरैः || शरावयेद अस्य कर्णा वाजयध्यै जुष्टाम अनु पर दिशम मन्दयध्यै | उद्वाव्र्षाणो राधसे तुविष्मान करन न इन्द्रः सुतीर्थाभयं च || अछा यो गन्ता नाधमानम ऊती इत्था विप्रं हवमानं गर्णन्तम | उप तमनि दधानो धुर्य आशून सहस्राणि शतानि वज्रबाहुः || तवोतासो मघवन्न इन्द्र विप्रा वयं ते सयाम सूरयो गर्णन्तः | भेजानासो बर्हद्दिवस्य राय आकाय्यस्य दावने पुरुक्षोः ||
1 COME, lauded, unto us with powers and succours, O Indra, with thy Tawny Steeds; exulting, Past even the foeman's ma…
नकिर इन्द्र तवद उत्तरो न जयायां अस्ति वर्त्रहन | नकिर एवा यथा तवम || सत्रा ते अनु कर्ष्टयो विश्वा चक्रेव वाव्र्तुः | सत्रा महां असि शरुतः || विश्वे चनेद अना तवा देवास इन्द्र युयुधुः | यद अहा नक्तम आतिरः || यत्रोत बाधितेभ्यश चक्रं कुत्साय युध्यते | मुषाय इन्द्र सूर्यम || यत्र देवां रघायतो विश्वां अयुध्य एक इत | तवम इन्द्र वनूंर अहन || यत्रोत मर्त्याय कम अरिणा इन्द्र सूर्यम | परावः शचीभिर एतशम || किम आद उतासि वर्त्रहन मघवन मन्युमत्तमः | अत्राह दानुम आतिरः || एतद घेद उत वीर्यम इन्द्र चकर्थ पौंस्यम | सत्रियं यद दुर्हणायुवं वधीर दुहितरं दिवः || दिवश चिद घा दुहितरम महान महीयमानाम | उषासम इन्द्र सम पिणक || अपोषा अनसः सरत सम्पिष्टाद अह बिभ्युषी | नि यत सीं शिश्नथद वर्षा || एतद अस्या अनः शये सुसम्पिष्टं विपाश्य आ | ससार सीम परावतः || उत सिन्धुं विबाल्यं वितस्थानाम अधि कषमि | परि षठा इन्द्र मायया || उत शुष्णस्य धर्ष्णुया पर मर्क्षो अभि वेदनम | पुरो यद अस्य सम्पिणक || उत दासं कौलितरम बर्हतः पर्वताद अधि | अवाहन्न इन्द्र शम्बरम || उत दासस्य वर्चिनः सहस्राणि शतावधीः | अधि पञ्च परधींर इव || उत तयम पुत्रम अग्रुवः पराव्र्क्तं शतक्रतुः | उक्थेष्व इन्द्र आभजत || उत तया तुर्वशायदू अस्नातारा शचीपतिः | इन्द्रो विद्वां अपारयत || उत तया सद्य आर्या सरयोर इन्द्र पारतः | अर्णाचित्ररथावधीः || अनु दवा जहिता नयो ऽनधं शरोणं च वर्त्रहन | न तत ते सुम्नम अष्टवे || शतम अश्मन्मयीनाम पुराम इन्द्रो वय आस्यत | दिवोदासाय दाशुषे || अस्वापयद दभीतये सहस्रा तरिंशतं हथैः | दासानाम इन्द्रो मायया || स घेद उतासि वर्त्रहन समान इन्द्र गोपतिः | यस ता विश्वानि चिच्युषे || उत नूनं यद इन्द्रियं करिष्या इन्द्र पौंस्यम | अद्या नकिष टद आ मिनत || वामं-वामं त आदुरे देवो ददात्व अर्यमा | वामम पूषा वामम भगो वामं देवः करूळती ||
1 O INDRA, Vṛtra-slayer, none is better, mightier than thou: Verily there is none like thee. 2 Like chariot-wheels th…
कया नश चित्र आ भुवद ऊती सदाव्र्धः सखा | कया शचिष्ठया वर्ता || कस तवा सत्यो मदानाम मंहिष्ठो मत्सद अन्धसः | दर्ळ्हा चिद आरुजे वसु || अभी षु णः सखीनाम अविता जरित्णाम | शतम भवास्य ऊतिभिः || अभी न आ वव्र्त्स्व चक्रं न वर्त्तम अर्वतः | नियुद्भिश चर्षणीनाम || परवता हि करतूनाम आ हा पदेव गछसि | अभक्षि सूर्ये सचा || सं यत त इन्द्र मन्यवः सं चक्राणि दधन्विरे | अध तवे अध सूर्ये || उत समा हि तवाम आहुर इन मघवानं शचीपते | दातारम अविदीधयुम || उत समा सद्य इत परि शशमानाय सुन्वते | पुरू चिन मंहसे वसु || नहि षमा ते शतं चन राधो वरन्त आमुरः | न चयौत्नानि करिष्यतः || अस्मां अवन्तु ते शतम अस्मान सहस्रम ऊतयः | अस्मान विश्वा अभिष्टयः || अस्मां इहा वर्णीष्व सख्याय सवस्तये | महो राये दिवित्मते || अस्मां अविड्ढि विश्वहेन्द्र राया परीणसा | अस्मान विश्वाभिर ऊतिभिः || अस्मभ्यं तां अपा वर्धि वरजां अस्तेव गोमतः | नवाभिर इन्द्रोतिभिः || अस्माकं धर्ष्णुया रथो दयुमां इन्द्रानपच्युतः | गव्युर अश्वयुर ईयते || अस्माकम उत्तमं कर्धि शरवो देवेषु सूर्य | वर्षिष्ठं दयाम इवोपरि ||
1 WITH what help will he come to us, wonderful, ever-waxing Friend; With what most mighty company? 2 What genuine and…
