191 passages · ~273 min read
Tap any verse to open it — original, meaning & audio.
अग्रे बर्हन्नुषसामूर्ध्वो अस्थान निर्जगन्वान तमसोज्योतिषागात | अग्निर्भानुना रुशता सवङग आ जातोविश्वा सद्मान्यप्राः || स जातो गर्भो असि रोदस्योरग्ने चारुर्विभ्र्त ओषधीषु | चित्रः शिशुः परि तमांस्यक्तून पर मात्र्भ्यो अधिकनिक्रदत गाः || विष्णुरित्था परममस्य विद्वाञ जातो बर्हन्नभि पातित्र्तीयम | आसा यदस्य पयो अक्रत सवं सचेतसो अभ्यर्चन्त्यत्र || अत उ तवा पितुभ्र्तो जनित्रीरन्नाव्र्धं परति चरन्त्यन्नैः | ता ईं परत्येषि पुनरन्यरूपा असि तवं विक्षुमानुषीषु होता || होतारं चित्ररथमध्वरस्य यज्ञस्य-यज्ञस्य केतुंरुशन्तम | परत्यर्धिं देवस्य-देवस्य मह्ना शरिया तवग्निमतिथिं जनानाम || स तु वस्त्राण्यध पेशनानि वसानो अग्निर्नाभाप्र्थिव्याः | अरुषो जातः पद इळायाः पुरोहितो राजन्यक्षीह देवान || आ हि दयावाप्र्थिवी अग्न उभे सदा पुत्रो न मातराततन्थ | पर याह्यछोशतो यविष्ठाथा वह सहस्येहदेवान ||
1 HIGH hath the Mighty risen before the dawning, and come to us with light from out the darkness. Fair-shapen Agni wi…
पिप्रीहि देवानुशतो यविष्ठ विद्वान रतून्रतुपतेयजेह | ये दैव्या रत्विजस्तेभिरग्ने तवं होतॄणामस्यायजिष्ठः || वेषि होत्रमुत पोत्रं जनानां मन्धातासि दरविणोदार्तावा | सवाहा वयं कर्णवामा हवींषि देवो देवान्यजत्वग्निरर्हन || आ देवानामपि पन्थामगन्म यच्छक्नवाम तदनुप्रवोळुम | अग्निर्विद्वान स यजात सेदु होता सो अध्वरांस रतून कल्पयाति || यद वो वयं परमिनाम वरतानि विदुषं देवाविदुष्टरासः | अग्निष टद विश्वमा पर्णाति विद्वान्येभिर्देवान रतुभिः कल्पयाति || यत पाकत्रा मनसा दीनदक्षा न यज्ञस्य मन्वतेमर्त्यासः | अग्निष टद धोता करतुविद विजानन्यजिष्ठो देवान रतुशो यजाति || विश्वेषां हयध्वराणामनीकं चित्रं केतुं जनितात्वा जजान | स आ यजस्व नर्वतीरनु कषा सपार्हािषः कषुमतीर्विश्वजन्याः || यं तवा दयावाप्र्थिवी यं तवापस्त्वष्टा यं तवासुजनिमा जजान | पन्थामनु परविद्वान्पित्र्याणं दयुमदग्ने समिधानो वि भाहि ||
1 GLADDEN the yearning Gods, O thou Most Youthful: bring them, O Lord of Seasons, knowing seasons, With all the Pries…
इनो राजन्नरतिः समिद्धो रौद्रो दक्षाय सुषुमानदर्शि | चिकिद वि भाति भासा बर्हतासिक्नीमेति रुशतीमपाजन || कर्ष्णां यदेनीमभि वर्पसा भूज्जनयन योषाम्ब्र्हतः पितुर्जाम | ऊर्ध्वं भानुं सूर्यस्य सतभायन्दिवो वसुभिररतिर्वि भाति || भद्रो भद्रया सचमान आगात सवसारं जारो अभ्येतिपश्चात | सुप्रकेतैर्द्युभिरग्निर्वितिष्ठन रुशद्भिर्वर्णैरभि राममस्थात || अस्य यामासो बर्हतो न वग्नूनिन्धाना अग्नेः सख्युःशिवस्य | इड्यस्य वर्ष्णो बर्हतः सवासो भामासो यामन्नक्तवश्चिकित्रे || सवना न यस्य भामासः पवन्ते रोचमानस्य बर्हतःसुदिवः | जयेष्ठेभिर्यस्तेजिष्ठैः करीळुमद्भिर्वर्षिष्ठेभिर्भानुभिर्नक्षति दयाम || अस्य शुष्मासो दद्र्शानपवेर्जेहमानस्य सवनयन नियुद्भिः | परत्नेभिर्यो रुशद्भिर्देवतमो वि रेभद्भिररतिर्भाति विभ्वा || स आ वक्षि महि न आ च सत्सि दिवस्प्र्थिव्योररतिर्युवत्योः | अग्निः सुतुकः सुतुकेभिरश्वै रभस्वद्भीरभस्वानेह गम्याः ||
1 O KING, the potent and terrific envoy, kindled for strength, is manifest in beauty. He shines, all-knowing, with hi…
पर ते यक्षि पर त इयर्मि मन्म भुवो यथा वन्द्यो नोहवेषु | धन्वन्निव परपा असि तवमग्न इयक्षवे पूरवेप्रत्न राजन || यं तवा जनासो अभि संचरन्ति गाव उष्णमिव वरजंयविष्ठ | दूतो देवानामसि मर्त्यानामन्तर्महांश्चरसि रोचनेन || शिशुं न तवा जेन्यं वर्धयन्ती माता बिभर्तिसचनस्यमाना | धनोरधि परवता यासि हर्यञ जिगीषसेपशुरिवावस्र्ष्टः || मूरा अमूर न वयं चिकित्वो महित्वमग्ने तवमङग वित्से | शये वव्रिश्चरति जिह्वयादन रेरिह्यते युवतिंविश्पतिः सन || कूचिज्जायते सनयासु नव्यो वने तस्थौ पलितो धूमकेतुः | अस्नातापो वर्षभो न पर वेति सचेतसो यं पर्णयन्तमर्ताः || तनूत्यजेव तस्करा वनर्गु रशनाभिर्दशभिरभ्यधीताम | इयं ते अग्ने नव्यसी मनीषा युक्ष्वा रथंन शुचयद्भिरङगैः || बरह्म च ते जातवेदो नमश्चेयं च गीः सदमिद्वर्धनी भूत | रक्षा णो अग्ने तनयानि तोका रक्षोत नस्तन्वो अप्रयुछन ||
1 To thee will send praise and bring oblation, as thou hast merited lauds when we invoked thee. A fountain in the des…
एकः समुद्रो धरुणो रयीणामस्मद धर्दो भूरिजन्मा विचष्टे | सिषक्त्यूधर्निण्योरुपस्थ उत्सस्य मध्येनिहितं पदं वेः || समानं नीळं वर्षणो वसानाः सं जग्मिरे महिषार्वतीभिः | रतस्य पदं कवयो नि पान्ति गुहा नामानिदधिरे पराणि || रतायिनी मायिनी सं दधाते मित्वा शिशुं जज्ञतुर्वर्धयन्ती | विश्वस्य नाभिं चरतो धरुवस्य कवेश्चित्तन्तुं मनसा वियन्तः || रतस्य हि वर्तनयः सुजातमिषो वाजाय परदिवःसचन्ते | अधीवासं रोदसी वावसाने घर्तैरन्नैर्वाव्र्धाते मधूनाम || सप्त सवसॄररुषीर्वावशानो विद्वान मध्व उज्जभाराद्र्शे कम | अन्तर्येमे अन्तरिक्षे पुराजा इछन वव्रिमविदत्पूषणस्य || सप्त मर्यादाः कवयस्ततक्षुस्तासामेकामिदभ्यंहुरो गात | आयोर्ह सकम्भ उपमस्य नीळे पथांविसर्गे धरुणेषु तस्थौ || असच्च सच्च परमे वयोमन दक्षस्य जन्मन्नदितेरुपस्थे | अग्निर्ह नः पर थमजा रतस्य पूर्व आयुनि वर्षभश्चधेनुः ||
1 HE only is the Sea, holder of treasures: born many a time he views the hearts within us. He hides him in the secret…
अयं स यस्य शर्मन्नवोभिरग्नेरेधते जरिताभिष्टौ | जयेष्ठेभिर्यो भानुभिरषूणां पर्येति परिवीतोविभावा || यो भनुभिर्विभावा विभात्यग्निर्देवेभिरतावाजस्रः | आ यो विवाय सख्या सखिभ्यो.अपरिह्व्र्तो अत्यो न सप्तिः || ईशे यो विश्वस्या देववीतेरीशे विश्वायुरुषसोव्युष्टौ | आ यस्मिन मना हवींष्यग्नावरिष्टरथस्कभ्नाति शूषैः || शूषेभिर्व्र्धो जुषाणो अर्कैर्देवानछा रघुपत्वाजिगाति | मन्द्रो होता स जुह्वा यजिष्ठः सम्मिश्लो अग्निरा जिघर्ति देवान || तमुस्रामिन्द्रं न रेजमानमग्निं गीर्भिर्नमोभिराक्र्णुध्वम | आ यं विप्रासो मतिभिर्ग्र्णन्ति जातवेदसंजुह्वं सहानाम || सं यस्मिन विश्वा वसूनि जग्मुर्वाजे नाश्वाःसप्तीवन्त एवैः | अस्मे ऊतीरिन्द्रवाततमा अर्वाचीनाग्न आ कर्णुष्व || अधा हयग्ने मह्ना निषद्या सद्यो जज्ञानो हव्यो बभूथ | तं ते देवासो अनु केतमायन्नधावर्धन्त परथमासूमाः ||
1 THIS is that Agni, he by whose protection, favour, and help. the singer is successful; Who with the noblest flames …
सवस्ति नो दिवो अग्ने पर्थिव्या विश्वायुर्धेहि यजथाय देव | सचेमहि तव दस्म परकेतैरुरुष्या ण उरुभिर्देवशंसैः || इमा अग्ने मतयस्तुभ्यं जाता गोभिरश्वैरभि गर्णन्तिरधः | यदा ते मर्तो अनु भोगमानड वसो दधानोमतिभिः सुजात || अग्निं मन्ये पितरमग्निमापिमग्निं भरातरं सदमित्सखायम | अग्नेरनीकं बर्हतः सपर्यं दिवि शुक्रंयजतं सूर्यस्य || सिध्रा अग्ने धियो अस्मे सनुत्रीर्यं तरायसे दम आनित्यहोता | रतवा स रोहिदश्वः पुरुक्षुर्द्युभिरस्माहभिर्वाममस्तु || दयुभिर्हितं मित्रमिव परयोगं परत्नं रत्विजमध्वरस्यजारम | बाहुभ्यामग्निमायवो.अजनन्त विक्षु होतारं नयसादयन्त || सवयं यजस्व दिवि देव देवान किं ते पाकः कर्णवदप्रचेताः | यथायज रतुभिर्देव देवानेवा यजस्वतन्वं सुजात || भवा नो अग्ने.अवितोत गोपा भवा वयस्क्र्दुत नोवयोधाः | रास्वा च नः सुमहो हव्यदातिं तरास्वोत नस्तन्वो अप्रयुछन ||
1 O AGNI, shared by all men living bring us good luck for sacrifice from earth and heaven. With us be thine intellige…
पर केतुना बर्हता यात्यग्निरा रोदसी वर्षभो रोरवीति | दिवश्चिदन्तानुपमानुदानळ अपामुपस्थे महिषोववर्ध || मुमोद गर्भो वर्षभः ककुद्मानस्रेमा वत्सः शिमीवानरावीत | स देवतात्युद्यतानि कर्ण्वन सवेषु कषयेषुप्रथमो जिगाति || आ यो मूर्धानं पित्रोररब्ध नयध्वरे दधिरे सूरोर्णः | अस्य पत्मन्नरुषीरश्वभुध्ना रतस्य योनौतन्वो जुषन्त || उष-उषो हि वसो अग्रमेषि तवं यमयोरभवो विभावा | रताय सप्त दधिषे पदानि जनयन मित्रं तन्वे सवायै || भुवश्चक्षुर्मह रतस्य गोपा भुवो वरुणो यद रतायवेषि | भुवो अपां नपाज्जातवेदो भुवो दूतो यस्यहव्यं जुजोषः || भुवो यज्ञस्य रजसश्च नेता यत्रा नियुद्भिः सचसेशिवाभिः | दिवि मूर्धानं दधिषे सवर्षां जिह्वामग्नेचक्र्षे हव्यवाहम || अस्य तरितः करतुना वव्रे अन्तरिछन धीतिं पितुरेवैःपरस्य | सचस्यमानः पित्रोरुपस्थे जामि बरुवाणायुधानि वेति || स पित्र्याण्यायुधनि विद्वनिन्द्रेषित आप्त्यो अभ्ययुध्यत | तरिशीर्षाणं सप्तरश्मिं जघन्वान तवाष्ट्रस्य चिन्निः सस्र्जे तरितो गाः || भूरीदिन्द्र उदिनक्षन्तमोजो.अवाभिनत सत्पतिर्मन्यमानम | तवाष्ट्रस्य चिद विश्वरूपस्य गोनामाचक्रणस्त्रीणि शीर्षा परा वर्क ||
1 AGNI advances with his lofty banner: the Bull is bellowing to the earth and heavens. He hath attained the sky's sup…
आपो हि षठा मयोभुवस्ता न ऊर्जे दधातन | महेरणाय चक्षसे || यो वः शिवतमो रसस्तस्य भजयतेह नः | उशतीरिवमातरः || तस्मा अरं गमाम वो यस्य कषयाय जिन्वथ | आपोजनयथा च नः || शं नो देवीरभिष्टय आपो भवन्तु पीतये | शं योरभि सरवन्तु नः || ईशाना वार्याणां कषयन्तीश्चर्षणीनाम | अपोयाचामि भेषजम || अप्सु मे सोमो अब्रवीदन्तर्विश्वानि भेषजा | अग्निं चविश्वशम्भुवम || आपः पर्णीत भेषजां वरूथं तन्वे मम | जयोक चसूर्यं दर्शे || इदमापः पर वहत यत किं च दुरितं मयि | यद वाहमभिदुद्रोह यद व शेप उतान्र्तम || आपो अद्यान्वचारिषं रसेन समगस्महि | पयस्वानग्ना गहि तं मा सं सर्ज वर्चसा ||
1 YE, Waters, are beneficent: so help ye us to energy That we may look on great delight. 2 Give us a portion of the s…
ओ चित सखायं सख्या वव्र्त्यां तिरः पुरू चिदर्णवंजगन्वन | पितुर्नपातमा दधीत वेधा अधि कषमिप्रतरं दिध्यानः || न ते सखा सख्यं वष्ट्येतत सलक्ष्मा यद विषुरूपाभवाति | महस पुत्रसो असुरस्य वीरा दिवो धर्तारौर्विया परि खयन || उशन्ति घा ते अम्र्तास एतदेकस्य चित तयजसं मर्त्यस्य | नि ते मनो मनसि धाय्यस्मे जन्युः पतिस्तन्वमाविविश्याः || न यत पुरा चक्र्मा कद ध नूनं रता वदन्तो अन्र्तंरपेम | गन्धर्वो अप्स्वप्या च योषा सा नो नाभिःपरमं जामि तन नौ || गर्भे नु नौ जनिता दम्पती कर्देवास्त्वष्टा सविताविश्वरूपः | नाकिरस्य पर मिनन्ति वरतानि वेद नावस्यप्र्थिवि उत दयौः || को अस्य वेद परथमस्याह्नः क ईं ददर्श क इह परवोचत | बर्हन मित्रस्य वरुणस्य धाम कदु बरव आहनोवीच्या नॄन || यमस्य मा यम्यं काम आगन समाने योनौ सहशेय्याय | जायेव पत्ये तन्वं रिरिच्यां वि चिद वर्हेव रथ्येव चक्रा || न तिष्ठन्ति न नि मिषन्त्येते देवानां सपश इह येचरन्ति | अन्येन मदाहनो याहि तुयं तेन वि वर्ह रथ्येवचक्रा || रात्रीभिरस्मा अहभिर्दशस्येत सूर्यस्य चक्षुर्मुहुरुन्मिमीयात | दिवा पर्थिव्या मिथुना सबन्धू यमीर्यमस्यबिभ्र्यादजामि || आ घा ता गछानुत्तरा युगानि यत्र जामयः कर्णवन्नजामि | उप बर्ब्र्हि वर्षभाय बाहुमन्यमिछस्व सुभगेपतिं मत || किं भरतासद यदनाथं भवाति किमु सवसा यन निरतिर्निगछत | काममूता बह्वेतद रपामि तन्वा मे तन्वं सम्पिप्र्ग्धि || न वा उ ते तन्वा तन्वं सं पप्र्च्यां पापमाहुर्यःस्वसारं निगछात | अन्येन मत परमुदः कल्पयस्व न तेभ्रात सुभगे वष्ट्येतत || बतो बतसि यम नैव ते मनो हर्दयं चाविदाम | अन्या किलत्वां कक्ष्येव युक्तं परि षवजाते लिबुजेव वर्क्षम || अन्यमू षु तवं यम्यन्य उ तवां परि षवजाते लिबुजेवव्र्क्षम | तस्य वा तवं मन इछा स वा तवाधा कर्णुष्वसंविदं सुभद्राम ||
1 FAIN would I win my friend to kindly friendship. So may the Sage, come through the air's wide ocean, Remembering th…
वर्षा वर्ष्णे दुदुहे दोहसा दिवः पयांसि यह्वो अदितेरदाभ्यः | विश्वं स वेद वरुणो यथा धिया सयज्ञियो यजतु यज्ञियान रतून || रपद गन्धर्वीरप्या च योषणा नदस्य नादे परि पातुमे मनः | इष्टस्य मध्ये अदितिर्नि धातु नो भराता नोज्येष्ठः परथमो वि वोचति || सो चिन नु भद्रा कषुमती यशस्वत्युषा उवास मनवेस्वर्वती | यदीमुशन्तमुशतामनु करतुमग्निंहोतारं विदथाय जीजनन || अध तयं दरप्सं विभ्वं विचक्षणं विराभरदिषितः शयेनो अध्वरे | यदी विशो वर्णते दस्ममार्याग्निं होतारमध धीरजायत || सदासि रण्वो यवसेव पुष्यते होत्राभिरग्ने मनुषःस्वध्वरः | विप्रस्य वा यच्छशमान उक्थ्यं वाजंससवानुपयासि भूरिभिः || उदीरय पितरा जार आ भगमियक्षति हर्यतो हर्त्तैष्यति | विवक्ति वह्निः सवपस्यते मखस्तविष्यते असुरोवेपते मती || यस्ते अग्ने सुमतिं मर्तो अक्षत सहसः सूनो अति स परश्र्ण्वे | इषं दधानो वहमानो अश्वैरा स दयुमानमवान भूषति दयून || यदग्न एषा समितिर्भवाति देवी देवेषु यजता यजत्र | रत्ना च यद विभजासि सवधावो भागं नो अत्र वसुमन्तंवीतात || शरुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा रथमम्र्तस्यद्रवित्नुम | आ नो वह रोदसी देवपुत्रे माकिर्देवानामपभूरिह सयाः ||
1 THE Bull hath yielded for the Bull the milk of heaven: the Son of Aditi can never be deceived. According to his wis…
दयावा ह कषामा परथमे रतेनाभिश्रावे भवतःसत्यवाचा | देवो यन मर्तान यजथाय कर्ण्वन सीदद्धोता परत्यं सवमसुं यन || देवो देवान परिभूरतेन वहा नो हव्यं परथमश्चिकित्वान | धूमकेतुः समिधा भार्जीको मन्द्रो होता नित्योवाचा यजीयान || सवाव्र्ग देवस्याम्र्तं यदी गोरतो जातासो धारयन्तौर्वी | विश्वे देवा अनु तत ते यजुर्गुर्दुहे यदेनीदिव्यं घर्तं वाः || अर्चामि वां वर्धायापो घर्तस्नू दयावाभूमी शर्णुतंरोदसी मे | अहा यद दयावो.असुनीतिमयन मध्वा नो अत्रपितरा शिशीताम || किं सविन नो राजा जग्र्हे कदस्याति वरतं चक्र्मा को विवेद | मित्रश्चिद धि षमा जुहुराणो देवाञ्छ्लोको नयातामपि वाजो अस्ति || दुर्मन्त्वत्राम्र्तस्य नाम सलक्ष्मा यद विषुरूपाभवाति | यमस्य यो मनवते सुमन्त्वग्ने तं रष्व पाह्यप्रयुछन || यस्मिन देवा विदथे मादयन्ते विवस्वतः सदने धारयन्ते | सूर्ये जयोतिरदधुर्मास्यक्तून परि दयोतनिं चरतोजस्रा || यस्मिन देवा मन्मनि संचरन्त्यपीच्ये न वयमस्य विद्म | मित्रो नो अत्रादितिरनागान सविता देवो वरुणाय वोचत || शरुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा ... ||
1 HEAVEN and Earth, first by everlasting Order, speakers of truth, are near enough to hear us, When the God, urging m…
युजे वां बरह्म पूर्व्यं नमोभिर्वि शलोक एतु पथ्येवसूरेः | शर्ण्वन्तु विश्वे अम्र्तस्य पुत्रा आ ये धामानिदिव्यानि तस्थुः || यमे इव यतमाने यदैतं पर वां भरन मानुषादेवयन्तः | आ सीदतं सवमु लोकं विदाने सवासस्थेभवतमिन्दवे नः || पञ्च पदानि रुपो अन्वरोहं चतुष्पदीमन्वेमि वरतेन | अक्षरेण परति मिम एतां रतस्य नाभावधि सं पुनामि || देवेभ्यः कमव्र्णीत मर्त्युं परजायै कमम्र्तंनाव्र्णीत | बर्हस्पतिं यज्ञमक्र्ण्वत रषिं परियांयमस्तन्वं परारिरेचीत || सप्त कषरन्ति शिशवे मरुत्वते पित्रे पुत्रासो अप्यवीवतन्न्र्तम | उभे इदस्योभयस्य राजत उभे यतेते उभयस्यपुष्यतः ||
1 I YOKE with prayer your ancient inspiration: may the laud rise as on the prince's pathway. All Sons of Immortality …
परेयिवांसं परवतो महीरनु बहुभ्यः पन्थामनुपस्पशनम | वैवस्वतं संगमनं जनानां यमंराजानं हविषा दुवस्य || यमो नो गातुं परथमो विवेद नैष गव्यूतिरपभर्तवा उ | यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुरेना जज्ञानाःपथ्या अनु सवाः || मातली कव्यैर्यमो अङगिरोभिर्ब्र्हस्पतिरकवभिर्वाव्र्धानः | यांश्च देवा वाव्र्धुर्ये च देवांस्वाहान्ये सवधयान्ये मदन्ति || इमं यम परस्तरमा हि सीदाङगिरोभिः पित्र्भिःसंविदानः | आ तवा मन्त्राः कविशस्ता वहन्त्वेना राजन्हविषा मादयस्व || अङगिरोभिरा गहि यज्ञियेभिर्यम वैरूपैरिह मादयस्व | विवस्वन्तं हुवे यः पिता ते.अस्मिन यज्ञे बर्हिष्यानिषद्य || अङगिरसो नः पितरो नवग्वा अथर्वाणो भर्गवः सोम्यासः | तेषां वयं सुमतौ यज्ञियानामपि भद्रे सौमनसेस्याम || परेहि परेहि पथिभिः पूर्व्येभिर्यत्रा नः पूर्वे पितरःपरेयुः | उभा राजाना सवधया मदन्ता यमं पश्यासिवरुणं च देवम || सं गछस्व पित्र्भिः सं यमेनेष्टापूर्तेन परमेव्योमन | हित्वायावद्यं पुनरस्तमेहि सं गछस्व तन्वासुवर्चाः || अपेत वीत वि च सर्पतातो.अस्मा एतं पितरो लोकमक्रन | अहोभिरद्भिरक्तुभिर्व्यक्तं यमो ददात्यवसानमस्मै || अति दरव सारमेयौ शवानौ चतुरक्षौ शबलौ साधुनापथा | अथा पितॄन सुविदत्रानुपेहि यमेन ये सधमादम्मदन्ति || यौ ते शवानौ यम रक्षितारौ चतुरक्षौ पथिरक्षीन्र्चक्षसौ | ताभ्यामेनं परि देहि राजन सवस्ति चास्मानमीवं च धेहि || उरूणसावसुत्र्पा उदुम्बलौ यमस्य दूतौ चरतो जनाननु | तावस्मभ्यं दर्शये सूर्याय पुनर्दातामसुमद्येह भद्रम || यमाय सोमं सुनुत यमय जुहुता हविः | यमं ह यज्ञोगछत्यग्निदूतो अरंक्र्तः || यमाय घर्तवद धविर्जुहोत पर च तिष्ठत | स नोदेवेष्वा यमद दीर्घमायुः पर जीवसे || यमाय मधुमत्तमं राज्ञे हव्यं जुहोतन | इदं नमर्षिभ्यः पूर्वजेभ्यः पूर्वेभ्यः पथिक्र्द्भ्यः || तरिकद्रुकेभिः पतति षळ उर्वीरेकमिद बर्हत | तरिष्टुब्गायत्री छन्दांसि सर्वा ता यम आहिता ||