आ तू न इन्द्र वर्त्रहन्न अस्माकम अर्धम आ गहि | महान महीभिर ऊतिभिः || भर्मिश चिद घासि तूतुजिर आ चित्र चित्रिणीष्व आ | चित्रं कर्णोष्य ऊतये || दभ्रेभिश चिच छशीयांसं हंसि वराधन्तम ओजसा | सखिभिर ये तवे सचा || वयम इन्द्र तवे सचा वयं तवाभि नोनुमः | अस्मां-अस्मां इद उद अव || स नश चित्राभिर अद्रिवो ऽनवद्याभिर ऊतिभिः | अनाध्र्ष्टाभिर आ गहि || भूयामो षु तवावतः सखाय इन्द्र गोमतः | युजो वाजाय घर्ष्वये || तवं हय एक ईशिष इन्द्र वाजस्य गोमतः | स नो यन्धि महीम इषम || न तवा वरन्ते अन्यथा यद दित्ससि सतुतो मघम | सतोत्र्भ्य इन्द्र गिर्वणः || अभि तवा गोतमा गिरानूषत पर दावने | इन्द्र वाजाय घर्ष्वये || पर ते वोचाम वीर्या या मन्दसान आरुजः | पुरो दासीर अभीत्य || ता ते गर्णन्ति वेधसो यानि चकर्थ पौंस्या | सुतेष्व इन्द्र गिर्वणः || अवीव्र्धन्त गोतमा इन्द्र तवे सतोमवाहसः | ऐषु धा वीरवद यशः || यच चिद धि शश्वताम असीन्द्र साधारणस तवम | तं तवा वयं हवामहे || अर्वाचीनो वसो भवास्मे सु मत्स्वान्धसः | सोमानाम इन्द्र सोमपाः || अस्माकं तवा मतीनाम आ सतोम इन्द्र यछतु | अर्वाग आ वर्तया हरी || पुरोळाशं च नो घसो जोषयासे गिरश च नः | वधूयुर इव योषणाम || सहस्रं वयतीनां युक्तानाम इन्द्रम ईमहे | शतं सोमस्य खार्यः || सहस्रा ते शता वयं गवाम आ चयावयामसि | अस्मत्रा राध एतु ते || दश ते कलशानां हिरण्यानाम अधीमहि | भूरिदा असि वर्त्रहन || भूरिदा भूरि देहि नो मा दभ्रम भूर्य आ भर | भूरि घेद इन्द्र दित्ससि || भूरिदा हय असि शरुतः पुरुत्रा शूर वर्त्रहन | आ नो भजस्व राधसि || पर ते बभ्रू विचक्षण शंसामि गोषणो नपात | माभ्यां गा अनु शिश्रथः || कनीनकेव विद्रधे नवे दरुपदे अर्भके | बभ्रू यामेषु शोभेते || अरम म उस्रयाम्णे ऽरम अनुस्रयाम्णे | बभ्रू यामेष्व अस्रिधा ||
1 O THOU who slewest Vṛtra, come, O Indra, hither to our side, Mighty One with thy mighty aids. 2 Swift and impetuous…
पर रभुभ्यो दूतम इव वाचम इष्य उपस्तिरे शवैतरीं धेनुम ईळे | ये वातजूतास तरणिभिर एवैः परि दयां सद्यो अपसो बभूवुः || यदारम अक्रन्न रभवः पित्र्भ्याम परिविष्टी वेषणा दंसनाभिः | आद इद देवानाम उप सख्यम आयन धीरासः पुष्टिम अवहन मनायै || पुनर ये चक्रुः पितरा युवाना सना यूपेव जरणा शयाना | ते वाजो विभ्वां रभुर इन्द्रवन्तो मधुप्सरसो नो ऽवन्तु यज्ञम || यत संवत्सम रभवो गाम अरक्षन यत संवत्सम रभवो मा अपिंशन | यत संवत्सम अभरन भासो अस्यास ताभिः शमीभिर अम्र्तत्वम आशुः || जयेष्ठ आह चमसा दवा करेति कनीयान तरीन कर्णवामेत्य आह | कनिष्ठ आह चतुरस करेति तवष्ट रभवस तत पनयद वचो वः || सत्यम ऊचुर नर एवा हि चक्रुर अनु सवधाम रभवो जग्मुर एताम | विभ्राजमानांश चमसां अहेवावेनत तवष्टा चतुरो दद्र्श्वान || दवादश दयून यद अगोह्यस्यातिथ्ये रणन्न रभवः ससन्तः | सुक्षेत्राक्र्ण्वन्न अनयन्त सिन्धून धन्वातिष्ठन्न ओषधीर निम्नम आपः || रथं ये चक्रुः सुव्र्तं नरेष्ठां ये धेनुं विश्वजुवं विश्वरूपाम | त आ तक्षन्त्व रभवो रयिं नः सववसः सवपसः सुहस्ताः || अपो हय एषाम अजुषन्त देवा अभि करत्वा मनसा दीध्यानाः | वाजो देवानाम अभवत सुकर्मेन्द्रस्य रभुक्षा वरुणस्य विभ्वा || ये हरी मेधयोक्था मदन्त इन्द्राय चक्रुः सुयुजा ये अश्वा | ते रायस पोषं दरविणान्य अस्मे धत्त रभवः कषेमयन्तो न मित्रम || इदाह्नः पीतिम उत वो मदं धुर न रते शरान्तस्य सख्याय देवाः | ते नूनम अस्मे रभवो वसूनि तर्तीये अस्मिन सवने दधात ||
1 I SEND my voice as herald to the Ṛbhus; I crave the white cow for the overspreading. Wind-sped, the Skillful Ones i…
रभुर विभ्वा वाज इन्द्रो नो अछेमं यज्ञं रत्नधेयोप यात | इदा हि वो धिषणा देव्य अह्नाम अधात पीतिं सम मदा अग्मता वः || विदानासो जन्मनो वाजरत्ना उत रतुभिर रभवो मादयध्वम | सं वो मदा अग्मत सम पुरंधिः सुवीराम अस्मे रयिम एरयध्वम || अयं वो यज्ञ रभवो ऽकारि यम आ मनुष्वत परदिवो दधिध्वे | पर वो ऽछा जुजुषाणासो अस्थुर अभूत विश्वे अग्रियोत वाजाः || अभूद उ वो विधते रत्नधेयम इदा नरो दाशुषे मर्त्याय | पिबत वाजा रभवो ददे वो महि तर्तीयं सवनम मदाय || आ वाजा यातोप न रभुक्षा महो नरो दरविणसो गर्णानाः | आ वः पीतयो ऽभिपित्वे अह्नाम इमा अस्तं नवस्व इव गमन || आ नपातः शवसो यातनोपेमं यज्ञं नमसा हूयमानाः | सजोषसः सूरयो यस्य च सथ मध्वः पात रत्नधा इन्द्रवन्तः || सजोषा इन्द्र वरुणेन सोमं सजोषाः पाहि गिर्वणो मरुद्भिः | अग्रेपाभिर रतुपाभिः सजोषा गनास्पत्नीभी रत्नधाभिः सजोषाः || सजोषस आदित्यैर मादयध्वं सजोषस रभवः पर्वतेभिः | सजोषसो दैव्येना सवित्रा सजोषसः सिन्धुभी रत्नधेभिः || ये अश्विना ये पितरा य ऊती धेनुं ततक्षुर रभवो ये अश्वा | ये अंसत्रा य रधग रोदसी ये विभ्वो नरः सवपत्यानि चक्रुः || ये गोमन्तं वाजवन्तं सुवीरं रयिं धत्थ वसुमन्तम पुरुक्षुम | ते अग्रेपा रभवो मन्दसाना अस्मे धत्त ये च रातिं गर्णन्ति || नापाभूत न वो ऽतीत्र्षामानिःशस्ता रभवो यज्ञे अस्मिन | सम इन्द्रेण मदथ सम मरुद्भिः सं राजभी रत्नधेयाय देवाः ||
1 To this our sacrifice come Ṛbhu, Vibhvan, Vāja, and Indra with the gift of riches, Because this day hath Dhiṣaṇā th…
इहोप यात शवसो नपातः सौधन्वना रभवो माप भूत | अस्मिन हि वः सवने रत्नधेयं गमन्त्व इन्द्रम अनु वो मदासः || आगन्न रभूणाम इह रत्नधेयम अभूत सोमस्य सुषुतस्य पीतिः | सुक्र्त्यया यत सवपस्यया चं एकं विचक्र चमसं चतुर्धा || वय अक्र्णोत चमसं चतुर्धा सखे वि शिक्षेत्य अब्रवीत | अथैत वाजा अम्र्तस्य पन्थां गणं देवानाम रभवः सुहस्ताः || किम्मयः सविच चमस एष आस यं काव्येन चतुरो विचक्र | अथा सुनुध्वं सवनम मदाय पात रभवो मधुनः सोम्यस्य || शच्याकर्त पितरा युवाना शच्याकर्त चमसं देवपानम | शच्या हरी धनुतराव अतष्टेन्द्रवाहाव रभवो वाजरत्नाः || यो वः सुनोत्य अभिपित्वे अह्नां तीव्रं वाजासः सवनम मदाय | तस्मै रयिम रभवः सर्ववीरम आ तक्षत वर्षणो मन्दसानाः || परातः सुतम अपिबो हर्यश्व माध्यंदिनं सवनं केवलं ते | सम रभुभिः पिबस्व रत्नधेभिः सखींर यां इन्द्र चक्र्षे सुक्र्त्या || ये देवासो अभवता सुक्र्त्या शयेना इवेद अधि दिवि निषेद | ते रत्नं धात शवसो नपातः सौधन्वना अभवताम्र्तासः || यत तर्तीयं सवनं रत्नधेयम अक्र्णुध्वं सवपस्या सुहस्ताः | तद रभवः परिषिक्तं व एतत सम मदेभिर इन्द्रियेभिः पिबध्वम ||
1 Come hither, O ye Sons of Strength, ye Ṛbhus; stay not afar, ye Children of Sudhanvan. At this libation is your gif…
अनश्वो जातो अनभीशुर उक्थ्यो रथस तरिचक्रः परि वर्तते रजः | महत तद वो देव्यस्य परवाचनं दयाम रभवः पर्थिवीं यच च पुष्यथ || रथं ये चक्रुः सुव्र्तं सुचेतसो ऽविह्वरन्तम मनसस परि धयया | तां ऊ नव अस्य सवनस्य पीतय आ वो वाजा रभवो वेदयामसि || तद वो वाजा रभवः सुप्रवाचनं देवेषु विभ्वो अभवन महित्वनम | जिव्री यत सन्ता पितरा सनाजुरा पुनर युवाना चरथाय तक्षथ || एकं वि चक्र चमसं चतुर्वयं निश चर्मणो गाम अरिणीत धीतिभिः | अथा देवेष्व अम्र्तत्वम आनश शरुष्टी वाजा रभवस तद व उक्थ्यम || रभुतो रयिः परथमश्रवस्तमो वाजश्रुतासो यम अजीजनन नरः | विभ्वतष्टो विदथेषु परवाच्यो यं देवासो ऽवथा स विचर्षणिः || स वाज्य अर्वा स रषिर वचस्यया स शूरो अस्ता पर्तनासु दुष्टरः | स रायस पोषं स सुवीर्यं दधे यं वाजो विभ्वां रभवो यम आविषुः || शरेष्ठं वः पेशो अधि धायि दर्शतं सतोमो वाजा रभवस तं जुजुष्टन | धीरासो हि षठा कवयो विपश्चितस तान व एना बरह्मणा वेदयामसि || यूयम अस्मभ्यं धिषणाभ्यस परि विद्वांसो विश्वा नर्याणि भोजना | दयुमन्तं वाजं वर्षशुष्मम उत्तमम आ नो रयिम रभवस तक्षता वयः || इह परजाम इह रयिं रराणा इह शरवो वीरवत तक्षता नः | येन वयं चितयेमात्य अन्यान तं वाजं चित्रम रभवो ददा नः ||
1 THE car that was not made for horses or for reins, three-wheeled, worthy of lauds, rolls round the firmament. That …
उप नो वाजा अध्वरम रभुक्षा देवा यात पथिभिर देवयानैः | यथा यज्ञम मनुषो विक्ष्व आसु दधिध्वे रण्वाः सुदिनेष्व अह्नाम || ते वो हर्दे मनसे सन्तु यज्ञा जुष्टासो अद्य घर्तनिर्णिजो गुः | पर वः सुतासो हरयन्त पूर्णाः करत्वे दक्षाय हर्षयन्त पीताः || तर्युदायं देवहितं यथा व सतोमो वाजा रभुक्षणो ददे वः | जुह्वे मनुष्वद उपरासु विक्षु युष्मे सचा बर्हद्दिवेषु सोमम || पीवोश्वाः शुचद्रथा हि भूतायःशिप्रा वाजिनः सुनिष्काः | इन्द्रस्य सूनो शवसो नपातो ऽनु वश चेत्य अग्रियम मदाय || रभुम रभुक्षणो रयिं वाजे वाजिन्तमं युजम | इन्द्रस्वन्तं हवामहे सदासातमम अश्विनम || सेद रभवो यम अवथ यूयम इन्द्रश च मर्त्यम | स धीभिर अस्तु सनिता मेधसाता सो अर्वता || वि नो वाजा रभुक्षणः पथश चितन यष्टवे | अस्मभ्यं सूरय सतुता विश्वा आशास तरीषणि || तं नो वाजा रभुक्षण इन्द्र नासत्या रयिम | सम अश्वं चर्षणिभ्य आ पुरु शस्त मघत्तये ||
1 COME to our sacrifice, Vājas, Ṛbhukṣans, Gods, by the paths which Gods are wont to travel, As ye, gay Gods, accept …