1 HONOUR the King with thine oblations, Yama, Vivasvān's Son, who gathers men together, Who travelled to the lofty he…
उदीरतामवर उत परास उन मध्यमाः पितरःसोम्यासः | असुं य ईयुरव्र्का रतज्ञास्ते नो.अवन्तुपितरो हवेषु || इदं पित्र्भ्यो नमो अस्त्वद्य ये पूर्वासो य उपरास ईयुः | ये पार्थिवे रजस्या निषत्ता ये वा नूनं सुव्र्जनासुविक्षु || आहं पितॄन सुविदत्रानवित्सि नपातं च विक्रमणं चविष्णोः | बर्हिषदो ये सवधया सुतस्य भजन्त पित्वस्तैहागमिष्ठाः || बर्हिषदः पितर ऊत्यर्वागिमा वो हव्या चक्र्मा जुषध्वम | त आ गतावसा शन्तमेनाथा नः शं योररपोदधात || उपहूताः पितरः सोम्यासो बर्हिष्येषु निधिषु परियेषु | त आ गमन्तु त इह शरुवन्त्वधि बरुवन्तु ते.अवन्त्वस्मान || आच्या जानु दक्षिणतो निषद्येमं यज्ञमभि गर्णीतविश्वे | मा हिंसिष्ट पितरः केन चिन नो यद व आगःपुरुषता कराम || आसीनासो अरुणीनामुपस्थे रयिं धत्त दाशुषे मर्त्याय | पुत्रेभ्यः पितरस्तस्य वस्वः पर यछत त इहोर्जन्दधात || ये नः पूर्वे पितरः सोम्यासो.अनूहिरे सोमपीथंवसिष्ठाः | तेभिर्यमः संरराणो हवींष्युशन्नुशद्भिः परतिकाममत्तु || ये तात्र्षुर्देवत्रा जेहमाना होत्राविद सतोमतष्टासोर्कैः | आग्ने याहि सुविदत्रेभिरर्वां सत्यैः कव्यैःपित्र्भिर्घर्मसद्भिः || ये सत्यासो हविरदो हविष्पा इद्रेण देवैः सरथन्दधानाः | आग्ने याहि सहस्रं देववन्दैः परैःपूर्वैः पित्र्भिर्घर्मसद्भिः || अग्निष्वात्ताः पितर एह गछत सदः-सदः सदतसुप्रणीतयः | अत्ता हवींषि परयतानि बर्हिष्यथारयिं सर्ववीरं दधातन || तवमग्न ईळितो जातवेदो.अवाड ढव्यानि सुरभीणिक्र्त्वी | परादाः पित्र्भ्यः सवधया ते अक्षन्नद्धि तवन्देव परयता हवींषि || ये चेह पितरो ये च नेह यांश्च विद्म यानु च नप्रविद्म | तवं वेत्थ यति ते जातवेदः सवधाभिर्यज्ञं सुक्र्तं जुषस्व || ये अग्निदग्धा ये अनग्निदग्धा मध्ये दिवः सवधयामादयन्ते | तेभिः सवराळ असुनीतिमेतां यथावशन्तन्वं कल्पयस्व ||
1 MAY they ascend, the lowest, highest, midmost, the Fathers who deserve a share of Soma- May they who have attained …
मैनमग्ने वि दहो माभि शोचो मास्य तवचं चिक्षिपो माशरीरम | यदा शर्तं कर्णवो जातवेदो.अथेमेनं परहिणुतात पित्र्भ्यः || शर्तं यदा करसि जातवेदो.अथेमेनं परि दत्तात्पित्र्भ्यः | यदा गछात्यसुनीतिमेतामथा देवानांवशनीर्भवाति || सूर्यं चक्षुर्गछतु वातमात्मा दयां च गछप्र्थिवीं च धर्मणा | अपो वा गछ यदि तत्र ते हितमोषधीषु परति तिष्ठा शरीरैः || अजो भागस्तपसा तं तपस्व तं ते शोचिस्तपतु तं तेर्चिः | यास्ते शिवास्तन्वो जातवेदस्ताभिर्वहैनंसुक्र्तामु लोकम || अव सर्ज पुनरग्ने पित्र्भ्यो यस्त आहुतश्चरतिस्वधाभिः | अयुर्वसान उप वेतु शेषः सं गछतान्तन्वा जातवेदः || यत ते कर्ष्णः शकुन आतुतोद पिपीलः सर्प उत वाश्वापदः | अग्निष टद विश्वादगदं कर्णोतु सोमश्च योब्राह्मणानाविवेश || अग्नेर्वर्म परि गोभिर्व्ययस्व सं परोर्णुष्व पीवसामेदसा च | नेत तवा धर्ष्णुर्हरसा जर्ह्र्षाणो दध्र्ग्विधक्ष्यन पर्यङखयाते || इममग्ने चमसं मा वि जिह्वरः परियो देवानामुतसोम्यानाम | एष यश्चमसो देवपानस्तस्मिन देवा अम्र्तामादयन्ते || करव्यादमग्निं पर हिणोमि दूरं यमराज्ञो गछतुरिप्रवाहः | इहैवायमितरो जातवेदा देवेभ्यो हव्यंवहतु परजानन || यो अग्निः करव्यात परविवेश वो गर्हमिमं पश्यन्नितरंजातवेदसम | तं हरामि पित्र्यज्ञाय देवं स घर्ममिन्वात परमे सधस्थे || यो अग्निः करव्यवाहनः पितॄन यक्षद रताव्र्धः | परेदुहव्यानि वोचति देवेभ्यश्च पित्र्भ्य आ || उशन्तस्त्वा नि धीमह्युशन्तः समिधीमहि | उशन्नुशत आ वह पितॄन हविषे अत्तवे || यं तवमग्ने समदहस्तमु निर्वापया पुनः | कियाम्ब्वत्र रोहतु पाकदूर्वा वयल्कशा || शीतिके शीतिकावति हलादिके हलादिकावति | मण्डूक्या सुसं गम इमं सवग्निं हर्षय ||
1 Burn him not up, nor quite consume him, Agni: let not his body or his skin be scattered. O Jātavedas, when thou has…
तवष्टा दुहित्रे वहतुं कर्णोतीतीदं विश्वं भुवनंसमेति | यमस्य माता पर्युह्यमाना महो जाया विवस्वतोननाश || अपागूहन्नम्र्तां मर्त्येभ्यः कर्त्वी सवर्णामददुर्विवस्वते | उताश्विनावभरद यत तदसीदजहादु दवामिथुना सरण्यूः || पूषा तवेतश्च्यावयतु पर विद्वाननष्टपशुर्भुवनस्य गोपाः | स तवैतेभ्यः परि ददत पित्र्भ्यो.अग्निर्देवेभ्यः सुविदत्रियेभ्यः || आयुर्विश्वायुः परि पासति तवा पूषा तवा पातु परपथेपुरस्तात | यत्रसते सुक्र्तो यत्र ते ययुस्तत्र तवादेवः सविता दधातु || पूषेमा आशा अनु वेद सर्वाः सो अस्मानभयतमेननेषत | सवस्तिदा आघ्र्णिः सर्ववीरो.अप्रयुछन पुर एतुप्रजानन || परपथे पथमजनिष्ट पूषा परपथे दिवः परपथेप्र्थिव्याः | उभे अभि परियतमे सधस्थे आ च परा चचरति परजानन || सरस्वतीं देवयन्तो हवन्ते सरस्वतीमध्वरे तायमाने | सरस्वतीं सुक्र्तो अह्वयन्त सरस्वती दाशुषे वार्यं दात || सरस्वति या सरथं ययथ सवधाभिर्देवि पित्र्भिर्मदन्ती | आसद्यास्मिन बर्हिषि मादयस्वानमीवा इष आधेह्यस्मे || सरस्वतीं यां पितरो हवन्ते दक्षिणा यज्ञमभिनक्षमाणाः | सहस्रार्घमिळो अत्र भागं रायस्पोषं यजमानेषु धेहि || अपो अस्मान मातरः शुन्धयन्तु घर्तेन नो घर्तप्वः पुनन्तु | विश्वं हि रिप्रं परवहन्ति देविरुदिदाभ्यः शुचिरापूत एमि || दरप्सश्चस्कन्द परथमाननु दयूनिमं च योनिमनु यश्च पुर्वः | समानं योनिमनु संचरन्तं दरप्सं जुहोम्यनु सप्त होत्राः || यस्ते दरप्स सकन्दति यस्ते अंशुर्बाहुच्युतो धिषणायाुपस्थात | अध्वर्योर्वा परि वा यः पवित्रात तं ते जुहोमिमनसा वषट्क्र्तम || यस्ते दरप्स सकन्नो यस्ते अंशुरवश्च यः परःस्रुचा | अयं देवो बर्हस्पतिः सं तं सिञ्चतु राधसे || पयस्वतीरोषधयः पयस्वन मामकं वचः | अपाम्पयस्वदित पयस्तेन मा सह शुन्धत ||
1 TVASTAR prepares the bridal of his Daughter: all the world hears the tidings and assembles. But Yama's Mother, Spou…
परं मर्त्यो अनु परेहि पन्थां यस्ते सव इतरो देवयानात | चक्षुष्मते शर्ण्वते ते बरवीमि मा नः परजां रीरिषोमोत वीरान || मर्त्योः पदं योपयन्तो यदैत दराघीय आयुः परतरन्दधानाः | आप्यायमानाः परजया धनेन शुद्धाःपूता भवत यज्ञियासः || इमे जीवा वि मर्तैरावव्र्त्रन्नभूद भद्रा देवहूतिर्नोद्य | पराञ्चो अगाम नर्तये हसाय दराघीय आयुःप्रतरं दधानाः || इमं जीवेभ्यः परिधिं दधामि मैषां नु गादपरोर्थमेतम | शतं जीवन्तु शरदः पुरूचीरन्तर्म्र्त्युं दधतां पर्वतेन || यथाहान्यनुपूर्वं भवन्ति यथ रतव रतुभिर्यन्तिसाधु | यथा न पूर्वमपरो जहात्येवा धातरायूंषि कल्पयैषाम || आ रोहतायुर्जरसं वर्णाना अनुपूर्वं यतमाना यतिष्ठ | इह तवष्टा सुजनिमा सजोषा दीर्घमायुःकरति जीवसे वः || इमा नारीरविधवाः सुपत्नीराञ्जनेन सर्पिषा संविशन्तु | अनश्रवो.अनमीवाः सुरत्ना आ रोहन्तु जनयोयोनिमग्रे || उदीर्ष्व नार्यभि जीवलोकं गतासुमेतमुप शेष एहि | हस्तग्राभस्य दिधिषोस्तवेदं पत्युर्जनित्वमभि सम्बभूथ || धनुर्हस्तादाददानो मर्तस्यास्मे कषत्राय वर्चसेबलाय | अत्रैव तवमिह वयं सुवीरा विश्वा सप्र्धोभिमातीर्जयेम || उप सर्प मातरं भूमिमेतामुरुव्यचसं पर्थिवींसुशेवाम | ऊर्णम्रदा युवतिर्दक्षिणावत एषा तवा पातुनिरतेरुपस्थात || उच्छ्वञ्चस्व पर्थिवि मा नि बाधथाः सूपायनास्मै भवसूपवञ्चना | माता पुत्रं यथा सिचाभ्येनं भूमूर्णुहि || उच्छ्वञ्चमाना पर्थिवी सु तिष्ठतु सहस्रं मित उप हिश्रयन्ताम | ते गर्हासो घर्तश्चुतो भवन्तु विश्वाहास्मैशरणाः सन्त्वत्र || उत ते सतभ्नामि पर्थिवीं तवत परीमं लोगं निदधन मोहं रिषम | एतां सथूणां पितरो धारयन्तु ते.अत्रायमः सादना ते मिनोतु || परतीचीने मामहनीष्वाः पर्णमिवा दधुः | परतीचीं जग्रभा वाचमश्वं रशनया यथा ||
1 Go hence, O Death, pursue thy special pathway apart from that which Gods are wont to travel. To thee I say it who h…
नि वर्तध्वं मानु गातास्मान सिषक्त रेवतीः | अग्नीषोमापुनर्वसू अस्मे धारयतं रयिम || पुनरेना नि वर्तय पुनरेना नया कुरु | इन्द्र एणा नियछत्वग्निरेना उपाजतु || पुनरेता नि वर्तन्तामस्मिन पुष्यन्तु गोपतौ | इहैवाग्नेनि धारयेह तिष्ठतु या रयिः || यन नियानं नययनं संज्ञानं यत परायणम | आवर्तनं निवर्तनं यो गोपा अपि तं हुवे || य उदानड वययनं य उदानट परायणम | आवर्तनंनिवर्तनमपि गोपा नि वर्तताम || आ निवर्त नि वर्तय पुनर्न इन्द्र गा देहि | जीवाभिर्भुनजामहै || परि वो विश्वतो दध ऊर्जा घर्तेन पयसा | ये देवाः केच यज्ञियास्ते रय्या सं सर्जन्तु नः || आ निवर्तन वर्तय नि निवर्तन वर्तय | भूम्याश्चतस्रःप्रदिशस्ताभ्य एना नि वर्तय ||
1 TURN, go not farther on your way: visit us, O ye Wealthy Ones. Agni and Soma, ye who bring riches again, secure us …
भद्रं नो अपि वातय मनः || अग्निमीळे भुजां यविष्ठं शासा मित्रं दुर्धरीतुम | यस्य धर्मन सवरेनीः सपर्यन्ति मातुरूधः || यमासा कर्पनीळं भासाकेतुं वर्धयन्ति | भराजतेश्रेणिदन || अर्यो विशां गातुरेति पर यदानड दिवो अन्तान | कविरभ्रं दिद्यानः || जुषद धव्या मानुषस्योर्ध्वस्तस्थाव रभ्वा यज्ञे | मिन्वन सद्म पुर एति || स हि कषेमो हविर्यज्ञः शरुष्टीदस्य गातुरेति | अग्निं देवा वाशीमन्तम || यज्ञासाहं दुव इषे.अग्निं पूर्वस्य शेवस्य | अद्रेःसूनुमायुमाहुः || नरो ये के चास्मदा विश्वेत ते वाम आ सयुः | अग्निंहविषा वर्धन्तः || कर्ष्णः शवेतो.अरुषो यामो अस्य बरध्न रज्र उत शोणोयशस्वान | हिरण्यरूपं जनिता जजान || एवा ते अग्ने विमदो मनीषामूर्जो नपादम्र्तेभिःसजोषाः | गिर आ वक्षत सुमतीरियान इषमूर्जंसुक्षितिं विश्वमाभाः ||
1 SEND unto us a good and happy mind. 2 1 worship Agni, Youthfullest of Gods, resistless, Friend of laws; Under whose…
आग्निं न सवव्र्क्तिभिर्होतारं तवा वर्णीमहे | यज्ञायस्तीर्णबर्हिषे वि वो मदे शीरं पावकशोचिषंविवक्षसे || तवामु ते सवाभुवः शुम्भन्त्यश्वराधसः | वेति तवामुपसेचनी वि वो मद रजीतिरग्न आहुतिर्विवक्षसे || तवे धर्माण आसते जुहूभिः सिञ्चतीरिव | कर्ष्णारूपाण्यर्जुना वि वो मदे विश्वा अधि शरियो धिषेविवक्षसे || यमग्ने मन्यसे रयिं सहसावन्नमर्त्य | तमा नोवाजसातये वि वो मदे यज्ञेषु चित्रमा भरा विवक्षसे || अग्निर्जातो अथर्वणा विदद विश्वानि काव्या | भुवद दूतोविवस्वतो वि वो मदे परियो यमस्य काम्यो विवक्षसे || तवां यज्ञेष्वीळते.अग्ने परयत्यध्वरे | तवं वसूनिकाम्या वि वो मदे विश्वा दधासि दाशुषे विवक्षसे || तवां यज्ञेष्व रत्विजं चारुमग्ने नि षेदिरे | घर्तप्रतीकं मनुषो वि वो मदे शुक्रं चेतिष्ठमक्षभिर्विवक्षसे || अग्ने शुक्रेण शोचिषोरु परथयसे बर्हत | अभिक्रन्दन्व्र्षायसे वि वो मदे गर्भं दधासि जामिषु विवक्षसे ||
1 WITH offerings of our own we choose thee, Agni, as Invoking Priest, For sacrifice with trimmed grass,—at your glad …
कुह शरुत इन्द्रः कस्मिन्नद्य जने मित्रो न शरुयते | रषीणां वा यः कषये गुहा व चर्क्र्षे गिर || इह शरुत इन्द्रो अस्मे अद्य सतवे वज्र्य रचीषमः | मित्रो नयो जनेष्वा यशश्चक्रे असाम्या || महो यस पतिः शवसो असाम्या महो नर्म्णस्य तूतुजिः | भर्ता वज्रस्य धर्ष्णोः पिता पुत्रमिव परियम || युजानो अश्व वातस्य धुनी देवो देवस्य वज्रिवः | सयन्तपथा विरुक्मता सर्जान सतोष्यध्वनः || तवं तया चिद वातस्याश्वागा रज्रा तमना वहध्यै | ययोर्देवो न मर्त्यो यन्ता नकिर्विदाय्यः || अध गमन्तोशना पर्छते वां कदर्था न आ गर्हम | आजग्मथुः पराकाद दिवश्च गमश्च मर्त्यम || आ न इन्द्र पर्क्षसे.अस्माकं बरह्मोद्यतम | तत तवायाचामहे.अवः शुष्णं यद धन्नमानुषम || अकर्मा दस्युरभि नो अमन्तुरन्यव्रतो अमानुषः | तवन्तस्यामित्रहन वधर्दासस्य दम्भय || तवं न इन्द्र शूर शूरैरुत तवोतासो बर्हणा | पुरुत्राते वि पूर्तयो नवन्त कषोणयो यथा || तवं तान वर्त्रहत्ये चोदयो नॄन कार्पाणे शूर वज्रिवः | गुहा यदी कवीनां विशां नक्षत्रशवसाम || मक्षू ता त इन्द्र दानाप्नस आक्षाणे शूर वज्रिवः | यद ध शुष्णस्य दम्भयो जातं विश्वं सयावभिः || माकुध्र्यगिन्द्र शूर वस्वीरस्मे भूवन्नभिष्टयः | वयं-वयं त आसां सुम्ने सयाम वज्रिवः || अस्मे ता त इन्द्र सन्तु सत्याहिंसन्तीरुपस्प्र्शः | विद्यामयासां भुजो धेनूनां न वज्रिवः || अहस्ता यदपदी वर्धत कषाः शचीभिर्वेद्यानाम | शुष्णं परि परदक्षिणिद विश्वायवे नि शिश्नथः || पिबा-पिबेदिन्द्र शूर सोमं मा रिषण्यो वसवान वसुःसन | उत तरायस्व गर्णतो मघोनो महश्च रायो रेवतस्क्र्धी नः ||
1 WHERE is famed Indra heard of? With what folk is he renowned to-day as Mitra is,— Who in the home of Ṛṣis and in se…
यजामह इन्द्रं वज्रदक्षिणं हरीणां रथ्यंविव्रतानाम | पर शमश्रु दोधुवदूर्ध्वथा भूद विसेनाभिर्दयमानो वि राधसा || हरी नवस्य या वने विदे वस्विन्द्रो मघैर्मघवाव्र्त्रहा भुवत | रभुर्वाज रभुक्षाः पत्यते शवो.अवक्ष्णौमि दासस्य नाम चित || यदा वज्रं हिरण्यमिदथा रथं हरी यमस्यवहतो वि सूरिभिः | आ तिष्ठति मघवा सनश्रुत इन्द्रोवाजस्य दीर्घश्रवसस पतिः || सो चिन नु वर्ष्टिर्यूथ्या सवा सचानिन्द्रः शमश्रूणिहरिताभि परुष्णुते | अव वेति सुक्षयं सुते मधूदिद्धूनोति वातो यथा वनम || यो वाचा विवाचो मर्ध्रवाचः पुरू सहस्राशिवा जघान | तत-तदिदस्य पौंस्यं गर्णीमसि पितेव यस्तविषींवाव्र्धे शवः || सतोमं त इन्द्र विमदा अजीजनन्नपूर्व्यं पुरुतमंसुदानवे | विद्मा हयस्य भोजनमिनस्य यदा पशुं नगोपाः करामहे || माकिर्न एना सख्या वि यौशुस्तव चेन्द्र विमदस्य चर्शेः | विद्मा हि ते परमतिं देव जामिवदस्मे ते सन्तुसख्या शिवानि ||
1 INDRA, whose right hand wields the bolt, we worship, driver of Bay Steeds seeking sundered courses. Shaking his bea…
इन्द्र सोममिमं पिब मधुमन्तं चमू सुतम | अस्मे रयिंनि धारय वि वो मदे सहस्रिणं पुरूवसो विवक्षसे || तवां यज्ञेभिरुक्थैरुप हव्येभिरीमहे | शचीपतेशचीनां वि वो मदे शरेष्ठं नो धेहि वार्यं विवक्षसे || यस पतिर्वार्याणामसि रध्रस्य चोदिता | इन्द्रस्तोतॄणामविता वि वो मदे दविषो नः पाह्यंहसोविवक्षसे || युवं शक्रा मायाविना समीची नीरमन्थतम | विमदेनयदिळित नसत्य निरमन्थतम || विश्वे देवा अक्र्पन्त समिच्योर्निष्पतन्त्योः | नसत्यवब्रुवन्देवः पुनरा वहतदिति || मधुमन मे परायणं मधुमत पुनरयनम | त नो देवदेवतय युवं मधुमतस कर्तम ||
1 O INDRA, drink this Soma, pressed out in the mortar, full of sweets. Send down to us great riches,—at your glad car…
भद्रं नो अपि वातय मनो दक्षमुत करतुम | अधा तेसख्ये अन्धसो वि वो मदे रणन गवो न यवसे विवक्षसे || हर्दिस्प्र्शस्त असते विश्वेषु सोम ध मसु | अधा कामा इमेमम वि वो मदे वि तिष्ठन्ते वसूयवो विवक्षसे || उत वरतनि सोम ते परहं मिनामि पाक्या | अधा पितेवसूनवे वि वो मदे मर्ळ नो अभि चिद वधाद विवक्षसे || समु पर यन्ति धीतयः सर्गासो.अवतानिव | करतुं नःसोम जिवसे वि वो मदे धरया चमसानिव विवक्षसे || तव तये सोम शक्तिभिर्निकामासो वय रण्विरे | गर्त्सस्यधिरस्तवसो वि वो मदे वरजं गोमन्तमश्विनं विवक्षसे || पशुं नः सोम रक्षसि पुरुत्र विष्ठितं जगत | समाक्र्णोषि जीवसे वि वो मदे विश्वा सम्पश्यन भुवनविवक्षसे || तवं नः सोम विश्वतो गोप अदभ्यो भव | सेध राजन्नपस्रिधो वि वो मदे म नो दुः शंस ईशता विवक्षसे || तवं नः सोम सुक्रतुर्व योधेयाय जाग्र्हि | कषेत्रवित्तरोमनुषो वि वो मदे दरुहो नः पाह्यंहसो विवक्षसे || तवं नो वर्त्र हन्तमेन्द्रस्येन्दो शिवः सखा | यत सिंहवन्ते समिथे वि वो मदे युध्यमनस्तोकसातौविवक्षसे || अयं घ स तुरो मद इन्द्रस्य वर्धत परियः | अयंकक्षीवतो महो वि वो मदे मतिं विप्रस्य वर्धयद्विवक्षसे || अयं विप्रय दशुषे वजनियर्ति गोमतः | अयंसप्तभ्य आ वरं वि वो मदे परन्धं शरोणं चतरिषद विवक्षसे ||
1 SEND us a good and happy mind, send energy and mental power. Then-at your glad carouse-let men joy in thy love, Swe…