उतो हि वां दात्रा सन्ति पूर्वा या पूरुभ्यस तरसदस्युर नितोशे | कषेत्रासां ददथुर उर्वरासां घनं दस्युभ्यो अभिभूतिम उग्रम || उत वाजिनम पुरुनिष्षिध्वानं दधिक्राम उ ददथुर विश्वक्र्ष्टिम | रजिप्यं शयेनम परुषितप्सुम आशुं चर्क्र्त्यम अर्यो नर्पतिं न शूरम || यं सीम अनु परवतेव दरवन्तं विश्वः पूरुर मदति हर्षमाणः | पड्भिर गर्ध्यन्तम मेधयुं न शूरं रथतुरं वातम इव धरजन्तम || यः समारुन्धानो गध्या समत्सु सनुतरश चरति गोषु गछन | आविर्र्जीको विदथा निचिक्यत तिरो अरतिम पर्य आप आयोः || उत समैनं वस्त्रमथिं न तायुम अनु करोशन्ति कषितयो भरेषु | नीचायमानं जसुरिं न शयेनं शरवश चाछा पशुमच च यूथम || उत समासु परथमः सरिष्यन नि वेवेति शरेणिभी रथानाम | सरजं कर्ण्वानो जन्यो न शुभ्वा रेणुं रेरिहत किरणं ददश्वान || उत सय वाजी सहुरिर रतावा शुश्रूषमाणस तन्वा समर्ये | तुरं यतीषु तुरयन्न रजिप्यो ऽधि भरुवोः किरते रेणुम रञ्जन || उत समास्य तन्यतोर इव दयोर रघायतो अभियुजो भयन्ते | यदा सहस्रम अभि षीम अयोधीद दुर्वर्तुः समा भवति भीम रञ्जन || उत समास्य पनयन्ति जना जूतिं कर्ष्टिप्रो अभिभूतिम आशोः | उतैनम आहुः समिथे वियन्तः परा दधिक्रा असरत सहस्रैः || आ दधिक्राः शवसा पञ्च कर्ष्टीः सूर्य इव जयोतिषापस ततान | सहस्रसाः शतसा वाज्य अर्वा पर्णक्तु मध्वा सम इमा वचांसि ||
1 FROM you two came the gifts in days aforetime which Trasadasyu granted to the Pūrus. Ye gave the winner of our fiel…
आशुं दधिक्रां तम उ नु षटवाम दिवस पर्थिव्या उत चर्किराम | उछन्तीर माम उषसः सूदयन्त्व अति विश्वानि दुरितानि पर्षन || महश चर्कर्म्य अर्वतः करतुप्रा दधिक्राव्णः पुरुवारस्य वर्ष्णः | यम पूरुभ्यो दीदिवांसं नाग्निं ददथुर मित्रावरुणा ततुरिम || यो अश्वस्य दधिक्राव्णो अकारीत समिद्धे अग्ना उषसो वयुष्टौ | अनागसं तम अदितिः कर्णोतु स मित्रेण वरुणेना सजोषाः || दधिक्राव्ण इष ऊर्जो महो यद अमन्महि मरुतां नाम भद्रम | सवस्तये वरुणम मित्रम अग्निं हवामह इन्द्रं वज्रबाहुम || इन्द्रम इवेद उभये वि हवयन्त उदीराणा यज्ञम उपप्रयन्तः | दधिक्राम उ सूदनम मर्त्याय ददथुर मित्रावरुणा नो अश्वम || दधिक्राव्णो अकारिषं जिष्णोर अश्वस्य वाजिनः | सुरभि नो मुखा करत पर ण आयूंषि तारिषत ||
1 Now give we praise to Dadhikrās the rapid, and mention in our laud the Earth and Heaven. May the Dawns flushing mov…
दधिक्राव्ण इद उ नु चर्किराम विश्वा इन माम उषसः सूदयन्तु | अपाम अग्नेर उषसः सूर्यस्य बर्हस्पतेर आङगिरसस्य जिष्णोः || सत्वा भरिषो गविषो दुवन्यसच छरवस्याद इष उषसस तुरण्यसत | सत्यो दरवो दरवरः पतंगरो दधिक्रावेषम ऊर्जं सवर जनत || उत समास्य दरवतस तुरण्यतः पर्णं न वेर अनु वाति परगर्धिनः | शयेनस्येव धरजतो अङकसम परि दधिक्राव्णः सहोर्जा तरित्रतः || उत सय वाजी कषिपणिं तुरण्यति गरीवायाम बद्धो अपिकक्ष आसनि | करतुं दधिक्रा अनु संतवीत्वत पथाम अङकांस्य अन्व आपनीफणत || हंसः शुचिषद वसुर अन्तरिक्षसद धोता वेदिषद अतिथिर दुरोणसत | नर्षद वरसद रतसद वयोमसद अब्जा गोजा रतजा अद्रिजा रतम ||
1 LET us recite the praise of Dadhikrāvan: may all the Mornings move me to exertion; Praise of the Lord of Waters, Da…
इन्द्रा को वां वरुणा सुम्नम आप सतोमो हविष्मां अम्र्तो न होता | यो वां हर्दि करतुमां अस्मद उक्तः पस्पर्शद इन्द्रावरुणा नमस्वान || इन्द्रा ह यो वरुणा चक्र आपी देवौ मर्तः सख्याय परयस्वान | स हन्ति वर्त्रा समिथेषु शत्रून अवोभिर वा महद्भिः स पर शर्ण्वे || इन्द्रा ह रत्नं वरुणा धेष्ठेत्था नर्भ्यः शशमानेभ्यस ता | यदी सखाया सख्याय सोमैः सुतेभिः सुप्रयसा मादयैते || इन्द्रा युवं वरुणा दिद्युम अस्मिन्न ओजिष्ठम उग्रा नि वधिष्टं वज्रम | यो नो दुरेवो वर्कतिर दभीतिस तस्मिन मिमाथाम अभिभूत्य ओजः || इन्द्रा युवं वरुणा भूतम अस्या धियः परेतारा वर्षभेव धेनोः | सा नो दुहीयद यवसेव गत्वी सहस्रधारा पयसा मही गौः || तोके हिते तनय उर्वरासु सूरो दर्शीके वर्षणश च पौंस्ये | इन्द्रा नो अत्र वरुणा सयाताम अवोभिर दस्मा परितक्म्यायाम || युवाम इद धय अवसे पूर्व्याय परि परभूती गविषः सवापी | वर्णीमहे सख्याय परियाय शूरा मंहिष्ठा पितरेव शम्भू || ता वां धियो ऽवसे वाजयन्तीर आजिं न जग्मुर युवयूः सुदानू | शरिये न गाव उप सोमम अस्थुर इन्द्रं गिरो वरुणम मे मनीषाः || इमा इन्द्रं वरुणम मे मनीषा अग्मन्न उप दरविणम इछमानाः | उपेम अस्थुर जोष्टार इव वस्वो रघ्वीर इव शरवसो भिक्षमाणाः || अश्व्यस्य तमना रथ्यस्य पुष्टेर नित्यस्य रायः पतयः सयाम | ता चक्राणा ऊतिभिर नव्यसीभिर अस्मत्रा रायो नियुतः सचन्ताम || आ नो बर्हन्ता बर्हतीभिर ऊती इन्द्र यातं वरुण वाजसातौ | यद दिद्यवः पर्तनासु परक्रीळान तस्य वां सयाम सनितार आजेः ||
1 WHAT laud, O Indra-Varuṇa, with oblation, hath like the Immortal Priest obtained your favour? Hath our effectual la…
मम दविता राष्ट्रं कषत्रियस्य विश्वायोर विश्वे अम्र्ता यथा नः | करतुं सचन्ते वरुणस्य देवा राजामि कर्ष्टेर उपमस्य वव्रेः || अहं राजा वरुणो मह्यं तान्य असुर्याणि परथमा धारयन्त | करतुं सचन्ते वरुणस्य देवा राजामि कर्ष्टेर उपमस्य वव्रेः || अहम इन्द्रो वरुणस ते महित्वोर्वी गभीरे रजसी सुमेके | तवष्टेव विश्वा भुवनानि विद्वान सम ऐरयं रोदसी धारयं च || अहम अपो अपिन्वम उक्षमाणा धारयं दिवं सदन रतस्य | रतेन पुत्रो अदितेर रतावोत तरिधातु परथयद वि भूम || मां नरः सवश्वा वाजयन्तो मां वर्ताः समरणे हवन्ते | कर्णोम्य आजिम मघवाहम इन्द्र इयर्मि रेणुम अभिभूत्योजाः || अहं ता विश्वा चकरं नकिर मा दैव्यं सहो वरते अप्रतीतम | यन मा सोमासो ममदन यद उक्थोभे भयेते रजसी अपारे || विदुष ते विश्वा भुवनानि तस्य ता पर बरवीषि वरुणाय वेधः | तवं वर्त्राणि शर्ण्विषे जघन्वान तवं वर्तां अरिणा इन्द्र सिन्धून || अस्माकम अत्र पितरस त आसन सप्त रषयो दौर्गहे बध्यमाने | त आयजन्त तरसदस्युम अस्या इन्द्रं न वर्त्रतुरम अर्धदेवम || पुरुकुत्सानी हि वाम अदाशद धव्येभिर इन्द्रावरुणा नमोभिः | अथा राजानं तरसदस्युम अस्या वर्त्रहणं ददथुर अर्धदेवम || राया वयं ससवांसो मदेम हव्येन देवा यवसेन गावः | तां धेनुम इन्द्रावरुणा युवं नो विश्वाहा धत्तम अनपस्फुरन्तीम ||
1 I AM the royal Ruler, mine is empire, as mine who sway all life are all Immortals. Varuṇa's will the Gods obey and …
क उ शरवत कतमो यज्ञियानां वन्दारु देवः कतमो जुषाते | कस्येमां देवीम अम्र्तेषु परेष्ठां हर्दि शरेषाम सुष्टुतिं सुहव्याम || को मर्ळाति कतम आगमिष्ठो देवानाम उ कतमः शम्भविष्ठः | रथं कम आहुर दरवदश्वम आशुं यं सूर्यस्य दुहिताव्र्णीत || मक्षू हि षमा गछथ ईवतो दयून इन्द्रो न शक्तिम परितक्म्यायाम | दिव आजाता दिव्या सुपर्णा कया शचीनाम भवथः शचिष्ठा || का वाम भूद उपमातिः कया न आश्विना गमथो हूयमाना | को वाम महश चित तयजसो अभीक उरुष्यतम माध्वी दस्रा न ऊती || उरु वां रथः परि नक्षति दयाम आ यत समुद्राद अभि वर्तते वाम | मध्वा माध्वी मधु वाम परुषायन यत सीं वाम पर्क्षो भुरजन्त पक्वाः || सिन्धुर ह वां रसया सिञ्चद अश्वान घर्णा वयो ऽरुषासः परि गमन | तद ऊ षु वाम अजिरं चेति यानं येन पती भवथः सूर्यायाः || इहेह यद वां समना पप्र्क्षे सेयम अस्मे सुमतिर वाजरत्ना | उरुष्यतं जरितारं युवं ह शरितः कामो नासत्या युवद्रिक ||
1 WHO will hear, who of those who merit worship, which of all Gods take pleasure in our homage? On whose heart shall …
तं वां रथं वयम अद्या हुवेम पर्थुज्रयम अश्विना संगतिं गोः | यः सूर्यां वहति वन्धुरायुर गिर्वाहसम पुरुतमं वसूयुम || युवं शरियम अश्विना देवता तां दिवो नपाता वनथः शचीभिः | युवोर वपुर अभि पर्क्षः सचन्ते वहन्ति यत ककुहासो रथे वाम || को वाम अद्या करते रातहव्य ऊतये वा सुतपेयाय वार्कैः | रतस्य वा वनुषे पूर्व्याय नमो येमानो अश्विना ववर्तत || हिरण्ययेन पुरुभू रथेनेमं यज्ञं नासत्योप यातम | पिबाथ इन मधुनः सोम्यस्य दधथो रत्नं विधते जनाय || आ नो यातं दिवो अछा पर्थिव्या हिरण्ययेन सुव्र्ता रथेन | मा वाम अन्ये नि यमन देवयन्तः सं यद ददे नाभिः पूर्व्या वाम || नू नो रयिम पुरुवीरम बर्हन्तं दस्रा मिमाथाम उभयेष्व अस्मे | नरो यद वाम अश्विना सतोमम आवन सधस्तुतिम आजमीळ्हासो अग्मन || इहेह यद वां समना पप्र्क्षे सेयम अस्मे सुमतिर वाजरत्ना | उरुष्यतं जरितारं युवं ह शरितः कामो नासत्या युवद्रिक ||
1 WE will invoke this day your car, far-spreading, O Aśvins, even the gathering, of the sunlight,— Car praised in hym…
एष सय भानुर उद इयर्ति युज्यते रथः परिज्मा दिवो अस्य सानवि | पर्क्षासो अस्मिन मिथुना अधि तरयो दर्तिस तुरीयो मधुनो वि रप्शते || उद वाम पर्क्षासो मधुमन्त ईरते रथा अश्वास उषसो वयुष्टिषु | अपोर्णुवन्तस तम आ परीव्र्तं सवर ण शुक्रं तन्वन्त आ रजः || मध्वः पिबतम मधुपेभिर आसभिर उत परियम मधुने युञ्जाथां रथम | आ वर्तनिम मधुना जिन्वथस पथो दर्तिं वहेथे मधुमन्तम अश्विना || हंसासो ये वाम मधुमन्तो अस्रिधो हिरण्यपर्णा उहुव उषर्बुधः | उदप्रुतो मन्दिनो मन्दिनिस्प्र्शो मध्वो न मक्षः सवनानि गछथः || सवध्वरासो मधुमन्तो अग्नय उस्रा जरन्ते परति वस्तोर अश्विना | यन निक्तहस्तस तरणिर विचक्षणः सोमं सुषाव मधुमन्तम अद्रिभिः || आकेनिपासो अहभिर दविध्वतः सवर ण शुक्रं तन्वन्त आ रजः | सूरश चिद अश्वान युयुजान ईयते विश्वां अनु सवधया चेतथस पथः || पर वाम अवोचम अश्विना धियंधा रथः सवश्वो अजरो यो अस्ति | येन सद्यः परि रजांसि याथो हविष्मन्तं तरणिम भोजम अछ ||
1 YONDER goes up that light: your chariot is yoked that travels round upon the summit of this heaven. Within this car…