पर हयछा मनीषा सपार्ह यन्ति नियुतः | पर दस्रानियुद्रथः पूषा अविष्टु माहिनः || यस्य तयन महित्वं वताप्यमयं जनः | विप्र आ वंसद्धीतिभिश्चिकेत सुष्टुतीनाम || स वेद सुष्टुतीनामिन्दुर्न पूष वर्षा | अभि पसुरःप्रुषायति वरजं न आ परुषायति || मंसीमहि तवा वयमस्माकं देव पूषन | मत्मां चसाधनं विप्राणां चाधवम || परत्यर्धिर्यज्ञनामश्वहयो रथानाम | रषिः स योमनुर्हितो विप्रस्य यावयत्सखः || अधीषमाणायाः पतिः शुचायाश्च शुचस्य च | वासोवयो.अवीनामा वासांसि मर्म्र्जत || इनो वाजानां पतिरिनः पुष्टीनं सख | पर शमश्रुहर्यतो दूधोद वि वर्थ यो अदाभ्यः || आ ते रथस्य पूषन्नजा धुरं वव्र्त्युः | विश्वस्यार्थिनः सखा सनोजा अनपच्युतः || अस्मकमुर्जा रथं पूषा अविष्टु माहिनः | भुवद्वजनां वर्ध इमं नः शर्णवद धवम ||
1 FORWARD upon their way proceed the ready teams, the lovely songs. Further them glorious Pūṣan with yoked chariot, a…
असत सु मे जरितः साभिवेगो यत सुन्वते यजमनय शिक्षम | अनाशीर्दामहमस्मि परहन्ता सत्यध्व्र्तं वर्जिनायन्तमाभुम || यदीदहं युधये संनयान्यदेवयून तन्वाशूशुजानान | अमा ते तुम्रं वर्षभं पचानि तीव्रंसुतं पञ्चदशं नि षिञ्चम || नाहं तं वेद य इति बरवीत्यदेवयून समरणेजघन्वान | यदावाख्यत समरणं रघावदादिद ध मेव्र्षभा पर बरुवन्ति || यदज्ञातेषु वर्जनेष्वासं विश्वे सतो मघवानो मासन | जिनामि वेत कषेम आ सन्तमाभुं पर तंक्षिणां पर्वते पादग्र्ह्य || न वा उ मां वर्जने वारयन्ते न पर्वतासो यदहम्मनस्ये | मम सवनात कर्धुकर्णो भयात एवेदनु दयून्किरणः समेजात || दर्शन नवत्र शर्तपाननिन्द्रान बाहुक्षदः शरवेपत्यमानान | घर्षुं वा ये निनिदुः सखायमध्यू नवेषु पवयो वव्र्त्युः || अभूर्वौक्षीर्व्यु आयुरानड दर्षन नु पूर्वो अपरोनु दर्षत | दवे पवस्ते परि तं न भूतो यो अस्य पारेरजसो विवेष || गावो यवं परयुता अर्यो अक्षन ता अपश्यं सहगोपाश्चरन्तीः | हवा इदर्यो अभितः समायन कियदासुस्वपतिश्छन्दयाते || सं यद वयं यवसादो जनानामहं यवाद उर्वज्रेन्तः | अत्रा युक्तो.अवसातारमिछादथो अयुक्तं युनजद्ववन्वान || अत्रेदु मे मंससे सत्यमुक्तं दविपाच्च यच्चतुष्पात्संस्र्जानि | सत्रीभिर्यो अत्र वर्षणं पर्तन्यादयुद्धोस्य वि भजानि वेदः || यस्यानक्षा दुहिता जात्वास कस्तां विद्वानभिमन्याते अन्धाम | कतरो मेनिं परति तं मुचाते य ईंवहाते य ईं वा वरेयात || कियती योषा मर्यतो वधूयोः परिप्रीता पन्यसावार्येण | भद्रा वधूर्भवति यत सुपेशाः सवयं सामित्रं वनुते जने चित || पत्तो जगार परत्यञ्चमत्ति शीर्ष्णा शिरः परति दधौवरूथम | आसीन ऊर्ध्वामुपसि कषिणाति नयंं उत्तानामन्वेति भूमिम || बर्हन्नछायो अपलाशो अर्वा तस्थौ माता विषितो अत्तिगर्भः | अन्यस्या वत्सं रिहती मिमाय कया भुवा निदधे धेनुरूधः || सप्त वीरासो अधरादुदायन्नष्टोत्तरात्तात समजग्मिरन ते | नव पश्चातात सथिविमन्त आयन दश पराक्सानु वि तिरन्त्यश्नः || दशानामेकं कपिलं समानं तं हिन्वन्ति करतवेपार्याय | गर्भं माता सुधितं वक्षणास्ववेनन्तन्तुषयन्ती बिभर्ति || पीवानं मेषमपचन्त वीरा नयुप्ता अक्षा अनु दीवासन | दवा धनुं बर्हतीमप्स्वन्तः पवित्रवन्ता चरतःपुनन्ता || वि करोशनासो विष्वञ्च आयन पचाति नेमो नहि पक्षदर्धः | अयं मे देवः सविता तदाह दर्वन्न इद वनवत्सर्पिरन्नः || अपश्यं गरामं वहमानमारादचक्रया सवधयावर्तमानम | सिषक्त्यर्यः पर युगा जनानां सद्यःशिश्ना परमिनानो नवीयान || एतौ मे गावौ परमरस्य युक्तौ मो षु पर सेधीर्मुहुरिन्ममन्धि | आपश्चिदस्य वि नशन्त्यर्थं सूरश्च मर्कौपरो बभूवान || अयं यो वज्रः पुरुधा विव्र्त्तो.अवः सूर्यस्य बर्हतःपुरीषात | शरव इदेना परो अन्यदस्ति तदव्यथीजरिमाणस्तरन्ति || वर्क्षे-वर्क्षे नियता मीमयद गौस्ततो वयः पर पतान्पुरुषादः | अथेदं विश्वं भुवनं भयात इद्रायसुन्वद रषये च शिक्षत || देवानां माने परथमा अतिष्ठन कर्न्तत्रदेषमुपर उदायन | तरयस्तपन्ति पर्थिविमनूप दव बर्बूकं वहतःपुरीषम || सा ते जीवातुरुत तस्य विद्धि म समैताद्र्गप गूहःसमर्ये | अविः सवः कर्णुते गूहते बुसं स पादुरस्यनिर्णिजो न मुच्यते ||
1 THIS, singer, is my firm determination, to aid the worshipper who pours the Soma. I slay the man who brings no milk…
विश्वो हयन्यो अरिराजगाम ममेदह शवशुरो न जगाम | जक्षीयाद धना उत सोमं पपीयात सवाशितः पुनरस्तं जगायात || स रोरुवद वर्षभस्तिग्मश्र्न्गो वर्ष्मन तस्थाु वरिमन्नाप्र्थिव्याः | विश्वेष्वेनं वर्जनेषु पामि यो मे कुक्षिसुतसोमः पर्णाति || अद्रिणा ते मन्दिन इन्द्र तूयान सुन्वन्ति सोमान पिबसि तवमेशाम | पचन्ति ते वर्षभानत्सि तेषां पर्क्षेण यन्मघवन हूयमानः || इदं सु मे जरितरा चिकिद्धि परतीपं शापं नद्योवहन्ति | लोपाशः सिंहं परत्यञ्चमत्साः करोष्टावराहं निरतक्त कक्षात || कथ त एतदहमा चिकेतं गर्त्सस्य पाकस्तवसोमनीषाम | तवं नो विद्वान रतुथा वि वोचो यमर्धं तेमघवन कषेम्या धूः || एवा हि मां तवसं वर्धयन्ति दिवश्चिन मे बर्हतौत्तरा धुः | पुरू सहस्रा नि शिशामि साकमशत्रुंहि म जनिता जजान || एवा हि मां तवसं जज्ञुरुग्रं कर्मन-कर्मन वर्षणमिन्द्र देवाः | वधीं वर्त्रं वज्रेण मन्दसनो.अप वरजम्महिना दाशुषे वम || देवास आयन परशून्रबिभ्रन वना वर्श्चन्तो अभि विड्भिरायन | नि सुद्र्वं दधतो वक्षणासु यत्रा कर्पीटमनुतद दहन्ति || शशः कषुरं परत्यञ्चं जगाराद्रिं लोगेन वयभेदमारात | बर्हन्तं चिद रहते रन्धयानि वयद वत्सो वर्षभंशूशुवानः || सुपर्ण इत्था नखमा सिषायावरुद्धः परिपदं नसिंहः | निरुद्धश्चिन महिषस्तर्ष्यावान गोधा तस्मायथं कर्षदेतत || तेभ्यो गोधा अयथं कर्षदेतद ये बरह्मणः परतिपियन्त्यन्नैः | सिम उक्ष्णो.अवस्र्ष्टानदन्ति सवयं बलानितन्वः शर्णानाः || एते शमीभिः सुशमी अभूवन ये हिन्विरे तन्वः सोमौक्थैः | नर्वद वदन्नुप नो माहि वाजान दिवि शरवोदधिषे नाम वीरः ||
1 Now all my other friends are here assembled: my Sire-in-law alone hath not come hither. So might he eat the grain a…
वने न वा यो नयधायि चाकञ्छुचिर्वां सतोमो भुरणावजीगः | यस्येदिन्द्रः पुरुदिनेषु होता नर्णां नर्योन्र्तमः कषपावान || पर ते अस्या उषसः परापरस्या नर्तौ सयाम नर्तमस्यन्र्णाम | अनु तरिशोकः शतमावहन नॄन कुत्सेन रथो योसत ससवान || कस्ते मद इन्द्र रन्त्यो भूद दुरो गिरो अभ्युग्रो वि धाव | कद वाहो अर्वागुप मा मनीषा आ तवा शक्यमुपमंराधो अन्नैः || कदु दयुम्नमिन्द्र तवावतो नॄन कया धिया करसे कन नागन | मित्रो न सत्य उरुगाय भर्त्या अन्ने समस्य यदसन्मनीषाः || परेरय सूरो अर्थं न पारं ये अस्य कामं जनिधा इवग्मन | गिरश्च ये ते तुविजात पूर्वीर्नर इन्द्रप्रतिशिक्षन्त्यन्नैः || मात्रे नु ते सुमिते इन्द्र पूर्वी दयौर्मज्मना पर्थिवीकाव्येन | वराय ते घर्तवन्तः सुतासः सवाद्मन भवन्तुपीतये मधूनि || आ मध्वो अस्मा असिचन्नमत्रमिन्द्राय पूर्णं स हिसत्यराधाः | स वाव्र्धे वरिमन्ना पर्थिव्या अभि करत्वानर्यः पौंस्यैश्च || वयानळ इन्द्रः पर्तनाः सवोजा आस्मै यतन्ते सख्यायपूर्वीः | आ समा रथं न पर्तनासु तिष्ठ यं भद्रयासुमत्या चोदयासे ||
1 As sits the young bird on the tree rejoicing, ye, swift Pair, have been roused by clear laudation, Whose Herald-Pri…
पर देवत्रा बराह्मणे गातुरेत्वपो अछा मनसो नप्रयुक्ति | महीं मित्रस्य वरुणस्य धासिं पर्थुज्रयसेरीरधा सुव्र्क्तिम || अध्वर्यवो हविष्मन्तो हि भूताछाप इतोशतीरुशन्तः | अव याश्चष्टे अरुणः सुपर्णस्तमास्यध्वमूर्मिमद्या सुहस्ताः || अध्वर्यवो.अप इता समुद्रमपां नपातं हविषा यजध्वम | स वो दददूर्मिमद्या सुपूतं तस्मै सोमं मधुमन्तंसुनोत || यो अनिध्मो दीदयदप्स्वन्तर्यं विप्रास ईळतेध्वरेषु | अपां नपान मधुमतीरपो दा याभिरिन्द्रोवाव्र्धे वीर्याय || याभिः सोमो मोदते हर्षते च कल्याणीभिर्युवतिभिर्नमर्यः | ता अध्वर्यो अपो अछा परेहि यदासिञ्चाोषधीभिः पुनीतात || एवेद यूने युवतयो नमन्त यदीमुशन्नुशतीरेत्यछ | सं जानते मनसा सं चिकित्रे.अध्वर्यवो धिषणापश्चदेवीः || यो वो वर्ताभ्यो अक्र्णोदु लोकं यो वो मह्या अभिशस्तेरमुञ्चत | तस्मा इन्द्राय मधुमन्तमूर्मिं देवमादनम्प्र हिणोतनापः || परास्मै हिनोत मधुमन्तमूर्मिं गर्भो यो वः सिन्धवोमध्व उत्सः | घर्तप्र्ष्ठमीड्यमध्वरेष्वापो रेवतीःश्र्णुता हवं मे || तं सिन्धवो मत्सरमिन्द्रपानमूर्मिं पर हेत य उभेियर्ति | मदच्युतमौशानं नभोजां परि तरितन्तुंविचरन्तमुत्सम || आवर्व्र्ततीरध नु दविधारा गोषुयुधो न नियवंचरन्तीः | रषे जनित्रीर्भुवनस्य पत्नीरपो वन्दस्वसव्र्धः सयोनीः || हिनोता नो अध्वरं देवयज्या हिनोत बरह्म सनयेधनानाम | रतस्य योगे वि शयध्वमूधः शरुष्टीवरीर्भूतनास्मभ्यमापः || आपो रेवतीः कषयथा हि वस्वः करतुं च भद्रम्बिभ्र्थाम्र्तं च | रायश्च सथ सवपत्यस्य पत्नीःसरस्वती तद गर्णते वयो धात || परति यदापो अद्र्श्रमायतीर्घ्र्तं पयांसि बिभ्रतीर्मधूनि | अध्वर्युभिर्मनसा संविदाना इन्द्राय सोमंसुषुतं भरन्तीः || एमा अग्मन रेवतीर्जीवधन्या अध्वर्यवः सादयतासखायः | नि बर्हिषि धत्तन सोम्यासो.अपां नप्त्रासंविदानास एनाः || आग्मन्नाप उशतीर्बर्हिरेदं नयध्वरे असदन्देवयन्तीः | अध्वर्यवः सुनुतेन्द्राय सोममभूदु वःसुशका देवयज्या ||
1 As ’twere with swift exertion of the spirit, let the priest speed to the celestial Waters, The glorious food of Var…
आ नो देवानामुप वेतु शंसो विश्वेभिस्तुरैरवसेयजत्रः | तेभिर्वयं सुषखायो भवेम तरन्तो विश्वादुरिता सयाम || परि चिन मर्तो दरविणं ममन्याद रतस्य पथा नमसाविवासेत | अत सवेन करतुना सं वदेत शरेयांसन्दक्षं मनसा जग्र्भ्यात || अधायि धीतिरसस्र्ग्रमंशास्तीर्थे न दस्ममुपयन्त्युमाः | अभ्यानश्म सुवितस्य शूषं नवेदसोम्र्तानामभूम || नित्यश्चाकन्यात सवपतिर्दामूना यस्मा उ देवः सवितजजान | भगो वा गोभिरर्यमेमनज्यात सो अस्मै चरुश्छदयदुत सयात || इयं सा भूया उषसामिव कष यद ध कषुमन्तःशवसा समायन | अस्य सतुतिं जरितुर्भिक्षमाणा आनः शग्मास उप यन्तु वाजाः || अस्येदेषा सुमतिः पप्रथानाभवत पूर्व्या भुमनागौः | अस्य सनीळा असुरस्य योनौ समान आ भरणेबिभ्रमाणाः || किं सविद वनं क उ स वर्क्ष आस यतो दयावाप्र्थिवीनिष्टतक्षुः | सन्तस्थाने अजरे इतूती अहानि पूर्वीरुषसो जरन्त || नैतावदेना परो अन्यदस्त्युक्षा स दयावाप्र्थिवीबिभर्ति | तवदं पवित्रं कर्णुत सवधावान यदींसूर्यं न हरितो वहन्ति || सतेगो न कषामत्येति पर्थ्वीं मिहं न वातो वि हवाति भूम | मित्रो यत्र वरुणो अज्यमानो.अग्निर्वने न वयस्र्ष्ट शोकम || सतरीर्यत सूत सद्यो अज्यमाना वयथिरव्यथिः कर्णुतस्वगोपा | पुत्रो यत पुर्वः पित्रोर्जनिष्ट शम्यां गौर्जगार यद ध पर्छान || उत कण्वं नर्षदः पुत्रमाहुरुत शयावो धनमादत्तवाजि | पर कर्ष्णाय रुशदपिन्वतोधरतमत्र नकिरस्मा अपीपेत ||
1 MAY benediction of the Gods approach us, holy, to aid us with all rapid succours. Therewith may we be happily befri…
पर सु गमन्ता धियसानस्य सक्षणि वरेभिर्वरानभिषु परसीदतः | अस्माकमिन्द्र उभयं जुजोषति यत्सोम्यस्यान्धसो बुबोधति || वीन्द्र यासि दिव्यानि रोचना वि पार्थिवानि रजसापुरुष्टुत | ये तवा वहन्ति मुहुरध्वरानुप ते सुवन्वन्तु वग्यनानराधसः || तदिन मे छन्त्सत वपुषो वपुष्टरं पुत्रो यज्जानम्पित्रोरधीयति | जाया पतिं वहति वग्नुना सुमत पुंसैद भद्रो वहतुः परिष्क्र्तः || तदित सधस्थमभि चारु दीधय गावो यच्छासन्वहतुं न धेनवः | माता यन मन्तुर्यूथस्यपूर्व्याभि वाणस्य सप्तधातुरिज्जनः || पर वो.अछा रिरिचे देवयुष पदमेको रुद्रेभिर्यातितुर्वणिः | जरा वा येष्वम्र्तेषु दावने परि वूमेभ्यः सिञ्चता मधु || निधीयमानमपगूळमप्सु पर मे देवानां वरतपाुवाच | इन्द्रो विद्वाननु हि तवा चचक्ष तेनाहमग्नेनुशिष्ट आगाम || अक्षेत्रवित कषेत्रविदं हयप्राट स परैतिक्षेत्रविदानुशिष्टः | एतद वै भद्रमनुशासनोस्योतस्रुतिं विन्दत्यञ्जसीनाम || अद्येदु पराणीदममन्निमाहापीव्र्तो अधयन मातुरूधः | एमेनमाप जरिमा युवानमहेळन वसुः सुमनाबभूव || एतानि भद्रा कलश करियाम कुरुश्रवण ददतो मघानि | दान इद वो मघवानः सो अस्त्वयं च सोमो हर्दि यम्बिभर्मि ||
1 FORTH speed the Pair to bring the meditating God, benevolent with boons sent in return for boons. May Indra graciou…
पर मा युयुज्रे परयुजो जनानां वहामि सम पुषणमन्तरेण | विश्वे देवासो अध मामरक्षन दुःशासुरागादिति घोष आसीत || सं मा तपन्त्यभितः सपत्नीरिव पर्शवः | नि बाधतेमतिर्नग्नता जसुर्वेर्न वेवीयते मतिः || मूषो न शिश्ना वयदन्ति माध्य सतोतारं ते शतक्रतो | सक्र्त सु नो मघवन्निन्द्र मर्ळयाधा पितेव नो भव || कुरुश्रवणमाव्र्णि राजानं तरासदस्यवम | मंहिष्ठंवाघतां रषिः || यस्य मा हरितो रथे तिस्रो वहन्ति साधुया | सतवैसहस्रदक्षिणे || यस्य परस्वादसो गिर उपमश्रवसः पितुः | कषेत्रं नरण्वमूचुषे || अधि पुत्रोपमश्रवो नपान मित्रातिथेरिहि | पितुष टे अस्मिवन्दिता || यदीशीयाम्र्तानामुत वा मर्त्यानाम | जीवेदिन्मघवा मम || न देवानामति वरतं शतात्मा चन जीवति | तथायुजा वि वाव्र्ते ||
1 THE urgings of the people have impelled me, and by,the nearest way I bring you Pūṣan. The Universal Gods have broug…
परावेपा मा बर्हतो मादयन्ति परवातेजा इरिणे वर्व्र्तानाः | सोमस्येव मौजवतस्य भक्षो विभीदको जाग्र्विर्मह्यमछान || न मा मिमेथ न जिहीळ एषा शिवा सखिभ्य उत मह्यमासीत | अक्षस्याहमेकपरस्य हेतोरनुव्रतामप जायामरोधम || दवेष्टि शवश्रूरप जाया रुणद्धि न नाथितो विन्दतेमर्डितारम | अश्वस्येव जरतो वस्न्यस्य नाहं विन्दामिकितवस्य भोगम || अन्ये जायां परि मर्शन्त्यस्य यस्याग्र्धद वेदने वाज्यक्षः | पिता मता भरातर एनमाहुर्न जानीमो नयताबद्धमेतम || यदादीध्ये न दविषाण्येभिः परायद्भ्यो.अव हीयेसखिभ्यः | नयुप्ताश्च बभ्रवो वाचमक्रतनेमीदेषां निष्क्र्तं जारिणीव || सभामेति कितवः पर्छमानो जेष्यामीति तन्वाशूशुजानः | अक्षासो अस्य वि तिरन्ति कामं परतिदीव्नेदधत आ कर्तानि || अक्षास इदनकुशिनो नितोदिनो निक्र्त्वानस्तपनास्तापयिष्णवः | कुमारदेष्णा जयतः पुनर्हणो मध्वासम्प्र्क्ताः कितवस्य बर्हणा || तरिपञ्चाशः करीळति वरात एषां देव इव सवितासत्यधर्मा | उग्रस्य चिन मन्यवे ना नमन्ते राजा चिदेभ्योनम इत कर्णोति || नीचा वर्तन्त उपरि सफुरन्त्यहस्तासो हस्तवन्तं सहन्ते | दिव्या अङगारा इरिणे नयुप्ताः शीताः सन्तो हर्दयंनिर्दहन्ति || जाया तप्यते कितवस्य हीना माता पुत्रस्य चरतः कवस्वित | रणावा बिभ्यद धनमिछमानो.अन्येषामस्तमुपनक्तमेति || सत्रियं दर्ष्ट्वाय कितवं ततापान्येषां जायांसुक्र्तं च योनिम | पूर्वाह्णे अश्वान युयुजे हि बभ्रून सोग्नेरन्ते वर्षलः पपाद || यो वः सेनानीर्महतो गणस्य राजा वरातस्य परथमोबभूव | तस्मै कर्णोमि न धना रुणध्मि दशाहम्प्राचीस्तद रतं वदामि || अक्षैर्मा दीव्यः कर्षिमित कर्षस्व वित्ते रमस्व बहुमन्यमानः | तत्र गावः कितव तत्र जाया तन मे विचष्टे सवितायमर्यः || मित्रं कर्णुध्वं खलु मर्लता नो मा नो घोरेण चरताभिध्र्ष्णु | नि वो नु मन्युर्विशतामरातिरन्यो बभ्रूणाम्प्रसितौ नवस्तु ||
1 SPRUNG from tall trees on windy heights, these rollers transport me as they turn upon the table. Dearer to me the d…
अबुध्रमु तय इन्द्रवन्तो अग्नयो जयोतिर्भरन्त उषसोव्युष्टिषु | मही दयावाप्र्थिवी चेततामपो.अद्यादेवानामव आ वर्णीमहे || दिवस्प्र्थिव्योरव आ वर्णीमहे मातॄन सिन्धून पर्वताञ्छर्यणावतः | अनागास्त्वं सूर्यमुषासमीमहे भद्रंसोमः सुवानो अद्या कर्णोतु नः || दयावा नो अद्य पर्थिवी अनागसो मही तरायेतां सुवितायमातरा | उषा उछन्त्यप बाधतामघं सवस्त्यग्निंसमिधानमीमहे || इयं न उस्रा परथमा सुदेव्यं रेवत सनिभ्यो रेवती वयुछतु | आरे मन्युं दुर्विदत्रस्य धीमहि सवस्त्यग्निंसमिधानमीमहे || पर याः सिस्रते सूर्यस्य रश्मिभिर्ज्योतिर्भरन्तीरुषसो वयुष्टिषु | भद्रा नो अद्य शरवसे वयुछत सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे || अनमीवा उषस आ चरन्तु न उदग्नयो जिहतां जयोतिषाब्र्हत | आयुक्षातामश्विना तूतुजिं रथं सवस्त्यग्निंसमिधानमीमहे || शरेष्ठं नो अद्य सवितर्वरेण्यं भागमा सुव स हिरत्नधा असि | रायो जनित्रीं धिषणामुप बरुवे सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे || पिपर्तु मा तद रतस्य परवाचनं देवानां यन मनुष्यामन्महि | विश्वा इदुस्रा सपळ उदेति सूर्यः सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे || अद्वेषो अद्य बर्हिष सतरीमणि गराव्णां योगे मन्मनःसाध ईमहे | आदित्यानां शर्मणि सथा भुरण्यसि सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे || आ नो बर्हिः सधमादे बर्हद दिवि देवानीळे सादयासप्त होतॄन | इन्द्रं मित्रं वरुणं सातये भगं सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे || त आदित्या आ गता सर्वतातये वर्धे नो यज्ञमवतासजोषसः | बर्हस्पतिं पूषणमश्विना भगं सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे || तन नो देवा यछत सुप्रवाचनं छर्दिरादित्याः सुभरंन्र्पाय्यम | पश्वे तोकाय तनयाय जीवसे सवस्त्यग्निंसमिधानमीमहे || विश्वे अद्य मरुतो विश्व ऊती विश्वे भवन्त्वग्नयःसमिद्धाः | विश्वे नो देवा अवसा गमन्तु विश्वमस्तुद्रविणं वाजो अस्मे || यं देवासो.अवथ वाजसातौ यं तरायध्वे यं पिप्र्थात्यंहः | यो वो गोपीथे न भयस्य वेद ते सयामदेववीतये तुरासः ||