अग्रम पिबा मधूनां सुतं वायो दिविष्टिषु | तवं हि पूर्वपा असि || शतेना नो अभिष्टिभिर नियुत्वां इन्द्रसारथिः | वायो सुतस्य तर्म्पतम || आ वां सहस्रं हरय इन्द्रवायू अभि परयः | वहन्तु सोमपीतये || रथं हिरण्यवन्धुरम इन्द्रवायू सवध्वरम | आ हि सथाथो दिविस्प्र्शम || रथेन पर्थुपाजसा दाश्वांसम उप गछतम | इन्द्रवायू इहा गतम || इन्द्रवायू अयं सुतस तं देवेभिः सजोषसा | पिबतं दाशुषो गर्हे || इह परयाणम अस्तु वाम इन्द्रवायू विमोचनम | इह वां सोमपीतये ||
1 DRINK the best draught of Soma-juice, O Vāyu, at our holy rites: For thou art he who drinketh first. 2 Come, team-d…
वायो शुक्रो अयामि ते मध्वो अग्रं दिविष्टिषु | आ याहि सोमपीतये सपार्हो देव नियुत्वता || इन्द्रश च वायव एषां सोमानाम पीतिम अर्हथः | युवां हि यन्तीन्दवो निम्नम आपो न सध्र्यक || वायव इन्द्रश च शुष्मिणा सरथं शवसस पती | नियुत्वन्ता न ऊतय आ यातं सोमपीतये || या वां सन्ति पुरुस्प्र्हो नियुतो दाशुषे नरा | अस्मे ता यज्ञवाहसेन्द्रवायू नि यछतम ||
1 Vāyu, the bright is offered thee, best of the meath at holy rites. Come thou to drink the Soma juice, God, longed-f…
विहि होत्रा अवीता विपो न रायो अर्यः | वायव आ चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये || निर्युवाणो अशस्तीर नियुत्वां इन्द्रसारथिः | वायव आ चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये || अनु कर्ष्णे वसुधिती येमाते विश्वपेशसा | वायव आ चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये || वहन्तु तवा मनोयुजो युक्तासो नवतिर नव | वायव आ चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये || वायो शतं हरीणां युवस्व पोष्याणाम | उत वा ते सहस्रिणो रथ आ यातु पाजसा ||
1 TASTE offerings never tasted yet, as bards enjoy the foeman's wealth. O Vāyu, on refulgent car come to the drinking…
इदं वाम आस्य हविः परियम इन्द्राब्र्हस्पती | उक्थम मदश च शस्यते || अयं वाम परि षिच्यते सोम इन्द्राब्र्हस्पती | चारुर मदाय पीतये || आ न इन्द्राब्र्हस्पती गर्हम इन्द्रश च गछतम | सोमपा सोमपीतये || अस्मे इन्द्राब्र्हस्पती रयिं धत्तं शतग्विनम | अश्वावन्तं सहस्रिणम || इन्द्राब्र्हस्पती वयं सुते गीर्भिर हवामहे | अस्य सोमस्य पीतये || सोमम इन्द्राब्र्हस्पती पिबतं दाशुषो गर्हे | मादयेथां तदोकसा ||
1 DEAR is this offering in your mouth, O Indra and Bṛhaspati: Famed is the laud, the gladdening draught. 2 This lovel…
यस तस्तम्भ सहसा वि जमो अन्तान बर्हस्पतिस तरिषधस्थो रवेण | तम परत्नास रषयो दीध्यानाः पुरो विप्रा दधिरे मन्द्रजिह्वम || धुनेतयः सुप्रकेतम मदन्तो बर्हस्पते अभि ये नस ततस्रे | पर्षन्तं सर्प्रम अदब्धम ऊर्वम बर्हस्पते रक्षताद अस्य योनिम || बर्हस्पते या परमा परावद अत आ त रतस्प्र्शो नि षेदुः | तुभ्यं खाता अवता अद्रिदुग्धा मध्व शचोतन्त्य अभितो विरप्शम || बर्हस्पतिः परथमं जायमानो महो जयोतिषः परमे वयोमन | सप्तास्यस तुविजातो रवेण वि सप्तरश्मिर अधमत तमांसि || स सुष्टुभा स रक्वता गणेन वलं रुरोज फलिगं रवेण | बर्हस्पतिर उस्रिया हव्यसूदः कनिक्रदद वावशतीर उद आजत || एवा पित्रे विश्वदेवाय वर्ष्णे यज्ञैर विधेम नमसा हविर्भिः | बर्हस्पते सुप्रजा वीरवन्तो वयं सयाम पतयो रयीणाम || स इद राजा परतिजन्यानि विश्वा शुष्मेण तस्थाव अभि वीर्य्ण | बर्हस्पतिं यः सुभ्र्तम बिभर्ति वल्गूयति वन्दते पूर्वभाजम || स इत कषेति सुधित ओकसि सवे तस्मा इळा पिन्वते विश्वदानीम | तस्मै विशः सवयम एवा नमन्ते यस्मिन बरह्मा राजनि पूर्व एति || अप्रतीतो जयति सं धनानि परतिजन्यान्य उत या सजन्या | अवस्यवे यो वरिवः कर्णोति बरह्मणे राजा तम अवन्ति देवाः || इन्द्रश च सोमम पिबतम बर्हस्पते ऽसमिन यज्ञे मन्दसाना वर्षण्वसू | आ वां विशन्त्व इन्दवः सवाभुवो ऽसमे रयिं सर्ववीरं नि यछतम || बर्हस्पत इन्द्र वर्धतं नः सचा सा वां सुमतिर भूत्व अस्मे | अविष्टं धियो जिग्र्तम पुरंधीर जजस्तम अर्यो वनुषाम अरातीः ||
1 Him who with might hath propped earth's ends, who sitteth in threefold seat, Bṛhaspati, with thunder, Him of the pl…