1 THESE fires associate with Indra are awake, bringing their light when first the Dawn begins to shine. May Heaven an…
उषासानक्ता बर्हती सुपेशसा दयावाक्षामा वरुणोमित्रो अर्यमा | इन्द्रं हुवे मरुतः पर्वतानप आदित्यान्द्यावाप्र्थिवी अपः सवः || दयौश्च नः पर्थिवी च परचेतस रतावरी रक्षतामंहसोरिषः | मा दुर्विदत्रा निरतिर्न ईशत तद देवानामवोद्या वर्णीमहे || विश्वस्मान नो अदितिः पात्वंहसो माता मित्रस्य वरुणस्यरेवतः | सवर्वज्ज्योतिरव्र्कं नशीमहि तद देवानां ... || गरावा वदन्नप रक्षांसि सेधतु दुष्वप्न्यं निरतिंविश्वमत्रिणम | आदित्यं शर्म मरुतामशीमहि तद्देवानां ... || एन्द्रो बर्हिः सीदतु पिन्वतामिळा बर्हस्पतिः सामभिरकवो अर्चतु | सुप्रकेतं जीवसे मन्म धीमहि तद्देवानां ... || दिविस्प्र्शं यज्ञमस्माकमश्विना जीराध्वरं कर्णुतंसुम्नमिष्टये | पराचीनरश्मिमाहुतं घर्तेन तद्देवानां ... || उप हवये सुहवं मारुतं गणं पावकं रष्वं सख्यायशम्भुवम | रायस पोषं सौश्रवसाय धीमहि तद्देवानां ... || अपां पेरुं जीवधन्यं भरामहे देवाव्यं सुहवमध्वरश्रियम | सुरश्मिं सोममिन्द्रियं यमीमहि तद्देवानां ... || सनेम तत सुसनिता सनित्वभिर्वयं जीवा जीवपुत्रानागसः | बरह्मद्विषो विष्वगेनो भरेरत तद्देवानां ... || ये सथा मनोर्यज्ञियास्ते शर्णोतन यद वो देवा ईमहेतद ददातन | जैत्रं करतुं रयिमद वीरवद यशस्तद्देवानां ... || महदद्य महतामा वर्णीमहे.अवो देवानां बर्हतामनर्वणाम | यथा वसु वीरजातं नशामहै तद्देवानां ... || महो अग्नेः समिधानस्य शर्मण्यनागा मित्रे वरुणेस्वस्तये | शरेष्ठे सयाम सवितुः सवीमनि तद्देवानां ... || ये सवितुः सत्यसवस्य विश्वे मित्रस्य वरते वरुणस्यदेवाः | ते सौभगं वीरवद गोमदप्नो दधातनद्रविणं चित्रमस्मे || सविता पश्चातात सविता पुरस्तात सवितोत्तरात्तात्सविताधरात्तात | सविता नः सुवतु सर्वतातिं सविता नोरासतां दीर्घमयुः ||
1 THERE are the Dawn and Night, the grand and beauteous Pair, Earth, Heaven, and Varuṇa, Mitra, and Aryaman. Indra I …
नमो मित्रस्य वरुणस्य चक्षसे महो देवाय तद रतंसपर्यत | दूरेद्र्शे देवजाताय केतवे दिवस पुत्रायसूर्याय शंसत || सा मा सत्योक्तिः परि पातु विश्वतो दयावा च यत्रततनन्नहानि च | विश्वमन्यन नि विशते यदेजतिविश्वाहापो विश्वाहोदेति सूर्यः || न ते अदेवः परदिवो नि वासते यदेतशेभिः पतरैरथर्यसि | पराचीनमन्यदनु वर्तते रज उदन्येनज्योतिषा यासि सूर्य || येन सूर्य जयोतिषा बाधसे तमो जगच्च विश्वमुदियर्षिभानुना | तेनास्मद विश्वामनिरामनाहुतिमपामीवामप दुष्वप्न्यं सुव || विश्वस्य हि परेषितो रक्षसि वरतमहेळयन्नुच्चरसिस्वधा अनु | यदद्य तवा सूर्योपब्रवामहै तं नो देवानु मंसीरत करतुम || तं नो दयावाप्र्थिवी तन न आप इन्द्रः शर्ण्वन्तु मरुतोहवं वचः | मा शूने भूम सूर्यस्य सन्द्र्शिभद्रं जीवन्तो जरणामशीमहि || विश्वाहा तवा सुमनसः सुचक्षसः परजावन्तो अनमीवानागसः | उद्यन्तं तवा मित्रमहो दिवे-दिवे जयोग जीवाःप्रति पश्येम सूर्य || महि जयोतिर्बिभ्रतं तवा विचक्षण भास्वन्तं चक्षुषे चक्षुषे मयः | आरोहन्तं बर्हतः पाजसस परि वयंजीवाः परति पश्येम सूर्य || यस्य ते विश्वा भुवनानि केतुना पर चेरते नि च विशन्तेक्तुभिः | अनागास्त्वेन हरिकेश सूर्याह्नाह्ना नोवस्यसा-वस्यसोदिहि || शं नो भव चक्षसा शं नो अह्ना शं भानुना शंहिमा शं घर्णेन | यथा शमध्वञ्छमसद दुरोणेतत सूर्य दरविणं धेहि चित्रम || अस्माकं देवा उभयाय जन्मने शर्म यछत दविपदेचतुष्पदे | अदत पिबदूर्जयमानमाशितं तदस्मेशं योररपो दधातन || यद वो देवाश्चक्र्म जिह्वया गुरु मनसो वा परयुतीदेवहेळनम | अरावा यो नो अभि दुछुनायते तस्मिन तदेनोवसवो नि धेतन ||
1 Do homage unto Varuṇa's and Mitra's Eye: offer this solemn worship to the Mighty God, Who seeth far away, the Ensig…
अस्मिन न इन्द्र पर्त्सुतौ यशस्वति शिमीवति करन्दसि परावसातये | यत्र गोषाता धर्षितेषु खादिषु विष्वक्पतन्ति दिद्यवो नर्षाह्ये || स नः कषुमन्तं सदने वयूर्णुहि गोर्णसं रयिमिन्द्रश्रवाय्यम | सयाम ते जयतः शक्र मेदिनो यथा वयमुश्मसि तद वसो कर्धि || यो नो दास आर्यो वा पुरुष्टुतादेव इन्द्र युधये चिकेतति | अस्माभिष टे सुषहाः सन्तु शत्रवस्त्वया वयं तान्वनुयाम संगमे || यो दभ्रेभिर्हव्यो यश्च भूरिभिर्यो अभीके वरिवोविन्न्र्षाह्ये | तं विखादे सस्निमद्य शरुतं नरमर्वाञ्चमिन्द्रमवसे करामहे || सवव्र्जं हि तवामहमिन्द्र शुश्रवानानुदं वर्षभरध्रचोदनम | पर मुञ्चस्व परि कुत्सादिहा गहि किमुत्वावान मुष्कयोर्बद्ध आसते ||
1 O INDRA, in this battle great and glorious, in this loud din of war help us to victory, Where in the strife for kin…
यो वां परिज्मा सुव्र्दश्विना रथो दोषामुषासो हव्योहविष्मता | शश्वत्तमासस्तमु वामिदं वयं पितुर्ननाम सुहवं हवामहे || चोदयतं सून्र्ताः पिन्वतं धिय उत पुरन्धीरीरयतन्तदुश्मसि | यशसं भागं कर्णुतं नो अश्विना सोमं नचारुं मघवत्सु नस कर्तम || अमाजुरश्चिद भवथो युवं भगो.अनाशोश्चिदवितारापमस्य चित | अन्धस्य चिन नासत्या कर्शस्य चिद युवामिदाहुर्भिषजा रुतस्य चित || युवं चयवानं सनयं यथा रथं पुनर्युवानंचरथाय तक्षथुः | निष टौग्र्यमूहथुरद्भ्यस परिविश्वेत ता वां सवनेषु परवाच्या || पुराणा वां वीर्या पर बरवा जने.अथो हासथुर्भिषजामयोभुवा | ता वां नु नव्याववसे करामहे.अयंनासत्या शरदरिर्यथा दधत || इयं वामह्वे शर्णुतं मे अश्विना पुत्रायेव पितरा मह्यंशिक्षतम | अनापिरज्ञा असजात्यामतिः पुरा तस्याभिशस्तेरव सप्र्तम || युवं रथेन विमदाय शुन्ध्युवं नयूहथुः पुरुमित्रस्ययोषणाम | युवं हवं वध्रिमत्या अगछतं युवंसुषुतिं चक्रथुः पुरन्धये || युवं विप्रस्य जरणामुपेयुषः पुनः कलेरक्र्णुतंयुवद वयः | युवं वन्दनं रश्यदादुदूपथुर्युवंसद्यो विश्पलामेतवे कर्थः || युवं ह रेभं वर्षणा गुहा हितमुदैरयतम्मम्र्वांसमश्विना | युवं रबीसमुत तप्तमत्रयोमन्वन्तं चक्रथुः सप्तवध्रये || युवं शवेतं पेदवे.अश्विनाश्वं नवभिर्वाजैर्नवतीच वाजिनम | चर्क्र्त्यं ददथुर्द्रावयत्सखं भगं नन्र्भ्यो हव्यं मयोभुबम || न तं राजानावदिते कुतश्चन नांहो अश्नोति दुरितंनकिर्भयम | यमश्विना सुहवा रुद्रवर्तनी पुरोरथंक्र्णुथः पत्न्या सह || आ तेन यातं मनसो जवीयसा रथं यं वां रभवश्चक्रुरश्विना | यस्य योगे दुहिता जायते दिव उभे अहनीसुदिने विवस्वतः || ता वर्तिर्यातं जयुषा वि पर्वतमपिन्वतं शयवेधेनुमश्विना | वर्कस्य चिद वर्तिकामन्तरास्याद युवंशचीभिर्ग्रसिताममुञ्चतम || एतं वां सतोममश्विनावकर्मातक्षाम भर्गवो न रथम | नयम्र्क्षाम योषणां न मर्ये नित्यं न सूनुन्तनयं दधानाः ||
1 As ’twere the name of father, easy to invoke, we all assembled here invoke this Car of yours, Aśvins, your swiftly-…
रथं यान्तं कुह को ह वां नरा परति दयुमन्तंसुविताय भूषति | परातर्यावाणं विभ्वं विशे-विशेवस्तोर वस्तोर्वहमानं धिया शमि || कुह सविद दोषा कुह वस्तोरश्विना कुहाभिपित्वं करतःकुहोषतुः | को वां शयुत्रा विधवेव देवरं मर्यं नयोषा कर्णुते सधस्थ आ || परातर्जरेथे जरणेव कापया वस्तोर-वस्तोर्यजता गछथोग्र्हम | कस्य धवस्रा भवथः कस्य वा नरा राजपुत्रेवसवनाव गछथः || युवां मर्गेव वारणा मर्गण्यवो दोषा वस्तोर्हविषा निह्वयामहे | युवं होत्रां रतुथा जुह्वते नरेषं जनायवहथः शुभस पती || युवां ह घोषा पर्यश्विना यती राज्ञ ऊचे दुहिताप्र्छे वां नरा | भूतं मे अह्न उत भूतमक्तवेऽशवावते रथिने शक्तमर्वते || युवं कवी षठः पर्यश्विना रथं विशो न कुत्सोजरितुर्नशायथः | युवोर्ह मक्षा पर्यश्विना मध्वासा भरत निष्क्र्तं न योषणा || युवं ह भुज्युं युवमश्विना वशं युवं शिञ्जारमुशनामुपारथुः | युवो ररावा परि सख्यमासते युवोरहमवसा सुम्नमा चके || युवं ह कर्शं युवमश्विना शयुं युवं विधन्तंविधवामुरुष्यथः | युवं सनिभ्य सतनयन्तमश्विनापव्रजमूर्णुथः सप्तास्यम || जनिष्ट योषा पतयत कनीनको वि चारुहन वीरुधोदंसना अनु | आस्मै रीयन्ते निवनेव सिन्धवो.अस्मा अह्नेभवति तत पतित्वनम || जीवं रुदन्ति वि मयन्ते अध्वरे दीर्घामनु परसितिन्दीधियुर्नरः | वामं पित्र्भ्यो य इदं समेरिरे मयःपतिभ्यो जनयः परिष्वजे || न तस्य विद्म तदु षु पर वोचत युवा ह यद युवत्याःक्षेति योनिषु | परियोस्रियस्य वर्षभस्य रेतिनो गर्हंगमेमाश्विना तदुश्मसि || आ वामगन सुमतिर्वाजिनीवसू नयश्विना हर्त्सु कामायंसत | अभूतं गोपा मिथुना शुभस पती परियार्यम्णो दुर्यानशीमहि || ता मन्दसाना मनुषो दुरोण आ धत्तं रयिं सहवीरंवचस्यवे | कर्तं तीर्थं सुप्रपाणं शुभस पतीस्थाणुं पथेष्ठामप दुर्मतिं हतम || कव सविदद्य कतमास्वश्विना विक्षु दस्रा मादयेतेशुभस पती | क ईं नि येमे कतमस्य जग्मतुर्विप्रस्य वायजमानस्य वा गर्हम ||
1 YOUR radiant Chariot-whither goes it on its way?-who decks it for you, Heroes, for its happy course, Starting at da…
समानमु तयं पुरुहूतमुक्थ्यं रथं तरिचक्रं सवनागनिग्मतम | परिज्मानं विदथ्यं सुव्र्क्तिभिर्वयंव्युष्टा उषसो हवामहे || परातर्युजं नासत्याधि तिष्ठथः परातर्यावाणम्मधुवाहनं रथम | विशो येन गछथो यज्वरीर्नराकीरेश्चिद यज्ञं होत्र्मन्तमश्विना || अध्वर्युं वा मधुपाणिं सुहस्त्यमग्निधं वाध्र्तदक्षं दमूनसम | विप्रस्य वा यत सवननि गछथोऽत आ यातं मधुपेयमश्विना ||
1 THAT general Car of yours, invoked by many a man, that comes to our libations, three-wheeled, meet for lauds, That …
अस्तेव सु परतरं लायमस्यन भूषन्निव पर भरास्तोममस्मै | वाचा विप्रास्तरत वाचमर्यो नि रामयजरितः सोम इन्द्रम || दोहेन गामुप शिक्षा सखायं पर बोधय जरितर्जारमिन्द्रम | कोशं न पूर्णं वसुना नय्र्ष्टमा चयावयमघदेयाय शूरम || किमङग तवा मघवन भोजमाहुः शिशीहि मा शिशयन्त्वा शर्णोमि | अप्नस्वती मम धीरस्तु शक्र वसुविदम्भगमिन्द्रा भरा नः || तवां जना ममसत्येष्विन्द्र सन्तस्थाना वि हवयन्तेसमीके | अत्रा युजं कर्णुते यो हविष्मान नासुन्वतासख्यं वष्टि शूरः || धनं न सयन्द्रं बहुलं यो अस्मै तीव्रान सोमानासुनोतिप्रयस्वान | तस्मै शत्रून सुतुकान परातरह्नो निस्वष्ट्रान युवति हन्ति वर्त्रम || यस्मिन वयं दधिमा शंसमिन्द्रे यः शिश्राय मघवाकाममस्मे | आराच्चित सन भयतामस्य शत्रुर्न्यस्मैद्युम्ना जन्या नमन्ताम || आराच्छत्रुमप बाधस्व दूरमुग्रो यः शम्बःपुरुहूत तेन | अस्मे धेहि यवमद गोमदिन्द्र कर्धी धियंजरित्रे वाजरत्नाम || पर यमन्तर्व्र्षसवासो अग्मन तीव्राः सोमा बहुलान्तासैन्द्रम | नाह दामानं मघवा नि यंसन नि सुन्वते वहतिभूरि वामम || उत परहामतिदीव्या जयाति कर्तं यच्छ्वघ्नी विचिनोतिकाले | यो देवकामो न धना रुणद्धि समित तं रायास्र्जति सवधावान || गोभिष टरेमामतिं दुरेवां यवेन कषुधं पुरुहूतविश्वाम | वयं राजभिः परथमा धनान्यस्माकेनव्र्जनेना जयेम || बर्हस्पतिर्नः परि पातु पश्चादुतोत्तरस्मादधरादघायोः | इद्रः पुरस्तादुत मध्यतो नः सखा सखिभ्योवरिवः कर्णोतु ||
1 EVEN as an archer shoots afar his arrow, offer the laud to him with meet adornment. Quell with your voice the wicke…
अछा म इन्द्रं मतयः सवर्विदः सध्रीचीर्विश्वाुशतीरनूषत | परि षवजन्ते जनयो यथा पतिं मर्यंन शुन्ध्युं मघवानमूतये || न घा तवद्रिगप वेति मे मनस्त्वे इत कामं पुरुहूतशिश्रय | राजेव दस्म नि षदो.अधि बर्हिष्यस्मिन सु सोमेऽवपानमस्तु ते || विषूव्र्दिन्द्रो अमतेरुत कषुधः स इद रायो मघवावस्व ईशते | तस्येदिमे परवणे सप्त सिन्धवो वयोवर्धन्ति वर्षभस्य शुष्मिणः || वयो न वर्क्षं सुपलाशमासदन सोमास इन्द्रं मन्दिनश्चमूषदः | परैषामनीकं शवसा दविद्युतद विदत्स्वर्मनवे जयोतिरार्यम || कर्तं न शवघ्नी वि चिनोति देवने संवर्गं यन मघवासूर्यं जयत | न तत ते अन्यो अनु वीर्यं शकन नपुराणो मघवन नोत नूतनः || विशं-विशं मघवा पर्यशायत जनानां धेनावचाकशद वर्षा | यस्याह शक्रः सवनेषु रण्यति सतीव्रैः सोमैः सहते पर्तन्यतः || आपो न सिन्धुमभि यत समक्षरन सोमास इन्द्रं कुल्यािव हरदम | वर्धन्ति विप्रा महो अस्य सादने यवं नव्र्ष्टिर्दिव्येन दानुना || वर्षा न करुद्धः पतयद रजस्स्वा यो अर्यपत्नीरक्र्णोदिमा अपः | स सुन्वते मघवा जीरदानवे.अविन्दज्ज्योतिर्मनवे हविष्मते || उज्जायतां परशुर्ज्योतिषा सह भूया रतस्य सुदुघापुराणवत | वि रोचतामरुषो भानुना शुचिः सवर्णशुक्रं शुशुचीत सत्पतिः || गोभिष टरेमामतिं ... || बर्हस्पतिर्नः परि ... ||
1 IN perfect unison all yearning hymns of mine that find the light of heaven have sung forth Indra's praise. As wives…
आ यात्विन्द्रः सवपतिर्मदाय यो धर्मणा तूतुजानस्तुविष्मान | परत्वक्षाणो अति विश्वा सहांस्यपारेणमहता वर्ष्ण्येन || सुष्ठामा रथः सुयमा हरी ते मिम्यक्ष वज्रो नर्पतेगभस्तौ | शीभं राजन सुपथा याह्यर्वां वर्धामते पपुषो वर्ष्ण्यानि || एन्द्रवाहो नर्पतिं वज्रबाहुमुग्रमुग्रासस्तविषास एनम | परत्वक्षसं वर्षभं सत्यशुष्ममेमस्मत्रा सधमादोवहन्तु || एवा पतिं दरोणसाचं सचेतसमूर्ज सकम्भं धरुणा वर्षायसे | ओजः कर्ष्व सं गर्भाय तवे अप्यसो यथाकेनिपानामिनो वर्धे || गमन्नस्मे वसून्या हि शंसिषं सवाशिषं भरमायाहि सोमिनः | तवमीशिषे सास्मिन्ना सत्सि बर्हिष्यनाध्र्ष्या तव पात्राणि धर्मणा || पर्थक परायन परथमा देवहूतयो.अक्र्ण्वत शरवस्यानिदुष्टरा | न ये शेकुर्यज्ञियां नावमारुहमीर्मैवते नयविशन्त केपयः || एवैवापागपरे सन्तु दूढ्यो.अश्वा येषां दुर्युजायुयुज्रे | इत्था ये परागुपरे सन्ति दावने पुरूणियत्र वयुनानि भोजना || गिरीन्रज्रान रेजमानानधारयद दयौः करन्ददन्तरिक्षाणि कोपयत | समीचीने धिषणे वि षकभायतिव्र्ष्णः पीत्वा मद उक्थानि शंसति || इमं बिभर्मि सुक्र्तं ते अङकुशं येनारुजासि मघवञ्छफारुजः | अस्मिन सु ते सवने अस्त्वोक्यं सुत इष्टौमघवन बोध्याभगः || गोभिष टरेमामतिं ... || बर्हस्पतिर्नः परि ... ||
1 MAY Sovran Indra come to the carousal, he who by Holy Law is strong and active, The overcomer of all conquering for…
दिवस परि परथमं जज्ञे अग्निरस्मद दवितीयं परिजातवेदाः | तर्तीयमप्सु नर्मणा अजस्रमिन्धान एनंजरते सवाधीः || विद्मा ते अग्ने तरेधा तरयाणि विद्मा ते धाम विभ्र्तापुरुत्रा | विद्मा ते नाम परमं गुहा यद विद्मा तमुत्सं यत आजगन्थ || समुद्रे तवा नर्मणा अप्स्वन्तर्न्र्चक्षा ईधे दिवो अग्नूधन | तर्तीये तवा रजसि तस्थिवांसमपामुपस्थेमहिषा अवर्धन || अक्रन्ददग्नि सतनयन्निव दयौः कषामा रेरिहद वीरुधःसमञ्जन | सद्यो जज्ञानो वि हीमिद्धो अख्यदा रोदसीभानुना भात्यन्तः || शरीणामुदारो धरुणो रयीणां मनीषाणाम्प्रार्पणः सोमगोपाः | वसुः सूनुः सहसो अप्सु राजावि भात्यग्र उषसामिधानः || विश्वस्य केतुर्भुवनस्य गर्भ आ रोदसी अप्र्णाज्जायमानः | वीळुं चिदद्रिमभिनत परायञ जना यदग्निमयजन्त पञ्च || उशिक पावको अरतिः सुमेधा मर्तेष्वग्निरम्र्तो नि धायि | इयर्ति धूममरुषं भरिभ्रदुच्छुक्रेण शोचिषाद्या इनक्षन || दर्शानो रुक्म उर्विया वयद्यौद दुर्मर्षमायुः शरियेरुचानः | अग्निरम्र्तो अभवद वयोभिर्यदेनं दयौर्जनयत सुरेताः || यस्ते अद्य कर्णवद भद्रशोचे.अपूपं देव घर्तवन्तमग्ने | पर तं नय परतरं वस्यो अछाभि सुम्नं देवभक्तंयविष्ठ || आ तं भज सौश्रवसेष्वग्न उक्थौक्थ आ भज शस्यमाने | परियः सूर्ये परियो अग्ना भवात्युज्जातेन भिनददुज्जनित्वैः || तवामग्ने यजमाना अनु दयून विश्वा वसु दधिरे वार्याणि | तवया सह दरविणमिछमाना वरजं गोमन्तमुशिजो विवव्रुः || अस्ताव्यग्निर्नरां सुशेवो वैश्वानर रषिभिःसोमगोपाः | अद्वेषे दयावाप्र्थिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम ||
1 FIRST Agni sprang to life from out of Heaven: the second time from us came Jātavedas. Thirdly the Manly-souled was …
पर होता जातो महान नभोविन नर्षद्वा सीददपामुपस्थे | दधिर्यो धायि स ते वयांसि यन्ता वसूनि विधतेतनूपाः || इमं विधन्तो अपां सधस्थे पशुं न नष्टं पदैरनु गमन | गुहा चतन्तमुशिजो नमोभिरिछन्तो धीराभ्र्गवो.अविन्दन || इमं तरितो भूर्यविन्ददिछन वैभूवसो मूर्धन्यघ्न्यायाः | स शेव्र्धो जात आ हर्म्येषु नाभिर्युवाभवति रोचनस्य || मन्द्रं होतारमुशिजो नमोभिः पराञ्चं यज्ञं नेतारमध्वराणाम | विशामक्र्ण्वन्नरतिं पावकं हव्यवाहन्दधतो मानुषेषु || पर भूर्जयन्तं महां विपोधां मूरा अमूरं पुरान्दर्माणम | नयन्तो गर्भं वनां धियं धुर्हिरिश्मश्रुं नार्वाणं धनर्चम || नि पस्त्यासु तरित सतभूयन परिवीतो योनौ सीददन्तः | अतः संग्र्भ्या विशां दमूना विधर्मणायन्त्रैरीयतेनॄन || अस्याजरासो दमामरित्रा अर्चद्धूमासो अग्नयः पावकाः | शवितीचयः शवात्रासो भुरण्यवो वनर्षदो वायवो नसोमाः || पर जिह्वया भरते वेपो अग्निः पर वयुनानि चेतसाप्र्थिव्याः | तमायवः शुचयन्तं पावकं मन्द्रंहोतारं दधिरे यजिष्ठम || दयावा यमग्निं पर्थिवी जनिष्टामापस्त्वष्टा भर्गवोयं सहोभिः | ईळेन्यं परथमं मातरिश्वा देवास्ततक्षुर्मनवे यजत्रम || यं तवा देवा दधिरे हव्यवाहं पुरुस्प्र्हो मानुषासोयजत्रम | स यामन्नग्ने सतुवते वयो धाः पर देवयन्यशसः सं हि पूर्वीः ||
1 STABLISHED for thee, to lend thee vital forces, Giver of wealth, Guard of his servant's body. The Great Priest, bor…
जग्र्भ्मा ते दक्षिणमिन्द्र हस्तं वसूयवो वसुपतेवसूनाम | विद्मा हि तवा गोपतिं शूर गोनामस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः || सवायुधं सववसं सुनीथं चतुःसमुद्रं धरुनंरयीणाम | चर्क्र्त्यं शंस्यं भूरिवारमस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः || सुब्रह्माणं देववन्तं बर्हन्तमुरुं गभीरं पर्थुबुध्नमिन्द्र | शरुतर्षिमुग्रमभिमातिषाहमस्मभ्यं चित्रंव्र्षणं रयिं दाः || सनद्वाजं विप्रवीरं तरुत्रं धनस्प्र्तं शूशुवांसंसुदक्षम | दस्युहनं पूर्भिदमिन्द्र सत्यमस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः || अश्वावन्तं रथिनं वीरवन्तं सहस्रिणं शतिनंवाजमिन्द्र | भद्रव्रातं विप्रवीरं सवर्षामस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः || पर सप्तगुं रतधीतिं सुमेधां बर्हस्पतिं मतिरछाजिगाति | य आङगिरसो नमसोपसद्यो.अस्मभ्यं चित्रंव्र्षणं रयिं दाः || वनीवानो मम दूतास इन्द्रं सतोमाश्चरन्ति सुमतीरियानाः | हर्दिस्प्र्शो मनसा वच्यमाना अस्मभ्यं चित्रंव्र्षणं रयिं दाः || यत तवा यामि दद्धि तन न इन्द्र बर्हन्तं कषयमसमंजनानाम | अभि तद दयावाप्र्थिवी गर्णीतामस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः ||
1 THY right hand have we grasped in ours, O Indra, longing for treasure, Treasure-Lord of treasures! Because we know …
अहं भुवं वसुनः पूर्व्यस पतिरहं धनानि संजयामि शश्वतः | मां हवन्ते पितरं न जन्तवो.अहन्दाशुषे वि भजामि भोजनम || अहमिन्द्रो रोधो वक्षो अथर्वणस्त्रिताय गा अजनयमहेरधि | अहं दस्युभ्यः परि नर्म्णमा ददे गोत्रा शिक्षन्दधीचे मातरिश्वने || मह्यं तवष्टा वज्रमतक्षदायसं मयि देवासो.अव्र्जन्नपि करतुम | ममानीकं सूर्यस्येव दुष्टरं मामार्यन्तिक्र्तेन कर्त्वेन च || अहमेतं गव्ययमश्व्यं पशुं पुरीषिणं सायकेनाहिरण्ययम | पुरू सहस्रा नि शिशामि दाशुषे यन मासोमास उक्थिनो अमन्दिषुः || अहमिन्द्रो न परा जिग्य इद धनं न मर्त्यवे.अव तस्थेकदा चन | सोममिन मा सुन्वन्तो याचता वसु न मेपूरवः सख्ये रिषाथन || अहमेताञ्छाश्वसतो दवा-दवेन्द्रं ये वज्रं युधयेऽकर्ण्वत | आह्वयमानानव हन्मनाहनं दर्ळा वदन्ननमस्युर्नमस्विनः || अभीदमेकमेको अस्मि निष्षाळ अभी दवा किमु तरयःकरन्ति | खले न पर्षान परति हन्मि भूरि किं मा निन्दन्तिशत्रवो.अनिन्द्राः || अहं गुङगुभ्यो अतिथिग्वमिष्करमिषं न वर्त्रतुरंविक्षु धारयम | यत पर्णयघ्न उत वा करञ्जहे पराहम्महे वर्त्रहत्ये अशुश्रवि || पर मे नमी साप्य इषे भुजे भूद गवामेषे सख्याक्र्णुत दविता | दिद्युं यदस्य समिथेषु मंहयमादिदेनं शंस्यमुक्थ्यं करम || पर नेमस्मिन दद्र्शे सोमो अन्तर्गोपा नेममाविरस्थाक्र्णोति | स तिग्मश्र्ङगं वर्षभं युयुत्सन दरुहस्तस्थौबहुले बद्धो अन्तः || आदित्यानां वसूनां रुद्रियाणां देवो देवानां नमिनामि धाम | ते मा भद्राय शवसे ततक्षुरपराजितमस्त्र्तमषाळम ||
1 I WAS the first possessor of all precious gear: the wealth of every man I win and gather up. On me as on a Father l…
अहं दां गर्णते पूर्व्यं वस्वहं बरह्म कर्णवं मह्यंवर्धनम | अहं भुवं यजमानस्य चोदितायज्वनः साक्षिविश्वस्मिन भरे || मां धुरिन्द्रं नाम देवता दिवश्च गमश्चापां चजन्तवः | अहं हरी वर्षणा विव्रता रघू अहंवज्रं शवसे धर्ष्ण्वा ददे || अहमत्कं कवये शिश्नथं हथैरहं कुत्समावमाभिरूतिभिः | अहं शुष्णस्य शनथिता वधर्यमंन यो रर आर्यं नाम दस्यवे || अहं पितेव वेतसून्रभिष्टये तुग्रं कुत्साय समदिभंच रन्धयम | अहं भुवं यजमानस्य राजनि पर यद भरेतुजये न परियाध्र्षे || अहं रन्धयं मर्गयं शरुतर्वणे यन माजिहीत वयुनाचनानुषक | अहं वेशं नम्रमायवे.अकरमहंसव्याय पड्ग्र्भिमरन्धयम || अहं स यो नववास्त्वं बर्हद्रथं सं वर्त्रेव दासंव्र्त्रहारुजम | यद वर्धयन्तं परथयन्तमानुषग दूरेपारे रजसो रोचनाकरम || अहं सूर्यस्य परि याम्याशुभिः परैतशेभिर्वहमानोजसा | यन मा सावो मनुष आह निर्णिज रधक कर्षेदासं कर्त्व्यं हथैः || अहं सप्तहा नहुषो नहुष्टरः पराश्राव यं शवसातुर्वशं यदुम | अहं नयन्यं सहसा सहस करं नवव्राधतो नवतिं च वक्षयम || अहं सप्त सरवतो धारयं वर्षा दरवित्न्वः पर्थिव्यांसीरा अधि | अहमर्णांसि वि तिरामि सुक्रतुर्युधा विदम्मनवे गातुमिष्टये || अहं तदासु धारयं यदासु न देवश्चनत्वष्टाधारयद रुशत | सपार्हं गवामूधस्सुवक्षणास्वा मधोर्मधु शवात्र्यं सोममाशिरम || एवा देवानिन्द्रो विव्ये नॄन पर चयौत्नेन मघवासत्यराधाः | विश्वेत ता ते हरिवः शचीवो.अभितुरासः सवयशो गर्णन्ति ||
1 I HAVE enriched the singer with surpassing wealth; I have allowed the holy hymn to strengthen me. I, furtherer of h…
पर वो महे मन्दमानायान्धसो.अर्चा विश्वानरायविश्वाभुवे | इन्द्रस्य यस्य सुमखं सहो महि शरवोन्र्म्णं च रोदसी सपर्यतः || सो चिन नु सख्या नर्य इन सतुतश्चर्क्र्त्य इन्द्रो मावतेनरे | विश्वासु धूर्षु वाजक्र्त्येषु सत्पते वर्त्रे वाप्स्वभि शूर मन्दसे || के ते नर इन्द्र ये त इषे ये ते सुम्नं सधन्यमियक्षान | के ते वाजायासुर्याय हिन्विरे के अप्सु सवासूर्वरासुपौंस्ये || भुवस्त्वमिन्द्र बरह्मणा महान भुवो विश्वेषु सवनेषुयज्ञियः | भुवो नॄंश्च्यौत्नो विश्वस्मिन भरेज्येष्ठश्च मन्त्रो विश्वचर्षणे || अवा नु कं जयायान यज्ञवनसो महीं त ओमात्रांक्र्ष्टयो विदुः | असो नु कमजरो वर्धाश्च विश्वेदेतासवना तूतुमा कर्षे || एता विश्वा सवना तूतुमाक्र्षे सवयं सूनो सहसो यानिदधिषे | वराय ते पात्रं धर्मणे तना यज्ञो मन्त्रोब्रह्मोद्यतं वचः || ये ते विप्र बरह्मक्र्तः सुते सचा वसूनां च वसुनश्चदावने | पर ते सुम्नस्य मनसा पथा भुवन मदे सुतस्यसोम्यस्यान्धसः ||
1 I LAUD your Mighty One who joyeth in the juice, him who is shared by all men, who created all; Indra, whose conquer…
महत तदुल्बं सथविरं तदासीद येनाविष्टितःप्रविवेशिथापः | विश्वा अपश्यद बहुधा ते अग्ने जातवेदस्तन्वो देव एकः || को मा ददर्श कतमः स देवो यो मे तन्वो बहुधापर्यपश्यत | कवाह मित्रावरुणा कषियन्त्यग्नेर्विस्वाःसमिधो देवयानीः || ऐछाम तवा बहुधा जातवेदः परविष्टमग्ने अप्स्वोषधीषु | तं तवा यमो अचिकेच्चित्रभानो दशान्तरुष्यादतिरोचमानम || होत्रादहं वरुण बिभ्यदायं नेदेव मा युनजन्नत्रदेवाः | तस्य मे तन्वो बहुधा निविष्टा एतमर्थं नचिकेताहमग्निः || एहि मनुर्देवयुर्यज्ञकामो.अरंक्र्त्या तमसि कषेष्यग्ने | सुगान पथः कर्णुहि देवयानान वह हव्यानिसुमनस्यमानः || अग्नेः पूर्वे भरातरो अर्थमेतं रथीवाध्वानमन्वावरीवुः | तस्माद भिया वरुण दूरमायं गौरो नक्षेप्नोरविजे जयायाः || कुर्मस्त आयुरजरं यदग्ने यथा युक्तो जातवेदो नरिष्याः | अथा वहासि सुमनस्यमानो भागं देवेभ्योहविषः सुजात || परयाजान मे अनुयाजांश्च केवलानूर्जस्वन्तं हविषोदत्त भागम | घर्तं चापां पुरुषं चौषधीनामग्नेश्च दीर्घमायुरस्तु देवाः || तव परयाजा अनुयाजाश्च केवल ऊर्जस्वन्तो हविषः सन्तुभागाः | तवाग्ने यज्ञो.अयमस्तु सर्वस्तुभ्यं नमन्ताम्प्रदिशश्चतस्रः ||
1 LARGE was that covering, and firm of texture, folded wherein thou enteredst the waters. One Deity alone, O Jātaveda…
विश्वे देवाः शास्तन मा यथेह होता वर्तो मनवै यन्निषद्य | पर मे बरूत भागधेयं यथा वो येन पथाहव्यमा वो वहानि || अहं होता नयसीदं यजीयान विश्वे देवा मरुतो माजुनन्ति | अहर-अहरश्विनाध्वर्यवं वां बरह्मा समिद भवतिसाहुतिर्वाम || अयं यो होता किरु स यमस्य कमप्यूहे यत समञ्जन्तिदेवाः | अहर-अहर्जायते मासि-मास्यथा देवा दधिरेहव्यवाहम || मां देवा दधिरे हव्यवाहमपम्लुक्तं बहु कर्छ्राचरन्तम | अग्निर्विद्वान यज्ञं नः कल्पयाति पञ्चयामन्त्रिव्र्तं सप्ततन्तुम || आ वो यक्ष्यम्र्तत्वं सुवीरं यथा वो देवा वरिवःकराणि | आ बाह्वोर्वज्रमिन्द्रस्य धेयामथेमाविश्वाः पर्तना जयाति || तरीणि शता तरी सहस्राण्यग्निं तरिंशच्च देवा नवचासपर्यन | औक्षन घर्तैरस्त्र्णन बर्हिरस्मा आदिद्धोतारं नयसादयन्त ||
1 INSTRUCT me, all ye Gods, how I, elected your Priest, must seat me here, and how address you. Instruct me how to de…
यमैछाम मनसा सो.अयमागाद यज्ञस्य विद्वान्परुषश्चिकित्वान | स नो यक्षद देवताता यजीयान नि हिषत्सदन्तरः पूर्वो अस्मत || अराधि होता निषदा यजीयनभि परयांसि सुधितानि हिख्यत | यजामहै यज्ञियान हन्त देवानीळामहाीड्यानाज्येन || साध्वीमकर्देववीतिं नो अद्य यज्ञस्य जिह्वामविदामगुह्याम | स आयुरागात सुरभिर्वसानो भद्रामकर्देवहूतिं नो अद्य || तदद्य वाचः परथमं मसीय येनासुरानभि देवासाम | ऊर्जाद उत यज्ञियसः पञ्च जना मम होत्रंजुषध्वम || पञ्च जना मम होत्रं जुषन्तां गोजाता उत येयज्ञियासः | पर्थिवी नः पार्थिवात पात्वंअसोऽनतरिक्षं दिव्यात पात्वस्मान || तन्तुं तन्वन रजसो भानुमन्विहि जयोतिष्मतः पथोरक्ष धिया कर्तान | अनुल्बणं वयत जोगुवामपो मनुर्भव जनया दैव्यं जनम || अक्षानहो नह्यतनोत सोम्या इष्क्र्णुध्वं रशना ओतपिंशत | अष्टावन्धुरं वहताभितो रथं येन देवासोनयन्नभि परियम || अश्मन्वती रीयते सं रभध्वमुत तिष्ठत पर तरतासखायः | अत्रा जहाम ये असन्नशेवाः शिवान वयमुत्तरेमाभि वाजान || तवष्टा माया वेदपसामपस्तमो बिभ्रत पात्रादेवपानानि शन्तमा | शिशीते नूनं परशुं सवायसंयेन वर्श्चादेतशो बरह्मणस पतिः || सतो नूनं कवयः सं शिशीत वाशीभिर्याभिरम्र्ताय तक्षथ | विद्वांसः पदा गुह्यानि कर्तन येनदेवासो अम्र्तत्वमानशुः || गर्भे योषामदधुर्वत्समासन्यपीच्येन मनसोतजिह्वया | स विश्वाहा सुमना योग्या अभि सिषासनिर्वनतेकार इज्जितिम ||
1 HE hath arrived, he whom we sought with longing, who skilled in sacrifice well knows its courses. Let him discharge…
तां सु ते कीर्तिं मघवन महित्वा यत तवा भीते रोदसीह्वयेताम | परावो देवानातिरो दासमोजः परजायैत्वस्यै यदशिक्ष इन्द्र || यदचरस्तन्वा वाव्र्धानो बलानीन्द्र परब्रुवाणो जनेषु | मायेत सा ते यानि युद्धान्याहुर्नाद्य शत्रुं ननुपुरा विवित्से || क उ नु ते महिमनः समस्यास्मत पूर्व रषयो.अन्तमापुः | यन मातरं च पितरं च साकमजनयथास्तन्वःस्वायाः || चत्वारि ते असुर्याणि नामादाभ्यानि महिषस्य सन्ति | तवमङग तानि विश्वानि वित्से येभिः कर्माणि मघवञ्चकर्थ || तवं विश्वा दधिषे केवलानि यान्याविर्या च गुहावसूनि | काममिन मे मघवन मा वि तारीस्त्वमाज्ञातात्वमिन्द्रासि दाता || यो अदधाज्ज्योतिषि जयोतिरन्तर्यो अस्र्जन मधुना सम्मधूनि | अध परियं शूषमिन्द्राय मन्म बरह्मक्र्तोब्र्हदुक्थादवाचि ||
1 I SING thy fame that, Maghavan, through thy Greatness the heavens and earth invoked thee in their terror, Thou, aid…
दूरे तन नाम गुह्यं पराचैर्यत तवा भीते अह्वयेतांवयोधै | उदस्तभ्नाः पर्थिवीं दयामभीके भरातुःपुत्रान मघवन तित्विषाणः || महत तन नाम गुह्यं पुरुस्प्र्ग येन भूतं जनयो येनभव्यम | परत्नं जातं जयोतिर्यदस्य परियं परियाः समविशन्त पञ्च || आ रोदसी अप्र्णादोत मध्यं पञ्च देवान रतुशः सप्त सप्त | चतुस्त्रिंशता पुरुधा वि चष्टे सरूपेण जयोतिषाविव्रतेन || यदुष औछः परथमा विभानामजनयो येन पुष्टस्यपुष्टम | यत ते जामित्वमवरं परस्या महन महत्यासुरत्वमेकम || विधुं दद्राणं समने बहूनां युवानं सन्तं पलितोजगार | देवस्य पश्य काव्यं महित्वाद्या ममार स हयःसमान || शाक्मना शाको अरुणः सुपर्ण आ यो महः शूरःसनादनीळः | यच्चिकेत सत्यमित तन न मोघं वसुस्पार्हमुत जेतोत दाता || ऐभिर्ददे वर्ष्ण्या पौंस्यानि येभिरौक्षद वर्त्रहत्यायवज्री | ये कर्मणः करियमाणस्य मह्न रतेकर्ममुदजायन्त देवाः || युजा कर्माणि जनयन विश्वौजा अशस्तिथा विश्वमनास्तुराषाट | पीत्वी सोमस्य दिव आ वर्धानः शूरो निर्युधाधमद दस्यून ||
1 FAR is that secret name by which, in terror, the worlds invoked thee and thou gavest vigour The earth and heaven th…
इदं त एकं पर ऊ त एकं तर्तीयेन जयोतिषा संविशस्व | संवेशने तन्वश्चारुरेधि परियो देवानाम्परमे जनित्रे || तनूष टे वाजिन तन्वं नयन्ती वाममस्मभ्यं धातुशर्म तुभ्यम | अह्रुतो महो धरुणाय देवान दिवीवज्योतिः सवमा मिमीयाः || वाज्यसि वाजिनेना सुवेनीः सुवित सतोमं सुवितो दिवंगाः | सुवितो धर्म परथमानु सत्या सुवितो देवान सुवितोऽनु पत्म || महिम्न एषां पितरश्चनेशिरे देवा देवेष्वदधुरपिक्रतुम | समविव्यचुरुत यान्यत्विषुरैषां तनूषु निविविशुः पुनः || सहोभिर्विश्वं परि चक्रमू रजः पूर्वा धामान्यमितामिमानाः | तनूषु विश्वा भुवना नि येमिरे परासारयन्तपुरुध परजा अनु || दविधा सूनवो.असुरं सवर्विदमास्थापयन्त तर्तीयेनकर्मणा | सवां परजां पितरः पित्र्यं सह आवरेष्वदधुस्तन्तुमाततम || नावा न कषोदः परदिशः पर्थिव्याः सवस्तिभिरतिदुर्गाणि विश्वा | सवां परजां बर्हदुक्थो महित्वावरेष्वदधादा परेषु ||
1 HERE is one light for thee, another yonder: enter the third and he therewith united. Uniting with a body be thou we…
मा पर गाम पथो वयं मा यज्ञादिन्द्र सोमिनः | मान्त सथुर्नो अरातयः || यो यज्ञस्य परसाधनस्तन्तुर्देवेष्वाततः | तमाहुतं नशीमहि || मनो नवा हुवामहे नाराशंसेन सोमेन | पितॄणां चमन्मभिः || आ त एतु मनः पुनः करत्वे दक्षाय जीवसे | जयोक चसूर्यं दर्शे || पुनर्नः पितरो मनो ददातु दैव्यो जनः | जीवं वरातंसचेमहि || वयं सोम वरते तव मनस्तनूषु बिभ्रतः | परजावन्तः सचेमहि ||
1 LET us not, Indra, leave the path, the Soma-presser's sacrifice: Let no malignity dwell with us. 2 May we obtain, c…
यत ते यमं वैवस्वतं मनो जगाम दूरकम | तत त आवर्तयामसीह कषयाय जीवसे || यत ते दिवं यत पर्थिवीं मनो जगाम दूरकम | तत त ... || यत ते भूमिं चतुर्भ्र्ष्टिं मनो जगाम दूरकम | तत त... || यत ते चतस्रः परदिशो मनो जगाम दूरकम | तत त ... || यत ते समुद्रमर्णवं मनो जगाम दूरकम | तत त ... || यत ते मरीचीः परवतो मनो जगाम दूरकम | तत त ... || यत ते अपो यदोषधीर्मनो जगाम दूरकम | तत त ... || यत ते सूर्यं यदुषसं मनो जगाम दूरकम | तत त ... || यत ते पर्वतान बर्हतो मनो जगाम दूरकम | तत त ... || यत ते विश्वमिदं जगन मनो जगाम दूरकम | तत त ... || यत ते पराः परावतो मनो जगाम दूरकम | तत त ... || यत ते भूतं च भव्यं च मनो जगाम दूरकम | तत त... ||
1 THY spirit, that went far away to Yama to Vivasvān's Son, We cause to come to thee again that thou mayst live and s…
पर तार्यायुः परतरं नवीय सथातारेव करतुमतारथस्य | अध चयवान उत तवीत्यर्थं परातरं सग़्म || सामन नु राये निधिमन नवन्नं करामहे सु पुरुधश्रवांसि | ता नो विश्वानि जरिता ममत्तु परातरं सुनिरतिर्जिहीताम || अभी षवर्यः पौंस्यैर्भवेम दयौर्न भूमिं गिरयोनाज्रन | ता नो विश्वानि जरिता चिकेत परातरं सुनिरतिर्जिहीताम || मो षु णः सोम मर्त्यवे परा दाः पश्येम नु सूर्यमुच्चरन्तम | दयुभिर्हितो जरिमा सू नो अस्तु परातरं सुनिरतिर्जिहीताम || असुनीते मनो अस्मासु धारय जीवातवे सु पर तिरा नायुः | रारन्धि नः सूर्यस्य सन्द्र्शि घर्तेन तवन्तन्वं वर्धयस्व || असुनीते पुनरस्मासु चक्षुः पुनः पराणमिह नो धेहिभोगम | जयोक पश्येम सूर्यमुच्चरन्तमनुमते मर्ळया नह्स्वस्ति || पुनर्नो असुं पर्थिवी ददातु पुनर्द्यौर्देवी पुनरन्तरिक्षम | पुनर्नः सोमस्तन्वं ददातु पुनः पूषापथ्यां या सवस्तिः || शं रोदसी सुबन्धवे यह्वी रतस्य मातरा | भरतामप यद रपो दयौः पर्थिवि कषमा रपो मो षु ते किंचनाममत || अव दवके अव तरिका दिवश्चरन्ति भेषजा | कषमाचरिष्ण्वेककं भरतामप यद रपो दयौः पर्थिवि कषमारपो मो षु ते किं चनाममत || समिन्द्रेरय गामनड्वाहं य आवहदुशीनराण्यानः | भरतामप यद रपो दयौः पर्थिवि कषमा रपो मोषु ते किं चनाममत ||