इदम उ तयत पुरुतमम पुरस्ताज जयोतिस तमसो वयुनावद अस्थात | नूनं दिवो दुहितरो विभातीर गातुं कर्णवन्न उषसो जनाय || अस्थुर उ चित्रा उषसः पुरस्तान मिता इव सवरवो ऽधवरेषु | वय ऊ वरजस्य तमसो दवारोछन्तीर अव्रञ छुचयः पावकाः || उछन्तीर अद्य चितयन्त भोजान राधोदेयायोषसो मघोनीः | अचित्रे अन्तः पणयः ससन्त्व अबुध्यमानास तमसो विमध्ये || कुवित स देवीः सनयो नवो वा यामो बभूयाद उषसो वो अद्य | येना नवग्वे अङगिरे दशग्वे सप्तास्ये रेवती रेवद ऊष || यूयं हि देवीर रतयुग्भिर अश्वैः परिप्रयाथ भुवनानि सद्यः | परबोधयन्तीर उषसः ससन्तं दविपाच चतुष्पाच चरथाय जीवम || कव सविद आसां कतमा पुराणी यया विधाना विदधुर रभूणाम | शुभं यच छुभ्रा उषसश चरन्ति न वि जञायन्ते सद्र्शीर अजुर्याः || ता घा ता भद्रा उषसः पुरासुर अभिष्टिद्युम्ना रतजातसत्याः | यास्व ईजानः शशमान उक्थै सतुवञ छंसन दरविणं सद्य आप || ता आ चरन्ति समना पुरस्तात समानतः समना पप्रथानाः | रतस्य देवीः सदसो बुधाना गवां न सर्गा उषसो जरन्ते || ता इन नव एव समना समानीर अमीतवर्णा उषसश चरन्ति | गूहन्तीर अभ्वम असितं रुशद्भिः शुक्रास तनूभिः शुचयो रुचानाः || रयिं दिवो दुहितरो विभातीः परजावन्तं यछतास्मासु देवीः | सयोनाद आ वः परतिबुध्यमानाः सुवीर्यस्य पतयः सयाम || तद वो दिवो दुहितरो विभातीर उप बरुव उषसो यज्ञकेतुः | वयं सयाम यशसो जनेषु तद दयौश च धत्ताम पर्थिवी च देवी ||
1 FORTH from the darkness in the region eastward this most abundant splendid light hatb mounted. Now verily the far-r…
परति षया सूनरी जनी वयुछन्ती परि सवसुः | दिवो अदर्शि दुहिता || अश्वेव चित्रारुषी माता गवाम रतावरी | सखाभूद अश्विनोर उषाः || उत सखास्य अश्विनोर उत माता गवाम असि | उतोषो वस्व ईशिषे || यावयद्द्वेषसं तवा चिकित्वित सून्र्तावरि | परति सतोमैर अभुत्स्महि || परति भद्रा अद्र्क्षत गवां सर्गा न रश्मयः | ओषा अप्रा उरु जरयः || आपप्रुषी विभावरि वय आवर जयोतिषा तमः | उषो अनु सवधाम अव || आ दयां तनोषि रश्मिभिर आन्तरिक्षम उरु परियम | उषः शुक्रेण शोचिषा ||
1 THIS Lady, giver of delight, after her Sister shining forth, Daughter of Heaven, hath shown herself.- 2 Unfailing, …
तद देवस्य सवितुर वार्यम महद वर्णीमहे असुरस्य परचेतसः | छर्दिर येन दाशुषे यछति तमना तन नो महां उद अयान देवो अक्तुभिः || दिवो धर्ता भुवनस्य परजापतिः पिशङगं दरापिम परति मुञ्चते कविः | विचक्षणः परथयन्न आप्र्णन्न उर्व अजीजनत सविता सुम्नम उक्थ्यम || आप्रा रजांसि दिव्यानि पार्थिवा शलोकं देवः कर्णुते सवाय धर्मणे | पर बाहू अस्राक सविता सवीमनि निवेशयन परसुवन्न अक्तुभिर जगत || अदाभ्यो भुवनानि परचाकशद वरतानि देवः सविताभि रक्षते | परास्राग बाहू भुवनस्य परजाभ्यो धर्तव्रतो महो अज्मस्य राजति || तरिर अन्तरिक्षं सविता महित्वना तरी रजांसि परिभुस तरीणि रोचना | तिस्रो दिवः पर्थिवीस तिस्र इन्वति तरिभिर वरतैर अभि नो रक्षति तमना || बर्हत्सुम्नः परसवीता निवेशनो जगत सथातुर उभयस्य यो वशी | स नो देवः सविता शर्म यछत्व अस्मे कषयाय तरिवरूथम अंहसः || आगन देव रतुभिर वर्धतु कषयं दधातु नः सविता सुप्रजाम इषम | स नः कषपाभिर अहभिश च जिन्वतु परजावन्तं रयिम अस्मे सम इन्वतु ||
1 OF Savitar the God, the sapient Asura, we crave this great gift which is worthy of our choice, Wherewith he freely …
अभूद देवः सविता वन्द्यो नु न इदानीम अह्न उपवाच्यो नर्भिः | वि यो रत्ना भजति मानवेभ्यः शरेष्ठं नो अत्र दरविणं यथा दधत || देवेभ्यो हि परथमं यज्ञियेभ्यो ऽमर्तत्वं सुवसि भागम उत्तमम | आद इद दामानं सवितर वय ्र्णुषे ऽनूचीना जीविता मानुषेभ्यः || अचित्ती यच चक्र्मा दैव्ये जने दीनैर दक्षैः परभूती पूरुषत्वता | देवेषु च सवितर मानुषेषु च तवं नो अत्र सुवताद अनागसः || न परमिये सवितुर दैव्यस्य तद यथा विश्वम भुवनं धारयिष्यति | यत पर्थिव्या वरिमन्न आ सवङगुरिर वर्ष्मन दिवः सुवति सत्यम अस्य तत || इन्द्रज्येष्ठान बर्हद्भ्यः पर्वतेभ्यः कषयां एभ्यः सुवसि पस्त्यावतः | यथा-यथा पतयन्तो वियेमिर एवैव तस्थुः सवितः सवाय ते || ये ते तरिर अहन सवितः सवासो दिवे-दिवे सौभगम आसुवन्ति | इन्द्रो दयावाप्र्थिवी सिन्धुर अद्भिर आदित्यैर नो अदितिः शर्म यंसत ||
1 Now must we praise and honour Savitar the God: at this time of the day the men must call to him, Him who distribute…