1 His life hath been renewed and carried forward as two men, car-borne, by the skilful driver. One falls, then seeks …
आ जनं तवेषसन्द्र्शं माहीनानामुपस्तुतम | अगन्मबिभ्रतो नमः || असमातिं नितोशनं तवेषं निययिनं रथम | भजेरथस्य सत्पतिम || यो जनान महिषानिवातितस्थौ पवीरवान | उतापवीरवान्युधा || यस्येक्ष्वाकुरुप वरते रेवान मराय्येधते | दिवीवपञ्च कर्ष्टयः || इन्द्र कषत्रासमातिषु रथप्रोष्ठेषु धारय | दिवीवसूर्यं दर्शे || अगस्त्यस्य नद्भ्यः सप्ती युनक्षि रोहिता | पणीन नयक्रमीरभि विश्वान राजन्नराधसः || अयं मातायं पितायं जीवातुरागमत | इदं तवप्रसर्पणं सुबन्धवेहि निरिहि || यथा युगं वरत्रया नह्यन्ति धरुणाय कम | एवादाधार ते मनो जीवातवे न मर्त्यवे.अथो अरिष्टतातये || यथेयं पर्थिवी मही दाधारेमान वनस्पतीन | एवादाधार ते मनो जीवातवे न मर्त्यवे.अथो अरिष्टतातये || यमादहं वैवस्वतात सुबन्धोर्मन आभरम | जीवातवेन मर्त्यवे.अथो अरिष्टतातये || नयग वातो.अव वाति नयक तपति सूर्यः | नीचीनमघ्न्यादुहे नयग भवतु ते रपः || अयं मे हस्तो भगवानयं मे भगवत्तरः | अयं मेविश्वभेषजो.अयं शिवाभिमर्शनः ||
1 BRINGING our homage we have come to one magnificent in look. Glorified of the mighty Gods 2 To Asamati, spring of g…
इदमित्था रौद्रं गूर्तवचा बरह्म करत्वा शच्यामन्तराजौ | कराणा यदस्य पितरा मंहनेष्ठाः पर्षत्पक्थे अहन्ना सप्त होतॄन || स इद दानाय दभ्याय वन्वञ्च्यवानः सूदैरमिमीतवेदिम | तूर्वयाणो गूर्तवचस्तमः कषोदो न रेत इतूतिसिञ्चत || मनो न येषु हवनेषु तिग्मं विपः शच्या वनुथोद्रवन्ता | आ यः शर्यभिस्तुविन्र्म्णोस्याश्रीणीतादिशं गभस्तौ || कर्ष्णा यद गोष्वरुणीषु सीदद दिवो नपाताश्विनाहुवे वाम | वीतं मे यज्ञमा गतं मे अन्नं ववन्वांसानेषमस्म्र्तध्रू || परथिष्ट यस्य वीरकर्ममिष्णदनुष्ठितं नु नर्योपौहत | पुनस्तदा वर्हति यत कनाया दुहितुरानुभ्र्तमनर्वा || मध्या यत कर्त्वमभवदभीके कामं कर्ण्वाणेपितरि युवत्याम | मनानग रेतो जहतुर्वियन्ता सानौनिषिक्तं सुक्र्तस्य योनौ || पिता यत सवां दुहितरमधिष्कन कष्मया रेतःसंजग्मानो नि षिञ्चत | सवाध्यो.अजनयन बरह्म देवावास्तोष पतिं वरतपां निरतक्षन || स ईं वर्षा न फेनमस्यदाजौ समदा परैदपदभ्रचेताः | सरत पदा न दक्षिणा पराव्रं न ता नुमे पर्शन्यो जग्र्भ्रे || मक्षू न वह्निः परजाया उपब्दिरग्निं न नग्न उपसीददूधः | सनितेध्मं सनितोत वाजं स धर्ताजज्ञे सहसा यवीयुत || मक्षू कनायाः सख्यं नवग्वा रतं वदन्त रतयुक्तिमग्मन | दविबर्हसो य उप गोपमागुरदक्षिणासो अच्युतादुदुक्षन || मक्षू कनायाः सख्यं नवीयो राधो न रेत रतमित्तुरण्यन | शुचि यत ते रेक्ण आयजन्त सबर्दुघायाः पयौस्रियायाः || पश्वा यत पश्चा वियुता बुधन्तेति बरवीति वक्तरीरराणः | वसोर्वसुत्वा कारवो.अनेहा विश्वं विवेष्टिद्रविणमुप कषु || तदिन नवस्य परिषद्वानो अग्मन पुरू सदन्तो नार्षदम्बिभित्सन | वि शुष्णस्य संग्रथितमनर्वा विदत्पुरुप्रजातस्य गुहा यत || भर्गो ह नामोत यस्य देवाः सवर्ण ये तरिषधस्थेनिषेदुः | अग्निर्ह नामोत जातवेदाः शरुधी नो होतरतस्य होताध्रुक || उत तया मे रौद्रावर्चिमन्ता नासत्याविन्द्र गूर्तयेयजध्यै | मनुष्वद वर्क्तबर्हिषे रराणा मन्दूहितप्रयसा विक्षु यज्यू || अयं सतुतो राजा वन्दि वेधा अपश व विप्रस्तरतिस्वसेतुः | स कक्षीवन्तं रेजयत सो अग्निं नेमिं नचक्रमर्वतो रघुद्रु || स दविबन्धुर्वैतरणो यष्टा सबर्धुं धेनुमस्वन्दुहध्यै | सं यन मित्रावरुणा वर्ञ्ज उक्थैर्ज्येष्ठेभिरर्यमणं वरूथैः || तद्बन्धुः सूरिर्दिवि ते धियन्धा नाभानेदिष्ठो रपतिप्र वेनन | सा नो नाभिः परमास्य वा घाहं तत्पश्चा कतिथश्चिदास || इयं मे नाभिरिह मे सधस्थमिमे मे देवा अयमस्मिसर्वः | दविजा अह परथमजा रतस्येदं धेनुरदुहज्जायमाना || अधासु मन्द्रो अरतिर्विभावाव सयति दविवर्तनिर्वनेषाट | ऊर्ध्वा यच्छ्रेणिर्न शिशुर्दन मक्षू सथिरंशेव्र्धं सूत माता || अधा गाव उपमातिं कनाया अनु शवान्तस्य कस्य चित्परेयुः | शरुधि तवं सुद्रविणो नस्त्वं याळ आश्वघ्नस्यववर्धे सून्र्ताभिः || अध तवमिन्द्र विद्ध्यस्मान महो राये नर्पते वज्रबाहुः | रक्षा च नो मघोनह पाहि सूरीननेहसस्ते हरिवोभिष्टौ || अध यद राजाना गविष्टौ सरत सरण्युः कारवेजरण्युः | विप्रः परेष्ठः स हयेषां बभूव परा चवक्षदुत पर्षदेनान || अधा नवस्य जेन्यस्य पुष्टौ वर्था रेभन्त ईमहे तदूनु | सरण्युरस्य सूनुरश्वो विप्रश्चासि शरवसश्चसातौ || युवोर्यदि सख्यायास्मे शर्धाय सतोमं जुजुषे नमस्वान्विश्वत्र यस्मिन्ना गिरः समीचीः पूर्वीव गतूर्दाशत सून्र्तायै || स गर्णानो अद्भिर्देववानिति सुबन्धुर्नमसा सूक्तैः | वर्धदुक्थैर्वचोभिरा हि नूनं वयध्वैति पयसौस्रियायाः || त ऊ षु णो महो यजत्रा भूत देवास ऊतये सजोषाः | ये वाजाननयता वियन्तो ये सथा निचेतारो अमूराः ||
1 THE welcome speaker in the storm of battle uttered with might this prayer to win the Aśvins, When the most liberal …
ये यज्ञेन दक्षिणया समक्ता इन्द्रस्य सख्यमम्र्तत्वमानश | तेभ्यो भद्रमङगिरसो वो अस्तु परति गर्भ्णीतमानवं सुमेधसः || य उदाजन पितरो गोमयं वस्व रतेनाभिन्दन परिवत्सरेवलम | दीर्घायुत्वमङगिरसो वो अस्तु परति गर्भ्णीतमानवं सुमेधसः || य रतेन सूर्यमारोहयन दिव्यप्रथयन पर्थिवीं मातरंवि | सुप्रजास्त्वमङगिरसो वो अस्तु परति गर्भ्णीत मानवंसुमेधसः || अयं नाभा वदति वल्गु वो गर्हे देवपुत्रा रषयस्तच्छ्र्णोतन | सुब्रह्मण्यमङगिरसो वो अस्तु परति गर्भ्णीतमानवं सुमेधसः || विरूपास इद रषयस्त इद गम्भीरवेपसः | ते अङगिरसःसूनवस्ते अग्नेः परि जज्ञिरे || ये अग्नेः परि जज्ञिरे विरूपासो दिवस परि | नवग्वो नुदशग्वो अङगिरस्तमो सचा देवेषु मंअते || इन्द्रेण युजा निः सर्जन्त वाघतो वरजं गोमन्तमश्विनम | सहस्रं मे ददतो अष्टकर्ण्यः शरवो देवेष्वक्रत || पर नूनं जायतामयं मनुस्तोक्मेव रोहतु | यः सहस्रंशताश्वं सद्यो दानाय मंहते || न तमश्नोति कश्चन दिव इव सान्वारभम | सावर्ण्यस्य दक्षिणा वि सिन्धुरिव पप्रथे || उत दासा परिविषे समद्दिष्टी गोपरीणसा | यदुस्तुर्वश्च मामहे || सहस्रदा गरामणीर्मा रिषन मनुः सूर्येणास्ययतमानैतु दक्षिणा | सावर्णेर्देवाः पर तिरन्त्वायुर्यस्मिन्नश्रान्ता असनाम वाजम ||
1 YE, who, adorned with guerdon through the sacrifice, have won you Indra's friendship and eternal life, Even to you …
परावतो ये दिधिषन्त आप्यं मनुप्रीतासो जनिमाविवस्वतः | ययातेर्ये नहुष्यस्य बर्हिषि देवा आसते तेधि बरुवन्तु नः || विश्वा हि वो नमस्यानि वन्द्या नामानि देवा उत यज्ञियानिवः | ये सथ जाता अदितेरब्ध्यस परि ये पर्थिव्यास्तेम इह शरुता हवम || येभ्यो माता मधुमत पिन्वते पयः पीयूषं दयौरदितिरद्रिबर्हाः | उक्थशुष्मान वर्षभरान सवप्नसस्तानादित्याननु मदा सवस्तये || नर्चक्षसो अनिमिषन्तो अर्हणा बर्हद देवासो अम्र्तत्वमानशुः | जयोतीरथा अहिमाया अनागसो दिवो वर्ष्माणंवसते सवस्तये || सम्राजो ये सुव्र्धो यज्ञमाययुरपरिह्व्र्ता दधिरे दिविक्षयम | ताना विवास नमसा सुव्र्क्तिभिर्महो आदित्यानदितिं सवस्तये || को व सतोमं राधति यं जुजोषथ विश्वे देवासो मनुषोयति षठन | को वो.अध्वरं तुविजाता अरं करद यो नःपर्षदत्यंहः सवस्तये || येभ्यो होत्रां परथमामायेजे मनुः समिद्धाग्निर्मनसासप्त होत्र्भिः | त आदित्या अभयं शर्म यछत सुगा नःकर्त सुपथा सवस्तये || य ईशिरे भुवनस्य परचेतसो विश्वस्य सथातुर्जगतश्चमन्तवः | ते नः कर्तादक्र्तादेनसस पर्यद्या देवासःपिप्र्ता सवस्तये || भरेष्विन्द्रं सुहवं हवामहे.अंहोमुचं सुक्र्तन्दैव्यं जनम | अग्निं मित्रं वरुणं सातये भगन्द्यावाप्र्थिवी मरुतः सवस्तये || सुत्रामाणं पर्थिवीं दयामनेहसं सुशर्माणमदितिंसुप्रणीतिम | दैवीं नावं सवरित्रामनागसमस्रवन्तीमा रुहेमा सवस्तये || विश्वे यजत्रा अधि वोचतोतये तरायध्वं नो दुरेवायाभिह्रुतः | सत्यया वो देवहूत्या हुवेम शर्ण्वतो देवावसे सवस्तये || अपामीवामप विश्वामनाहुतिमपारातिं दुर्विदत्रामघायतः | आरे देवा दवेषो अस्मद युयोतनोरु णः शर्मयछता सवस्तये || अरिष्टः स मर्तो विश्व एधते पर परजाभिर्जायतेधर्मणस परि | यमादित्यासो नयथा सुनीतिभिरतिविश्वानि दुरिता सवस्तये || यं देवासो.अवथ वाजसातौ यं शूरसाता मरुतो हितेधने | परातर्यावाणं रथमिन्द्र सानसिमरिष्यन्तमारुहेमा सवस्तये || सवस्ति नः पथ्यासु धन्वसु सवस्त्यप्सु वर्जने सवर्वति | सवस्ति नः पुत्रक्र्थेषु योनिषु सवस्ति राये मरुतो दधातन || सवस्तिरिद धि परपथे शरेष्ठा रेक्णस्वत्यभि यावाममेति | सा नो अमा सो अरणे नि पातु सवावेशा भवतुदेवगोपा || एवा पलतेः सूनुरवीव्र्धद वो विश्व आदित्या अदितेमनीषी | ईशानासो नरो अमर्त्येनास्तावि जनो दिव्योगयेन ||
1 MAY they who would assume kinship from far away, Vivasvān's generations, dearly loved of men, Even the Gods who sit…
कथा देवानां कतमस्य यामनि सुमन्तु नाम शर्ण्वताम्मनामहे | को मर्ळाति कतमो नो मयस करत कतम ऊती अभ्या ववर्तति || करतूयन्ति करतवो हर्त्सु धीतयो वेनन्ति वेनाः पतयन्त्या दिशः | न मर्डिता विद्यते अन्य एभ्यो देवेषु मे अधिकामा अयंसत || नरा वा शंसं पूषणमगोह्यमग्निं देवेद्धमभ्यर्चसे गिरा | सूर्यामासा चन्द्रमसा यमं दिवि तरितंवातमुषसमक्तुमश्विना || कथा कविस्तुवीरवान कया गिरा बर्हस्पतिर्वाव्र्धतेसुव्र्क्तिभिः | अज एकपात सुहवेभिरकवभिरहिः शर्णोतुबुध्न्यो हवीमनि || दक्षस्य वादिते जन्मनि वरते राजाना मित्रावरुणाविवाससि | अतूर्तपन्थाः पुरुरथो अर्यमा सप्तहोताविषुरूपेषु जन्मसु || ते नो अर्वन्तो हवनश्रुतो हवं विश्वे शर्ण्वन्तु वाजिनोमितद्रवः | सहस्रसा मेधसाताविव तमना महो येधनं समिथेषु जभ्रिरे || पर वो वायुं रथयुजं पुरन्धिं सतोमैः कर्णुध्वंसख्याय पूषणम | ते हि देवस्य सवितुः सवीमनिक्रतुं सचन्ते सचितः सचेतसः || तरिः सप्त सस्रा नद्यो महीरपो वनस्पतीन पर्वतानग्निमूतये | कर्शानुमस्तॄन तिष्यं सधस्थ आ रुद्रंरुद्रेषु रुद्रियं हवामहे || सरस्वती सरयुः सिन्धुरूर्मिभिर्महो महीरवसा यन्तुवक्षणीः | देवीरापो मातरः सूदयित्न्वो घर्तवत पयोमधुमन नो अर्चत || उत माता बर्हद्दिवा शर्णोतु नस्त्वष्टा देवेभिर्जनिभिःपिता वचः | रभुक्षा वाजो रथस्पतिर्भगो रण्वःशण्सः शशमानस्य पातु नः || रण्वः सन्द्र्ष्टौ पितुमानिव कषयो भद्रा रुद्राणाम्मरुतामुपस्तुतिः | गोभिः षयाम यशसो जनेष्वा सदादेवास इळया सचेमहि || यां मे धियं मरुत इन्द्र देवा अददात वरुण मित्र यूयम | तां पीपयत पयसेव धेनुं कुविद गिरो अधि रथेवहाथ || कुविदङग परति यथा चिदस्य नः सजात्यस्य मरुतोबुबोधथ | नाभा यत्र परथमं संनशामहे तत्रजामित्वमदितिर्दधातु नः || ते हि दयावाप्र्थिवी मातरा मही देवी देवाञ जन्मनायज्ञिये इतः | उभे बिभ्र्त उभयं भरीमभिः पुरूरेतांसि पित्र्भिश्च सिञ्चतः || वि षा होत्रा विश्वमश्नोति वार्यं बर्हस्पतिररमतिःपनीयसी | गरावा यत्र मधुषुदुच्यते बर्हदवीवशन्तमतिभिर्मनीषिणः || एवा कविस्तुवीरवान रतज्ञा दरविणस्युर्द्रविणसश्चकानः | उक्थेभिरत्र मतिभिश्च विप्रो.अपीपयद गयोदिव्यानि जन्म || एवा पलतेः सूनुर... ||
1 WHAT God, of those who hear, is he whose well-praised name we may record in this our sacrifice; and how? Who will b…
अग्निरिन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा वायुः पूषा सरस्वतीसजोषसः | आदित्या विष्णुर्मरुतः सवर्ब्र्हत सोमो रुद्रोदितिर्ब्रह्मणस पतिः || इन्द्राग्नी वर्त्रहत्येषु सत्पती मिथो हिन्वाना तन्वासमोकसा | अन्तरिक्षं मह्या पप्रुरोजसा सोमो घर्तश्रीर्महिमानमीरयन || तेषां हि मह्ना महतामनर्वणां सतोमानियर्म्य्र्तज्ञा रताव्र्धाम | ये अप्सवमर्णवं चित्रराधसस्तेनो रासन्तां महये सुमित्र्याः || सवर्णरमन्तरिक्षाणि रोचना दयावाभूमी पर्थिवींस्कम्भुरोजसा | पर्क्षा इव महयन्तः सुरातयो देवास्तवन्ते मनुषाय सूरयः || मित्राय शिक्ष वरुणाय दाशुषे या सम्राजा मनसा नप्रयुछतः | ययोर्धाम धर्मणा रोचते बर्हद ययोरुभेरोदसी नाधसी वर्तौ || या गौर्वर्तनिं पर्येति निष्क्र्तं पयो दुहाना वरतनीरवारतः | सा परब्रुवाणा वरुणाय दाशुषे देवेभ्योदाशद धविषा विवस्वते || दिवक्षसो अग्निजिह्वा रताव्र्ध रतस्य योनिं विम्र्शन्त आसते | दयां सकभित्व्यप आ चक्रुरोजसा यज्ञं जनित्वीतन्वी नि माम्र्जुः || परिक्षिता पितरा पूर्वजावरी रतस्य योना कषयतःसमोकसा | दयावाप्र्थिवी वरुणाय सव्रते घर्तवत पयोमहिषाय पिन्वतः || पर्जन्यावाता वर्षभा पुरीषिणेन्द्रवायू वरुणो मित्रोर्यमा | देवानादित्यानदितिं हवामहे ये पार्थिवासोदिव्यासो अप्सु ये || तवष्टारं वायुं रभवो य ओहते दैव्या होतारा उषसंस्वस्तये | बर्हस्पतिं वर्त्रखादं सुमेधसमिन्द्रियंसोमं धनसा उ ईमहे || बरह्म गामश्वं जनयन्त ओषधीर्वनस्पतीन पर्थिवीम्पर्वतानपः | सूर्यं दिवि रोहयन्तः सुदानव आर्याव्रता विस्र्जन्तो अधि कषमि || भुज्युमंहसः पिप्र्थो निरश्विना शयावं पुत्रंवध्रिमत्या अजिन्वतम | कमद्युवं विमदायोहथुर्युवंविष्णाप्वं विश्वकायाव सर्जथः || पावीरवी तन्यतुरेकपादजो दिवो धर्ता सिन्धुरापःसमुद्रियः | विश्वे देवासः शर्णवन वचांसि मे सरस्वतीसह धीभिः पुरन्ध्या || विश्वे देवाः सह धीभिः पुरन्ध्या मनोर्यजत्राम्र्ता रतज्ञाः | रातिषाचो अभिषाचः सवर्विदः सवर्गिरो बरह्म सूक्तं जुषेरत || देवान वसिष्ठो अम्र्तान ववन्दे ये विश्वा भुवनाभिप्रतस्थुः | ते नो रासन्तामुरुगायमद्य यूयं पातस्वस्तिभिः सदा नः ||
1 MAY Agni, Indra, Mitra, Varuṇa consent, Aryaman, Vāyu, Pūṣan, and Sarasvatī, Ādityas, Maruts, Viṣṇu, Soma, lofty Sk…
देवान हुवे बर्हच्छ्रवसः सवस्तये जयोतिष्क्र्तो अध्वरस्यप्रचेतसः | ये वाव्र्धुः परतरं विश्ववेदसैन्द्रज्येष्ठासो अम्र्ता रताव्र्धः || इन्द्रप्रसूता वरुणप्रशिष्टा ये सूर्यस्य जयोतिषो भागमानशुः | मरुद्गणे वर्जने मन्म धीमहि माघोने यज्ञंजनयन्त सूरयः || इन्द्रो वसुभिः परि पातु नो गयमादित्यैर्नो अदितः शर्मयछ्तु | रुद्रो रुद्रेभिर्देवो मर्ळयाति नस्त्वष्टा नोग्नाभिः सुविताय जिन्वतु || अदितिर्द्यावाप्र्थिवी रतं महदिन्द्राविष्णू मरुतःस्वर्ब्र्हत | देवानादित्यानवसे हवामहे वसून रुद्रांसवितारं सुदंससम || सरस्वान धीभिर्वरुणो धर्तव्रतः पूषा विष्णुर्महिमावायुरश्विना | बरह्मक्र्तो अम्र्ता विश्ववेदसः शर्म नोयंसन तरिवरूथमंहसः || वर्षा यज्ञो वर्षणः सन्तु यज्ञिया वर्षणो देवाव्र्षणो हविष्क्र्तः | वर्षणा दयावाप्र्थिवी रतावरीव्र्षा पर्जन्यो वर्षणो वर्षस्तुभः || अग्नीषोमा वर्षणा वाजसातये पुरुप्रशस्ता वर्षणा उपब्रुवे | यावीजिरे वर्षणो देवयज्यया ता नः शर्मत्रिवरूथं वि यंसतः || धर्तव्रताः कषत्रिया यज्ञनिष्क्र्तो बर्हद्दिवा अध्वराणामभिश्रियः | अग्निहोतार रतसापो अद्रुहो.अपो अस्र्जन्ननुव्र्त्रतूर्ये || दयावाप्र्थिवी जनयन्नभि वरताप ओषधीर्वनिनानियज्ञिया | अन्तरिक्षं सवरा पप्रुरूतये वशं देवासस्तन्वी नि माम्र्जुः || धर्तारो दिव रभवः सुहस्ता वातापर्जन्या महिषस्यतन्यतोः | आप ओषधीः पर तिरन्तु नो गिरो भगो रातिर्वाजिनो यन्तु मे हवम || समुद्रः सिन्धू रजो अन्तरिक्षमज एकपात तनयित्नुरर्णवः | अहिर्बुध्न्यः शर्णवद वचांसि मे विश्वे देवासौत सूरयो मम || सयाम वो मनवो देववीतये पराञ्चं नो यज्ञं पर णयतसाधुया | आदित्या रुद्रा वसवः सुदानव इमा बरह्मशस्यमानानि जिन्वत || दैव्या होतारा परथमा पुरोहित रतस्य पन्थामन्वेमिसाधुया | कषेत्रस्य पतिं परतिवेशमीमहे विश्वान देवानम्र्तानप्रयुछतः || वसिष्ठासः पित्र्वद वाचमक्रत देवानीळाना रषिवत्स्वस्तये | परीता इव जञातयः काममेत्यास्मे देवासो.अवधूनुता वसु || देवान वसिष्ठो अम्र्तान ववन्दे ... ||
1 I CALL the Gods of lofty glory for our weal, the makers of the light, well-skilled in sacrifice; Those who have wax…
इमां धियं सप्तशीर्ष्णीं पिता न रतप्रजातां बर्हतीमविन्दत | तुरीयं सविज्जनयद विश्वजन्यो.अयास्य उक्थमिन्द्राय शंसन || रतं शंसन्त रजु दीध्याना दिवस पुत्रासो असुरस्यवीराः | विप्रं पदमङगिरसो दधाना यज्ञस्य धामप्रथमं मनन्त || हंसैरिव सखिभिर्वावदद्भिरश्मन्मयानि नहनाव्यस्यन | बर्हस्पतिरभिकनिक्रदद गा उत परास्तौदुच्चविद्वानगायत || अवो दवाभ्यां पर एकया गा गुहा तिष्ठन्तीरन्र्तस्यसेतौ | बर्हस्पतिस्तमसि जयोतिरिछन्नुदुस्रा आकर्विहि तिस्र आवः || विभिद्या पुरं शयाथेमपाचीं निस्त्रीणि साकमुदधेरक्र्न्तत | बर्हस्पतिरुषसं सूर्यं गामर्कंविवेद सतनयन्निव दयौः || इन्द्रो वलं रक्षितारं दुघानां करेणेव वि चकर्तारवेण | सवेदाञ्जिभिराशिरमिछमानो.अरोदयत पणिमागा अमुष्णात || स ईं सत्येभिः सखिभिः शुचद्भिर्गोधायसं विधनसैरदर्दः | बरह्मणस पतिर्व्र्षभिर्वराहैर्घर्मस्वेदेभिर्द्रविणं वयानट || ते सत्येन मनसा गोपतिं गा इयानास इषणयन्तधीभिः | बर्हस्पतिर्मिथोवद्यपेभिरुदुस्रिया अस्र्जतस्वयुग्भिः || तं वर्धयन्तो मतिभिः शिवाभिः सिंअमिव नानदतंसधस्थे | बर्हस्पतिं वर्षणं शूरसातौ भरे-भरे अनुमदेम जिष्णुम || यदा वाजमसनद विश्वरूपमा दयामरुक्षदुत्तराणिसद्म | बर्हस्पतिं वर्षणं वर्धयन्तो नाना सन्तोबिभ्रतो जयोतिरासा || सत्यामाशिषं कर्णुता वयोधै कीरिं चिद धयवथस्वेभिरेवैः | पश्चा मर्धो अप भवन्तु विश्वास्तद्रोदसी शर्णुतं विश्वमिन्वे || इन्द्रो मह्ना महतो अर्णवस्य वि मूर्धानमभिनदर्बुदस्य | अहन्नहिमरिणात सप्त सिन्धून देवैर्द्यावाप्र्थिवीप्रावतं नः ||
1 THIS holy hymn, sublime and sevenheaded, sprung from eternal Law, our sire discovered. Ayasya, friend of all men, h…
उदप्रुतो न वयो रक्षमाणा वावदतो अभ्रियस्येव घोषाः | गिरिभ्रजो नोर्मयो मदन्तो बर्हस्पतिमभ्यर्का अनावन || सं गोभिराङगिरसो नक्षमाणो भग इवेदर्यमणंनिनाय | जने मित्रो न दम्पती अनक्ति बर्हस्पतेवाजयाशून्रिवाजौ || साध्वर्या अतिथिनीरिषिरा सपार्हाः सुवर्णानवद्यरूपाः | बर्हस्पतिः पर्वते भयो वितूर्या निर्गाूपे यवमिव सथिविभ्यः || आप्रुषायन मधुन रतस्य योनिमवक्षिपन्नर्क उल्कामिवद्योः | बर्हस्पतिरुद्धरन्नश्मनो गा भूम्या उद्नेव वित्वचं बिभेद || अप जयोतिषा तमो अन्तरिक्षादुद्नः शीपालमिव वाताजत | बर्हस्पतिरनुम्र्श्या वलस्याभ्रमिव वात आ चक्रा गाः || यदा वलस्य पीयतो जसुं भेद बर्हस्पतिरग्नितपोभिरर्कैः | दद्भिर्न जिह्वा परिविष्टमाददाविर्निधीन्रक्र्णोदुस्रियाणाम || बर्हस्पतिरमत हि तयदासां नाम सवरीणां सदनेगुहा यत | आण्डेव भित्त्वा शकुनस्य गर्भमुदुस्रियाःपर्वतस्य तमनाजत || अश्नापिनद्धं मधु पर्यपश्यन मत्स्यं न दीन उदनिक्षियन्तम | निष टज्जभार चमसं न वर्क्षाद्ब्र्हस्पतिर्विरवेणा विक्र्त्य || सोषामविन्दत स सवः सो अग्निं सो अर्केण वि बबाधेतमांसि | बर्हस्पतिर्गोवपुषो वलस्य निर्मज्जानं नपर्वणो जभार || हिमेव पर्णा मुषिता वनानि बर्हस्पतिनाक्र्पयद वलो गाः | अनानुक्र्त्यमपुनश्चकार यात सूर्यामासा मिथौच्चरातः || अभि शयावं न कर्शनेभिरश्वं नक्षत्रेभिः पितरोद्यामपिंशन | रात्र्यां तमो अदधुर्ज्योतिरहन्ब्र्हस्पतिर्भिनदद्रिं विदद गाः || इदमकर्म नमो अभ्रियाय यः पूर्वीरन्वानोनवीति | बर्हस्पतिः स हि गोभिः सो अश्वैः स वीरेभिः सन्र्भिर्नो वयो धात ||
1 LIKE birds who keep their watch, plashing in water, like the loud voices of the thundering rain-cloud, Like merry s…
भद्रा अग्नेर्वध्र्यश्वस्य सन्द्र्शो वामी परणीतिःसुरणा उपेतयः | यदीं सुमित्रा विशो अग्र इन्धतेघ्र्तेनाहुतो जरते दविद्युतत || घर्तमग्नेर्वध्र्यश्वस्य वर्धनं घर्तमन्नं घर्तं वस्य मेदनम | घर्तेनाहुत उर्विया वि पप्रथे सूर्य इवरोचते सर्पिरासुतिः || यत ते मनुर्यदनीकं सुमित्रः समीधे अग्ने तदिदंनवीयः | स रेवच्छोच स गिरो जुषस्व स वाजं दर्षिस इह शरवो धाः || यं तवा पूर्वमीळितो वध्र्यश्वः समीधे अग्ने स इदंजुषस्व | स न सतिपा उत भवा तनूपा दात्रं रक्षस्वयदिदं ते अस्मे || भवा दयुम्नी वाध्र्यश्वोत गोपा मा तवा तारीदभिमातिर्जनानाम | शूर इव धर्ष्णुश्च्यवनः सुमित्रः पर नुवोचं वाध्र्यश्वस्य नाम || समज्र्या पर्वत्या वसूनि दासा वर्त्राण्यार्या जिगेथ | शूर इव धर्ष्णुश्च्यवनो जनानां तवमग्ने पर्तनायून्रभि षयाः || दीर्घतन्तुर्ब्र्हदुक्षायमग्निः सहस्रस्तरीः शतनीथर्भ्वा | दयुमान दयुमत्सु नर्भिर्म्र्ज्यमानः सुमित्रेषु दीदयोदेवयत्सु || तवे धेनुः सुदुघा जातवेदो.असश्चतेव समना सबर्धुक | तवं नर्भिर्दक्षिणावद्भिरग्ने सुमित्रेभिरिध्यसेदेवयद्भिः || देवाश्चित ते अम्र्ता जातवेदो महिमानं वाध्र्यश्व पर वोचन | यत सम्प्र्छं मानुषीर्विश आयन तवं नर्भिरजयस्त्वाव्र्धेभिः || पितेव पुत्रमबिभरुपस्थे तवामग्ने वध्र्यश्वः सपर्यन्जुषाणो अस्य समिधं यविष्ठोत पूर्वानवनोर्व्राधतश्चित || शश्वदग्निर्वध्र्यश्वस्य शात्रून नर्भिर्जिगायसुतसोमवद्भिः | समनं चिददहश्चित्रभानो.अवव्राधन्तमभिनद वर्धश्चित || अयमग्निर्वध्र्यश्वस्य वर्त्रहा सनकात परेद्धोनमसोपवाक्यः | स नो अजामीन्रुत वा विजामीनभितिष्ठ शर्धतो वाध्र्यश्व ||
1 Auspicious is the aspect of Vadhryasva's fire good is its guidance, pleasant are its visitings. When first the peop…
इमां मे अग्ने समिधं जुषस्वेळस पदे परति हर्याघ्र्ताचीम | वर्ष्मन पर्थिव्याः सुदिनत्वे अह्नामूर्ध्वोभव सुक्रतो देवयज्या || आ देवानामग्रयावेह यातु नराशंसो विश्वरूपेभिरश्वैः | रतस्य पथा नमसा मियेधो देवेभ्यो देवतमःसुषूदत || शश्वत्तममीळते दूत्याय हविष्मन्तो मनुष्यासो अग्निम | वहिष्ठैरश्वैः सुव्र्ता रथेना देवान वक्षि निषदेह होता || वि परथतां देवजुष्टं तिरश्चा दीर्घं दराघ्मासुरभि भूत्वस्मे | अहेळता मनसा देव बर्हिरिन्द्रज्येष्ठानुशतो यक्षि देवान || दिवो वा सानु सप्र्शता वरीयः पर्थिव्या वा मात्रया विश्रयध्वम | उशतीर्द्वारो महिना महद्भिर्देवं रथंरथयुर्धारयध्वम || देवी दिवो दुहितरा सुशिल्पे उषासानक्ता सदतां नियोनौ | आ वां देवास उशती उशन्त उरौ सीदन्तु सुभगेुपस्थे || ऊर्ध्वो गरावा बर्हदग्निः समिद्धः परिया धामान्यदितेरुपस्थे | पुरोहिताव रत्विजा यज्ञे अस्मिन विदुष्टराद्रविणमा यजेथाम || तिस्रो देवीर्बर्हिरिदं वरीय आ सीदत चक्र्मा वःस्योनम | मनुष्वद यज्ञं सुधिता हवींषीळा देवीघ्र्तपदी जुषन्त || देव तवष्टर्यद ध चारुत्वमानड यदङगिरसामभवः सचाभूः | स देवानां पाथ उप पर विद्वानुशन यक्षि दरविणोदः सुरत्नः || वनस्पते रशनया नियूया देवानां पाथ उप वक्षिविद्वान | सवदाति देवः कर्णवद धवींष्यवतान्द्यावाप्र्थिवी हवं मे || आग्ने वह वरुणमिष्टये न इन्द्रं दिवो मरुतोन्तरिक्षात | सीदन्तु बर्हिर्विश्व आ यजत्राः सवाहादेवा अम्र्ता मादयन्ताम ||
1 ENJOY, O Agni, this my Fuel, welcome the oil-filled ladle where we pour libation. Rise up for worship of the Gods, …
बर्हस्पते परथमं वाचो अग्रं यत परैरत नामधेयन्दधानाः | यदेषां शरेष्ठं यदरिप्रमासीत्प्रेणा तदेषां निहितं गुहाविः || सक्तुमिव-तित-उना पुनन्तो यत्र धीरा मनसा वाचमक्रत | अत्रा सखायः सख्यानि जानते भद्रैषांलक्ष्मीर्निहिताधि वाचि || यज्ञेन वाचः पदवीयमायन तामन्वविन्दन्न्र्षिषुप्रविष्टाम | तामाभ्र्त्या वयदधुः पुरुत्रा तां सप्तरेभा अभि सं नवन्ते || उत तवः पश्यन न ददर्श वाचमुत तवः शर्ण्वन नश्र्णोत्येनाम | उतो तवस्मै तन्वं वि सस्रे जायेव पत्यौशती सुवासाः || उत तवं सख्ये सथिरपीतमाहुर्नैनं हिन्वन्त्यपिवाजिनेषु | अधेन्वा चरति माययैष वाचं शुश्रुवानफलामपुष्पाम || यस्तित्याज सचिविदं सखायं न तस्य वाच्यपि भागोस्ति | यदीं शर्णोत्यलकं शर्णोति नहि परवेद सुक्र्तस्यपन्थाम || अक्षण्वन्तः कर्णवन्तः सखायो मनोजवेष्वसमाबभूवुः | आदघ्नास उपकक्षास उ तवे हरदा इव सनात्वा उत्वे दद्र्श्रे || हर्दा तष्टेषु मनसो जवेषु यद बराह्मणाः संयजन्तेसखायः | अत्राह तवं वि जहुर्वेद्याभिरोहब्रह्माणो विचरन्त्यु तवे || इमे ये नार्वां न परश्चरन्ति न बराह्मणासो नसुतेकरासः | त एते वाचमभिपद्य पापया सिरीस्तन्त्रं तन्वते अप्रजज्ञयः || सर्वे नन्दन्ति यशसागतेन सभासाहेन सख्या सखायः | किल्बिषस्प्र्त पितुषणिर्ह्येषामरं हितो भवतिवाजिनाय || रचां तवः पोषमास्ते पुपुष्वान गायत्रं तवो गायतिशक्वरीषु | बरह्मा तवो वदति जातविद्यां यज्ञस्यमात्रां वि मिमीत उ तवः ||
1 WHEN-men, Bṛhaspati, giving names to objects, sent out Vāk's first and earliest utterances, All that was excellent …
देवानां नु वयं जाना पर वोचाम विपन्यया | उक्थेषुशस्यमानेषु यः पश्यादुत्तरे युगे || बरह्मणस पतिरेता सं कर्मार इवाधमत | देवानाम्पूर्व्ये युगे.असतः सदजायत || देवानां युगे परथमे.असतः सदजायत | तदाशा अन्वजायन्त तदुत्तानपदस परि || भूर्जज्ञ उत्तानपदो भुव आशा अजायन्त | अदितेर्दक्षोजायत दक्षाद वदितिः परि || अदितिर्ह्यजनिष्ट दक्ष या दुहिता तव | तां देवान्वजायन्त भद्रा अम्र्तबन्धवः || यद देवा अदः सलिले सुसंरब्धा अतिष्ठत | अत्रा वोन्र्त्यतामिव तीव्रो रेणुरपायत || यद देवा यतयो यथा भुवनान्यपिन्वत | अत्रा समुद्रा गूळमा सूर्यमजभर्तन || अष्टौ पुत्रासो अदितेर्ये जातास्तन्वस परि | देवानुपप्रैत सप्तभिः परा मार्ताण्डमास्यत || सप्तभिः पुत्रैरदितिरुप परैत पूर्व्यं युगम | परजायै मर्त्यवे तवत पुनर्मार्ताण्डमाभरत ||
1 LET US with tuneful skill proclaim these generations of the Gods, That one may see them when these hymns are chante…
जनिष्था उग्रः सहसे तुराय मन्द्र ओजिष्ठोबहुलाभिमानः | अवर्धन्निन्द्रं मरुतश्चिदत्र मातायद वीरं दधनद धनिष्ठा || दरुहो निषत्ता पर्शनी चिदेवैः पुरू शंसेन वाव्र्धुष्ट इन्द्रम | अभीव्र्तेव ता महापदेन धवान्तात परपित्वादुदरन्त गर्भाः || रष्वा ते पादा पर यज्जिगास्यवर्धन वाजा उत ये चिदत्र | तवमिन्द्र सालाव्र्कान सहस्रमासन दधिषे अश्विनावव्र्त्याः || समना तूर्णिरुप यासि यज्ञमा नासत्या सख्यायवक्षि | वसाव्यामिन्द्र धारयः सहस्राश्विना शूर ददतुर्मघानि || मन्दमान रतादधि परजायै सखिभिरिन्द्र इषिरेभिरर्थम | आभिर्हि माया उप दस्युमागान मिहः परतम्रा अवपत तमांसि || सनामाना चिद धवसयो नयस्मा अवाहन्निन्द्र उषसोयथानः रष्वैरगछः सखिभिर्निकामैः साकम्प्रतिष्ठा हर्द्या जघन्थ || तवं जघन्थ नमुचिं मखस्युं दासं कर्ण्वान रषयेविमायम | तवं चकर्थ मनवे सयोनान पथो देवत्राञ्जसेवयानान || तवमेतानि पप्रिषे वि नामेशान इन्द्र दधिषे गभस्तौ | अनु तवा देवाः शवसा मदन्त्युपरिबुध्नान वनिनश्चकर्थ || चक्रं यदस्याप्स्वा निषत्तमुतो तदस्मै मध्विच्चछद्यात | पर्थिव्यामतिषितं यदूधः पयो गोष्वदधा ओषधीषु || अश्वादियायेति यद वदन्त्योजसो जातमुत मन्य एनम | मन्योरियाय हर्म्येषु तस्थौ यतः परजज्ञ इन्द्रो अस्य वेद || वयः सुपर्णा उप सेदुरिन्द्रं परियमेधा रषयोनाधमानाः | अप धवान्तमूर्णुहि पूर्धि चक्षुर्मुमुग्ध्यस्मान निधयेव बद्धान ||
1 THOU wast born mighty for victorious valour, exulting, strongest, full of pride and courage. There, even there, the…
वसूनां वा चर्क्र्ष इयक्षन धिया वा यज्ञैर्वारोदस्योः | अर्वन्तो वा ये रयिमन्तः सातौ वनुं वा येसुश्रुणं सुश्रुतो धुः || हव एषामसुरो नक्षत दयां शरवस्यता मनसा निंसतक्षा | चक्षाणा यत्र सुविताय देवा दयौर्न वारेभिःक्र्णवन्त सवैः || इयमेषामम्र्तानां गीः सर्वताता ये कर्पणन्त रत्नम | धियं च यज्ञं च साधन्तस्ते नो धान्तु वसव्यमसामि || आ तत त इन्द्रायवः पनन्तभि य ऊर्वं गोमन्तन्तित्र्त्सान | सक्र्त्स्वं ये पुरुपुत्रां महीं सहस्रधाराम्ब्र्हतीं दुदुक्षन || शचीव इन्द्रमवसे कर्णुध्वमनानतं दमयन्तं पर्तन्यून | रभुक्षणं मघवानं सुव्र्क्तिं भर्ता यो वज्रं नर्यम्पुरुक्षुः || यद वावान पुरुतमं पुराषाळ आ वर्त्रहेन्द्रो नामान्यप्राः | अचेति परासहस पतिस्तुविष्मान यदीमुश्मसिकर्तवे करत तत ||
1 I AM prepared to laud with song or worship the Noble Ones who are in earth and heaven, Or Coursers who have triumph…
पर सु व आपो महिमानमुत्तमं कारुर्वोचाति सदनेविवस्वतः | पर सप्त-सप्त तरेधा हि चक्रमुः परस्र्त्वरीणामति सिन्धुरोजसा || पर ते.अरदद वरुणो यातवे पथः सिन्धो यद वाजानभ्यद्रवस्त्वम | भूम्या अधि परवता यासि सानुना यदेषामग्रं जगतामिरज्यसि || दिवि सवनो यतते भूम्योपर्यनन्तं शुष्ममुदियर्तिभानुना | अभ्रादिव पर सतनयन्ति वर्ष्टयः सिन्धुर्यदेति वर्षभो न रोरुवत || अभि तवा सिन्धो शिशुमिन न मातरो वाश्रा अर्षन्तिपयसेव धेनवः | राजेव युध्वा नयसि तवमित सिचौ यदासामग्रं परवतामिनक्षसि || इमं मे गङगे यमुने सरस्वति शुतुद्रि सतेमं सचता परुष्ण्या | असिक्न्या मरुद्व्र्धे वितस्तयार्जीकीये शर्णुह्यासुषोमया || तर्ष्टामया परथमं यातवे सजूः ससर्त्वा रसयाश्वेत्या तया | तवं सिन्धो कुभया गोमतीं करुमुम्मेहत्न्वा सरथं याभिरीयसे || रजीत्येनी रुशती महित्वा परि जरयांसि भरते रजांसि | अदब्धा सिन्धुरपसामपस्तमाश्वा न चित्रावपुषीव दर्शता || सवश्वा सिन्धुः सुरथा सुवासा हिरण्ययी सुक्र्तावाजिनीवती | ऊर्णावती युवतिः सीलमावत्युताधि वस्तेसुभगा मधुव्र्धम || सुखं रथं युयुजे सिधुरश्विनं तेन वाजं सनिषदस्मिन्नाजौ | महान हयस्य महिमा पनस्यते.अदब्धस्यस्वयशसो विरप्शिनः ||
1 THE singer, O ye Waters in Vivasvān's place, shall tell your grandeur forth that is beyond compare. The Rivers have…
आ व रञ्जस ऊर्जां वयुष्टिष्विन्द्रं मरुतो रोदसीनक्तन | उभे यथा नो अहनी सचाभुवा सदः-सदोवरिवस्यात उद्भिदा || तदु शरेष्ठं सवनं सुनोतनातयो न हस्तयतो अद्रिःसोतरि | विदद धयर्यो अभिभूति पौंस्यं महो राये चित्तरुते यदर्वतः || तदिद धयस्य सवनं विवेरपो यथा पुरा मनवेगातुमश्रेत | गोर्णसि तवाष्ट्रे अश्वनिर्णिजि परेमध्वरेष्वध्वरानशिश्रयुः || अप हत रक्षसो भङगुरावत सकभायत निरतिंसेधतामतिम | आ नो रयिं सर्ववीरं सुनोतन देवाव्यम्भरत शलोकमद्रयः || दिवश्चिदा वो.अमवत्तरेभ्यो विभ्वना चिदाश्वपस्तरेभ्यः | वायोश्चिद सोमरभस्तरेभ्यो.अग्नेश्चिदर्चपितुक्र्त्तरेभ्यः || भुरन्तु नो यशसः सोत्वन्धसो गरावाणो वाचा दिवितादिवित्मता | नरो यत्र दुहते काम्यं मध्वाघोषयन्तोभितो मिथस्तुरः || सुन्वन्ति सोमं रथिरासो अद्रयो निरस्य रसं गविषोदुहन्ति ते | दुहन्त्यूधरुपसेचनाय कं नरो हव्य नामर्जयन्त आसभिः || एते नरः सवपसो अभूतन य इन्द्राय सुनुथ सोममद्रयः | वामं-वामं वो दिव्याय धाम्ने वसु-वसु वः पार्थिवयसुन्वते ||
1 I GRASP at you when power and strength begin to dawn: bedew ye, Indra and the Maruts, Heaven and Earth, That Day an…
अभ्रप्रुषो न वाचा परुषा वसु हविष्मन्तो न यज्ञाविजानुषः | सुमारुतं न बरह्माणमर्हसे गणमस्तोष्येषां न शोभसे || शरिये मर्यासो अञ्जीन्रक्र्ण्वत सुमरुतं न पूर्विरतिक्षपः | दिवस पुत्रास एता न येतिर आदित्यासस्ते अक्रन वाव्र्धुः || पर ये दिवः पर्थिव्य न बर्हणा तमना रिरिच्रे अभ्रान्न सूर्यः | पाजस्वन्तो न वीराः पनस्यवो रिशादसो नमर्या अभिद्यवः || युष्माकं बुध्ने अपां न यामनि विथुर्यति न महीश्रथर्यति | विश्वप्सुर्यज्ञो अर्वागयं सु वःप्रयस्वन्तो न सत्राच आ गत || यूयं धूर्षु परयुजो न रश्मिभिर्ज्योतिष्मन्तो न भासाव्युष्टिषु | शयेनासो न सवयशसो रिशादसः परवासोन परसितासः परिप्रुषः || पर यद वहध्वे मरुतः पराकाद यूयं महःसंवरणस्य वस्वः | विदानासो वसवो राध्यस्याराच्चिद्द्वेषः सनुतर्युयोत || य उद्र्चि यज्ञे अध्वरेष्ठा मरुद्भ्यो न मानुषो ददाशत | रेवत स वयो दधते सुवीरं स देवानामपि गोपीथेस्तु || ते हि यज्ञेषु यज्ञियास ऊमा आदित्येन नाम्नाशम्भविष्ठाः | ते नो.अवन्तु रथतूर्मनीषां महश्चयामन्नध्वरे चकानाः ||
1 As with their voice from cloud they sprinkle treasure so are the wise man's liberal sacrifices. I praise their Comp…
विप्रासो न मन्मभिः सवाध्यो देवाव्यो न यज्ञैःस्वप्नसः | राजानो न चित्राः सुसन्द्र्शः कषितीनां नमर्या अरेपसः || अग्निर्न ये भाजसा रुक्मवक्षसो वातासो न सवयुजःसद्यूतयः | परज्ञातारो न जयेष्ठाः सुनीतयःसुशर्माणो न सोमा रतं यते || वातासो न ये धुनयो जिगत्नवो.अग्नीनां न जिह्वाविरोकिणः | वर्मण्वन्तो न योधाः शिमीवन्तः पितॄणांन शंसाः सुरातयः || रथानां न ये.अराः सनाभयो जिगीवांसो न शूराभिद्यवः | वरेयवो न मर्या घर्तप्रुषो.अभिस्वर्तारोर्कं न सुष्टुभः || अश्वासो न ये जयेष्ठास आशवो दिधिषवो न रथ्यःसुदानवः | आपो न निम्नैरुदभिर्जिगत्नवो विश्वरूपाङगिरसो न सामभिः || गरावाणो न सूरयः सिन्धुमातर आदर्दिरासो अद्रयो नविश्वहा | शिशूला न करीळयः सुमातरो महाग्रामो नयामन्नुत तविषा || उषसां न केतवो.अध्वरश्रियः शुभंयवो नाञ्जिभिर्व्यश्वितन | सिन्धवो न ययियो भराजद्र्ष्टयः परावतो नयोजनानि ममिरे || सुभागान नो देवाः कर्णुता सुरत्नानस्मान सतोतॄन मरुतोवाव्र्धानाः | अधि सतोत्रस्य सख्यस्य गात सनाद धि वोरत्नधेयानि सन्ति ||
1 Ye by your hymns are like high-thoughted singers, skilful, inviting Gods with sacrifices; Fair to behold, like King…