को वस तराता वसवः को वरूता दयावाभूमी अदिते तरासीथां नः | सहीयसो वरुण मित्र मर्तात को वो ऽधवरे वरिवो धाति देवाः || पर ये धामानि पूर्व्याण्य अर्चान वि यद उछान वियोतारो अमूराः | विधातारो वि ते दधुर अजस्रा रतधीतयो रुरुचन्त दस्माः || पर पस्त्याम अदितिं सिन्धुम अर्कैः सवस्तिम ईळे सख्याय देवीम | उभे यथा नो अहनी निपात उषासानक्ता करताम अदब्धे || वय अर्यमा वरुणश चेति पन्थाम इषस पतिः सुवितं गातुम अग्निः | इन्द्राविष्णू नर्वद उ षु सतवाना शर्म नो यन्तम अमवद वरूथम || आ पर्वतस्य मरुताम अवांसि देवस्य तरातुर अव्रि भगस्य | पात पतिर जन्याद अंहसो नो मित्रो मित्रियाद उत न उरुष्येत || नू रोदसी अहिना बुध्न्येन सतुवीत देवी अप्येभिर इष्टैः | समुद्रं न संचरणे सनिष्यवो घर्मस्वरसो नद्यो अप वरन || देवैर नो देव्य अदितिर नि पातु देवस तराता तरायताम अप्रयुछन | नहि मित्रस्य वरुणस्य धासिम अर्हामसि परमियं सान्व अग्नेः || अग्निर ईशे वसव्यस्याग्निर महः सौभगस्य | तान्य अस्मभ्यं रासते || उषो मघोन्य आ वह सून्र्ते वार्या पुरु | अस्मभ्यं वाजिनीवति || तत सु नः सविता भगो वरुणो मित्रो अर्यमा | इन्द्रो नो राधसा गमत ||
1 WHO of you, Vasus, saveth? who protecteth? O Heaven and Earth and Aditi, preserve us, Varuṇa., Mitra, from the stro…
मही दयावाप्र्थिवी इह जयेष्ठे रुचा भवतां शुचयद्भिर अर्कैः | यत सीं वरिष्ठे बर्हती विमिन्वन रुवद धोक्षा पप्रथानेभिर एवैः || देवी देवेभिर यजते यजत्रैर अमिनती तस्थतुर उक्षमाणे | रतावरी अद्रुहा देवपुत्रे यज्ञस्य नेत्री शुचयद्भिर अर्कैः || स इत सवपा भुवनेष्व आस य इमे दयावाप्र्थिवी जजान | उर्वी गभीरे रजसी सुमेके अवंशे धीरः शच्या सम ऐरत || नू रोदसी बर्हद्भिर नो वरूथैः पत्नीवद्भिर इषयन्ती सजोषाः | उरूची विश्वे यजते नि पातं धिया सयाम रथ्यः सदासाः || पर वाम महि दयवी अभ्य उपस्तुतिम भरामहे | शुची उप परशस्तये || पुनाने तन्वा मिथः सवेन दक्षेण राजथः | ऊह्याथे सनाद रतम || मही मित्रस्य साधथस तरन्ती पिप्रती रतम | परि यज्ञं नि षेदथुः ||
1 MAY mighty Heaven and Earth, most meet for honour, be present here with light and gleaming splendours; When, fixing…
कषेत्रस्य पतिना वयं हितेनेव जयामसि | गाम अश्वम पोषयित्न्व आ स नो मर्ळातीद्र्शे || कषेत्रस्य पते मधुमन्तम ऊर्मिं धेनुर इव पयो अस्मासु धुक्ष्व | मधुश्चुतं घर्तम इव सुपूतम रतस्य नः पतयो मर्ळयन्तु || मधुमतीर ओषधीर दयाव आपो मधुमन नो भवत्व अन्तरिक्षम | कषेत्रस्य पतिर मधुमान नो अस्त्व अरिष्यन्तो अन्व एनं चरेम || शुनं वाहाः शुनं नरः शुनं कर्षतु लाङगलम | शुनं वरत्रा बध्यन्तां शुनम अष्ट्राम उद इङगय || शुनासीराव इमां वाचं जुषेथां यद दिवि चक्रथुः पयः | तेनेमाम उप सिञ्चतम || अर्वाची सुभगे भव सीते वन्दामहे तवा | यथा नः सुभगाससि यथा नः सुफलाससि || इन्द्रः सीतां नि गर्ह्णातु ताम पूषानु यछतु | सा नः पयस्वती दुहाम उत्तराम-उत्तरां समाम || शुनं नः फाला वि कर्षन्तु भूमिं शुनं कीनाशा अभि यन्तु वाहैः | शुनम पर्जन्यो मधुना पयोभिः शुनासीरा शुनम अस्मासु धत्तम ||
1 WE through the Master of the Field, even as through a friend, obtain What nourisheth our kine and steeds. In such m…
समुद्राद ऊर्मिर मधुमां उद आरद उपांशुना सम अम्र्तत्वम आनट | घर्तस्य नाम गुह्यं यद अस्ति जिह्वा देवानाम अम्र्तस्य नाभिः || वयं नाम पर बरवामा घर्तस्यास्मिन यज्ञे धारयामा नमोभिः | उप बरह्मा शर्णवच छस्यमानं चतुःश्र्ङगो ऽवमीद गौर एतत || चत्वारि शर्ङगा तरयो अस्य पादा दवे शीर्षे सप्त हस्तासो अस्य | तरिधा बद्धो वर्षभो रोरवीति महो देवो मर्त्यां आ विवेश || तरिधा हितम पणिभिर गुह्यमानं गवि देवासो घर्तम अन्व अविन्दन | इन्द्र एकं सूर्य एकं जजान वेनाद एकं सवधया निष टतक्षुः || एता अर्षन्ति हर्द्यात समुद्राच छतव्रजा रिपुणा नावचक्षे | घर्तस्य धारा अभि चाकशीमि हिरण्ययो वेतसो मध्य आसाम || सम्यक सरवन्ति सरितो न धेना अन्तर हर्दा मनसा पूयमानाः | एते अर्षन्त्य ऊर्मयो घर्तस्य मर्गा इव कषिपणोर ईषमाणाः || सिन्धोर इव पराध्वने शूघनासो वातप्रमियः पतयन्ति यह्वाः | घर्तस्य धारा अरुषो न वाजी काष्ठा भिन्दन्न ऊर्मिभिः पिन्वमानः || अभि परवन्त समनेव योषाः कल्याण्यः समयमानासो अग्निम | घर्तस्य धाराः समिधो नसन्त ता जुषाणो हर्यति जातवेदाः || कन्या इव वहतुम एतवा उ अञ्ज्य अञ्जाना अभि चाकशीमि | यत्र सोमः सूयते यत्र यज्ञो घर्तस्य धारा अभि तत पवन्ते || अभ्य अर्षत सुष्टुतिं गव्यम आजिम अस्मासु भद्रा दरविणानि धत्त | इमं यज्ञं नयत देवता नो घर्तस्य धारा मधुमत पवन्ते || धामन ते विश्वम भुवनम अधि शरितम अन्तः समुद्रे हर्द्य अन्तर आयुषि | अपाम अनीके समिथे य आभ्र्तस तम अश्याम मधुमन्तं त ऊर्मिम ||
1 FORTH from the ocean sprang the wave of sweetness: together with the stalk it turned to Amṛta, That which is holy o…