अपश्यमस्य महतो महित्वममर्त्यस्य मर्त्यासु विक्षु | नाना हनू विभ्र्ते सं भरेते असिन्वती बप्सती भूर्यत्तः || गुहा शिरो निहितं रधगक्षी असिन्वन्नत्ति जिह्वयावनानि | अत्राण्यस्मै पड्भिः सं भरन्त्युत्तानहस्तानमसाधि विक्षु || पर मातुः परतरं गुह्यमिछन कुमारो न वीरुधःसर्पदुर्वीः | ससं न पक्वमविदच्छुचन्तंरिरिह्वांसं रिप उपस्थे अन्तः || तद वां रतं रोदसी पर बरवीमि जायमानो मातरा गर्भोत्ति | नाहं देवस्य मर्त्यश्चिकेताग्निरङग विचेताः सप्रचेताः || यो अस्मा अन्नं तर्ष्वादधात्याज्यैर्घ्र्तैर्जुहोतिपुष्यति | तस्मै सहस्रमक्षभिर्वि चक्षे.अग्ने विश्वतःप्रत्यंं असि तवम || किं देवेषु तयज एनश्चकर्थाग्ने पर्छामि नु तवामविद्वान | अक्रीळन करीळन हरिरत्तवे.अदन वि पर्वशश्चकर्त गामिवासिः || विषूचो अश्वान युयुजे वनेजा रजीतिभी रशनाभिर्ग्र्भीतान | चक्षदे मित्रो वसुभिः सुजातः समान्र्धेपर्वभिर्वाव्र्धानः ||
1 I HAVE beheld the might of this Great Being. Immortal in the midst of tribes of mortals. His jaws now open and now …
अग्निः सप्तिं वाजम्भरं ददात्यग्निर्वीरं शरुत्यंकर्मनिष्ठाम | अग्नी रोदसी वि चरत समञ्जन्नग्निर्नारीं वीरकुक्षिं पुरन्धिम || अग्नेरप्नसः समिदस्तु भद्राग्निर्मही रोदसी आ विवेश | अग्निरेकं चोदयत समत्स्वग्निर्व्र्त्राणि दयते पुरूणि || अग्निर्ह तयं जरतः कर्णमावाग्निरद्भ्यो निरदहज्जरूथम | अग्निरत्रिं घर्म उरुष्यदन्तरग्निर्न्र्मेधम्प्र जयास्र्जत सम || अग्निर्दाद दरविणं वीरपेशा अग्निरषिं यः सहस्रासनोति | अग्निर्दिवि हव्यमा ततानाग्नेर्धामानिविभ्र्ता पुरुत्रा || अग्निमुक्थैरषयो वि हवयन्ते.अग्निं नरो यामनिबाधितासः | अग्निं वयो अन्तरिक्षे पतन्तो.अग्निः सहस्रापरि याति गोनाम || अग्निं विश ईळते मानुषीर्या अग्निं मनुषो नहुषो विजाताः | अग्निर्गान्धर्वीं पथ्यां रतस्याग्नेर्गव्यूतिर्घ्र्त आ निषत्ता || अग्नये बरह्म रभवस्ततक्षुरग्निं महामवोचामा सुव्र्क्तिम | अग्ने पराव जरितारं यविष्ठाग्ने महि दरविणमायजस्व ||
1 AGNI bestows the fleet prize-winning courser: Agni, the hero famed and firm in duty. Agni pervades and decks the ea…
य इमा विश्वा भुवनानि जुह्वद रषिर्होता नयसीदत्पिता नः | स आशिषा दरविणमिछमानः परथमछदवराना विवेश || किं सविदासीदधिष्ठनमारम्भणं कतमत सवित्कथासीत | यतो भूमिं जनयन विश्वकर्म वि दयामौर्णोन महिना विश्वचक्षाः || विश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखो विश्वतोबाहुरुतविश्वतस्पात | सं बाहुभ्यां धमति सं पतत्रैर्द्यावाभूमी जनयन देव एकः || किं सविद वनं क उ स वर्क्ष आस यतो दयावाप्र्थिवीनिष्टतक्षुः | मनीषिणो मनसा पर्छतेदु तद यदध्यतिष्ठद भुवनानि धारयन || या ते धामानि परमाणि यावमा या मध्यमाविश्वकर्मन्नुतेमा | शिक्षा सखिभ्यो हविषि सवधावःस्वयं यजस्व तन्वं वर्धानः || विश्वकर्मन हविषा वाव्र्धानः सवयं यजस्व पर्थिवीमुत दयाम | मुह्यन्त्वन्ये अभितो जनास इहास्माकं मघवासूरिरस्तु || वाचस पतिं विश्वकर्माणमूतये मनोजुवं वाजे अद्याहुवेम | स नो विश्वानि हवनानि जोषद विश्वशम्भूरवसेसाधुकर्मा ||
1 HE who sate down as Hotar-priest, the Ṛṣi, our Father, offering up all things existing,— He, seeking through his wi…
चक्षुषः पिता मनसा हि धीरो घर्तमेने अजनन्नन्नमाने | यदेदन्ता अदद्र्हन्त पूर्व आदिद्द्यावाप्र्थिवी अप्रथेताम || विश्वकर्मा विमना आद विहाया धाता विधाता परमोतसन्द्र्क | तेषामिष्टानि समिषा मदन्ति यत्रासप्तर्षीन पर एकमाहुः || यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानिविश्वा | यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नम्भुवना यन्त्यन्या || त आयजन्त दरविणं समस्मा रषयः पूर्वे जरितारो नभूना | असूर्ते सूर्ते रजसि निषत्ते ये भूतानिसमक्र्ण्वन्निमानि || परो दिवा पर एना पर्थिव्या परो देवेभिरसुरैर्यदस्ति | कं सविद गर्भं परथमं दध्र आपो यत्र देवाःसमपश्यन्त विश्वे || तमिद गर्भं परथमं दध्र आपो यत्र देवाःसमगछन्त विश्वे | अजस्य नाभावध्येकमर्पितंयस्मिन विश्वानि भुवनानि तस्थुः || न तं विदाथ य इमा जजानायद युष्माकमन्तरम्बभूव | नीहारेण पराव्र्ता जल्प्या चासुत्र्प उक्थशासश्चरन्ति ||
1 THE Father of the eye, the Wise in spirit, created both these worlds submerged in fatness. Then when the eastern en…
यस्ते मन्यो.अविधद वज्र सायक सह ओजः पुष्यति विश्वमानुषक | साह्याम दासमार्यं तवया युजा सहस्क्र्तेनसहसा सहस्वता || मन्युरिन्द्रो मन्युरेवास देवो मन्युर्होता वरुणोजातवेदाः | मन्युं विश ईळते मानुषीर्याः पाहि नोमन्यो तपसा सजोषाः || अभीहि मन्यो तवसस्तवीयान तपसा युजा वि जहि शत्रून | अमित्रहा वर्त्रहा दस्युहा च विश्वा वसून्या भरात्वं नः || तवं हि मन्यो अभिभूत्योजाः सवयम्भूर्भामोभिमातिषाहः | विश्वचर्षणिः सहुरिः सहावानस्मास्वोजः पर्तनासु धेहि || अभागः सन्नप परेतो अस्मि तव करत्वा तविषस्यप्रचेतः | तं तवा मन्यो अक्रतुर्जिहीळाहं सवा तनूर्बलदेयाय मेहि || अयं ते अस्म्युप मेह्यर्वां परतीचीनः सहुरे विश्वधायः | मन्यो वज्रिन्नभि मामा वव्र्त्स्व हनाव दस्यून्रुतबोध्यापेः || अभि परेहि दक्षिणतो भवा मे.अधा वर्त्राणि जङघनावभूरि | जुहोमि ते धरुणं मध्वो अग्रमुभा उपांशुप्रथमा पिबाव ||
1 HE who hath reverenced thee, Manyu, destructive bolt, breeds for himself forthwith all conquering energy. Ārya and …
तवया मन्यो सरथमारुजन्तो हर्षमाणासो धर्षितामरुत्वः | तिग्मेषव आयुधा संशिशाना अभि पर यन्तुनरो अग्निरूपाः || अग्निरिव मन्यो तविषितः सहस्व सेनानीर्नः सहुरे हूतेधि | हत्वाय शत्रून वि भजस्व वेद ओजो मिमानो वि मर्धोनुदस्व || सहस्व मन्यो अभिमातिमस्मे रुजन मर्णन परम्र्णन परेहिशत्रून | उग्रं ते पाजो नन्वा रुरुध्रे वशी वशंनयस एकज तवम || एको बहूनामसि मन्यवीळितो विशं-विशं युधये संशिशाधि | अक्र्त्तरुक तवया युजा वयं दयुमन्तं घोषंविजयाय कर्ण्महे || विजेषक्र्दिन्द्र इवानवब्रवो.अस्माकं मन्यो अधिपा भवेह | परियं ते नाम सहुरे गर्णीमसि विद्मा तमुत्सं यताबभूथ || आभूत्या सहजा वज्र सायक सहो बिभर्ष्यभिभूतौत्तरम | करत्वा नो मन्यो सह मेद्येधि महाधनस्य पुरुहूतसंस्र्जि || संस्र्ष्टं धनमुभयं समाक्र्तमस्मभ्यं दत्तांवरुणश्च मन्युः | भियं दधाना हर्दयेषु शत्रवःपराजितासो अप नि लयन्ताम ||
1 BORNE on with thee, O Manyu girt by Maruts, let our brave men, impetuous, bursting forward, March on, like flames o…
सत्येनोत्तभिता भूमिः सूर्येणोत्तभिता दयौः | रतेनादित्यास्तिष्ठन्ति दिवि सोमो अधि शरितः || सोमेनादित्या बलिनः सोमेन पर्थिवी मही | अथोनक्षत्राणामेषामुपस्थे सोम आहितः || सोमं मन्यते पपिवन यत सम्पिंषन्त्योषधिम | सोमं यम्ब्रह्माणो विदुर्न तस्याश्नाति कश्चन || आछद्विधानैर्गुपितो बार्हतैः सोम रक्षितः | गरव्णामिच्छ्र्ण्वन तिष्ठसि न ते अश्नाति पार्थिवः || यत तवा देव परपिबन्ति तत आ पयायसे पुनः | वायुःसोमस्य रक्षिता समानां मास आक्र्तिः || रैभ्यासीदनुदेयी नाराशंसि नयोचनी | सूर्यायाभद्रमिद वासो गाथयैति परिष्क्र्तम || चित्तिरा उपबर्हणं चक्षुरा अभ्यञ्जनम | दयौर्भूमिःकोश आसीद यदयात सूर्या पतिम || सतोमा आसन परतिधयः कुरिरं छन्द ओपशः | सूर्यायाश्विना वराग्निरासीत पुरोगवः || सोमो वधूयुरभवदश्विनास्तामुभा वरा | सूर्यांयत पत्ये शंसन्तीं मनसा सविताददात || मनो अस्या अन आसीद दयौरासीदुत छदिः | शुक्रावनड्वाहवास्तां यदयात सूर्या बर्हम || रक्सामाभ्यामभिहितौ गावौ ते सामनावितः | शरोत्रं तेचक्रे आस्तां दिवि पन्थाश्चराचारः || शुची ते चक्रे यात्या वयानो अक्ष आहतः | अनोमनस्मयं सूर्यारोहत परयति पतिम || सूर्याया वहतुः परागात सविता यमवास्र्जत | अघासुहन्यन्ते गावो.अर्जुन्योः पर्युह्यते || यदश्विना पर्छमानावयातं तरिचक्रेण वहतुंसूर्यायाः | विश्वे देवा अनु तद वामजानन पुत्रःपितरावव्र्णीत पूषा || यदयातं शुभस पती वरेयं सूर्यामुप | कवैकंचक्रं वामासीत कव देष्ट्राय तस्थथुः || दवे ते चक्रे सूर्ये बरह्माण रतुथ विदुः | अथैकंचक्रं यद गुहा तदद्धातय इद विदुः || सूर्यायै देवेभ्यो मित्राय वरुणाय च | ये भूतस्यप्रचेतस इदं तेभ्यो.अकरं नमः || पूर्वापरं चरतो माययैतौ शिशू करिळन्तौ परि यतोध्वरम | विश्वान्यन्यो भुवनाभिचष्ट रतुन्रन्योविदधज्जायते पुनः || नवो-नवो भवति जायमानो.अह्नां केतुरुषसामेत्यग्रम | भागं देवेभ्यो वि दधात्यायन पर चन्द्रमास्तिरतेदीर्घमयुः || सुकिंशुकं शल्मलिं विश्वरूपं हिरण्यवर्णं सुव्र्तंसुचक्रम | आ रोह सूर्ये अम्र्तस्य लोकं सयोनं पत्ये वहतुंक्र्णुष्व || उदीर्ष्वातः पतिवती हयेषा विश्वावसुं नमसागीर्भिरीळे | अन्यामिछ पित्र्षदं वयक्तां स ते भागोजनुषा तस्य विद्धि || उदीर्ष्वातो विश्वावसो नमसेळा महे तवा | अन्यामिछप्रफर्व्यं सं जायां पत्या सर्ज || अन्र्क्षरा रजवः सन्तु पन्था येभिः सखायो यन्ति नोवरेयम | समर्यमा सं भगो नो निनीयात सं जस्पत्यंसुयममस्तु देवाः || पर तवा मुञ्चामि वरुणस्य पाशाद येन तवाबध्नात सवितासुशेवः | रतस्य योनौ सुक्र्तस्य लोके.अरिष्टां तवा सहपत्या दधामि || परेतो मुञ्चामि नामुतः सुबद्धाममुतस करम | यथेयमिन्द्र मीढ्वः सुपुत्रा सुभगासति || पूषा तवेतो नयतु हस्तग्र्ह्याश्विना तवा पर वहतांरथेन | गर्हान गछ गर्हपत्नी यथासो वशिनी तवंविदथमा वदासि || इह परियं परजया ते सं रध्यतामस्मिन गर्हे गार्हपत्यायजाग्र्हि | एना पत्या तन्वं सं सर्जस्वाधा जिव्री विदथमा वदाथः || नीललोहितं भवति कर्त्यासक्तिर्व्यज्यते | एधन्ते अस्याज्ञातयः पतिर्बन्धेषु बध्यते || परा देहि शामुल्यं बरह्मभ्यो वि भजा वसु | कर्त्यैषापद्वती भूत्व्या जाया विशते पतिम || अश्रीरा तनूर्भवति रुशती पापयामुया | पतिर्यद्वध्वो वाससा सवमङगमभिधित्सते || ये वध्वश्चन्द्रं वहतुं यक्ष्मा यन्ति जनादनु | पुनस्तान यज्ञिया देवा नयन्तु यत आगताः || मा विदन परिपन्थिनो य आसीदन्ति दम्पती | सुगेभिर्दुर्गमतीतामप दरान्त्वरातयः || सुमङगलीरियं वधूरिमां समेत पश्यत | सौभाग्यमस्यै दत्त्वायाथास्तं वि परेतन || तर्ष्टमेतत कटुकमेतदपाष्ठवद विषवन नैतदत्तवे | सूर्यां यो बरह्मा विद्यात स इद वाधूयमर्हति || आशसनं विशसनमथो अधिविकर्तनम | सूर्यायः पश्यरूपाणि तानि बरह्मा तु शुन्धति || गर्भ्णामि ते सौभगत्वाय हस्तं मया पत्या जरदष्टिर्यथासः | भगो अर्यमा सविता पुरन्धिर्मह्यं तवादुर्गार्हपत्याय देवाः || तां पूषञ्छिवतमामेरयस्व यस्यां बीजं मनुष्यावपन्ति | या न ऊरू उशती विश्रयाते यस्यामुशन्तःप्रहराम शेपम || तुभ्यमग्रे पर्यवहन सूर्यां वहतुना सह | पुनःपतिभ्यो जायां दा अग्ने परजया सह || पुनः पत्नीमग्निरदादायुषा सह वर्चसा | दीर्घायुरस्या यः पतिर्जीवाति शरदः शतम || सोमः परथमो विविदे गन्धर्वो विविद उत्तरः | तर्तीयोग्निष टे पतिस्तुरीयस्ते मनुष्यजाः || सोमो ददद गन्धर्वाय गन्धर्वो दददग्नये | रयिं चपुत्रांश्चादादग्निर्मह्यमथो इमाम || इहैव सतं मा वि यौष्टं विश्वमायुर्व्यश्नुतम | कॄळन्तौ पुत्रैर्नप्त्र्भिर्मोदमानौ सवे गर्हे || आ नः परजां हनयतु परजापतिराजरसाय समनक्त्वर्यमा | अदुर्मङगलीः पतिलोकमा विश शं नो भवद्विपदे शं चतुष्पदे || अघोरचक्षुरपतिघ्न्येधि शिवा पशुभ्यः सुमनाःसुवर्चाः | वीरसूर्देवकामा सयोना शं नो भव दविपदेशं चतुष्पदे || इमां तवमिन्द्र मीढ्वः सुपुत्रां सुभगां कर्णु | दशास्यां पुत्राना धेहि पतिमेकादशं कर्धि || सम्राज्ञी शवशुरे भव सम्राज्ञी शवश्र्वां भव | ननान्दरि सम्राज्ञी भव सम्राज्ञी अधि देव्र्षु || समञ्जन्तु विश्वे देवाः समापो हर्दयानि नौ | सम्मातरिश्वा सं धाता समु देष्ट्री दधातु नौ ||
1 TRUTH is the base that bears the earth; by Sūrya are the heavens sustained. By Law the Ādityas stand secure, and So…
वि हि सोतोरस्र्क्षत नेन्द्रं देवममंसत | यत्रामदद्व्र्षाकपिरर्यः पुष्टेषु मत्सखा विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः || परा हीन्द्र धावसि वर्षाकपेरति वयथिः | नो अह परविन्दस्यन्यत्र सोमपीतये विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः || किमयं तवां वर्षाकपिश्चकार हरितो मर्गः | यस्मािरस्यसीदु नवर्यो वा पुष्टिमद वसु विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः || यमिमं तवं वर्षाकपिं परियमिन्द्राभिरक्षसि | शवा नवस्य जम्भिसअदपि कर्णे वरहयुर्विश्वस्मदिन्द्र उत्तरः || परिया तष्टानि मे कपिर्व्यक्ता वयदूदुषत | शिरो नवस्य राविषं न सुगं दुष्क्र्ते भुवं विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः || न मत सत्री सुभसत्तरा न सुयाशुतरा भुवत | न मत्प्रतिच्यवीयसी न सक्थ्युद्यमीयसी विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः || उवे अम्ब सुलाभिके यथेवाङग भविष्यति | भसन मे अम्बसक्थि मे शिरो मे वीव हर्ष्यति विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः || किं सुबाहो सवङगुरे पर्थुष्टो पर्थुजाघने | किं शूरपत्निनस्त्वमभ्यमीषि वर्षाकपिं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः || अवीरामिव मामयं शरारुरभि मन्यते | उताहमस्मिवीरिणीन्द्रपत्नी मरुत्सखा विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः || संहोत्रं सम पुरा नारी समनं वाव गछति | वेधार्तस्य वीरिणीन्द्रपत्नी महीयते विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः || इन्द्राणीमासु नारिषु सुभगामहमश्रवम | नह्यस्यापरं चन जरसा मरते पतिर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः || नाहमिन्द्राणि रारण सख्युर्व्र्षाकपेरते | यस्येदमप्यं हविः परियं देवेषु गछति विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः || वर्षाकपायि रेवति सूपुत्र आदु सुस्नुषे | घसत त इन्द्रौक्षणः परियं काचित्करं हविर्विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः || उक्ष्णो हि मे पञ्चदश साकं पचन्ति विंशतिम | उताहमद्मि पीव इदुभा कुक्षी पर्णन्ति मे विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः || वर्षभो न तिग्मश्र्ङगो.अन्तर्यूथेषु रोरुवत | मन्थस्तैन्द्र शं हर्दे यं ते सुनोति भावयुर्विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः || न सेशे यस्य रम्बते.अन्तरा सक्थ्या कप्र्त | सेदीशेयस्य रोमशं निषेदुषो विज्र्म्भते विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः || न सेशे यस्य रोमशं निषेदुषो विज्र्म्भते | सेदीशेयस्य रम्बते.अन्तरा सक्थ्या कप्र्द विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः || अयमिन्द्र वर्षाकपिः परस्वन्तं हतं विदत | असिंसूनां नवं चरुमादेधस्यान आचितं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः || अयमेमि विचाकशद विचिन्वन दासमार्यम | पिबामिपाकसुत्वनो.अभि धीरमचाकशं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः || धन्व च यत कर्न्तत्रं च कति सवित ता वि योजना | नेदीयासो वर्षाकपे.अस्तमेहि गर्हानुप विश्वस्मादिन्द्रौत्तरह || पुनरेहि वर्षाकपे सुविता कल्पयावहै | य एषस्वप्ननंशनो.अस्तमेषि पथ पुनर्विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः || यदुदञ्चो वर्षाकपे गर्हमिन्द्राजगन्तन | कव सय पुल्वघोम्र्गः कमगञ जनयोपनो विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः || पर्शुर्ह नाम मानवि साकं ससूव विंश तिम | भद्रम्भल तयस्या अभूद यस्या उदरममयद विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
1 MEN have abstained from pouring juice they count not Indra as a God. Where at the votary's store my friend Vrsakapi…
रक्षोहणं वाजिनमा जिघर्मि मित्रं परथिष्ठमुपयामि शर्म | शिशानो अग्निः करतुभिः समिद्धः स नोदिवा स रिषः पातु नक्तम || अयोदंष्ट्रो अर्चिषा यातुधानानुप सप्र्श जातवेदःसमिद्धः | आ जिह्वया मुरदेवान रभस्व करव्यादो वर्क्त्व्यपि धत्स्वासन || उभोभयाविन्नुप धेहि दंष्ट्रा हिंस्रः शिशानो.अवरम्परं च | उतान्तरिक्षे परि याहि राजञ जम्भैः सन्धेह्यभि यातुधानान || यज्ञैरिषूः संनममानो अग्ने वाचा शल्यानशनिभिर्दिहानः | ताभिर्विध्य हर्दये यातुधानान परतीचो बाहून्प्रति भंध्येषाम || अग्ने तवचं यातुधानस्य भिन्धि हिंस्राशनिर्हरसाहन्त्वेनम | पर पर्वाणि जातवेदः शर्णीहि करव्यात्क्रविष्णुर्वि चिनोतु वर्क्णम || यत्रेदानीं पश्यसि जातवेदस्तिष्ठन्तमग्न उत वाचरन्तम | यद वान्तरिक्षे पथिभिः पतन्तं तमस्ताविध्य शर्वा शिशानः || उतालब्धं सप्र्णुहि जातवेद आलेभानाद रष्टिभिर्यातुधानात | अग्ने पूर्वो नि जहि शोशुचान आमादःक्ष्विङकास्तमदन्त्वेनीः || इह पर बरूहि यतमः सो अग्ने यो यातुधानो य इदंक्र्णोति | तमा रभस्व समिधा यविष्ठ नर्चक्षसश्चक्षुषे रन्धयैनम || तीक्ष्णेनाग्ने चक्षुषा रक्ष यज्ञं पराञ्चं वसुभ्यःप्र णय परचेतः | हिंस्रं रक्षांस्यभि शोशुचानम्मा तवा दभन यातुधाना नर्चक्षः || नर्चक्षा रक्षः परि पश्य विक्षु तस्य तरीणि परतिश्र्णीह्यग्रा | तस्याग्ने पर्ष्टीर्हरसा शर्णीहि तरेधामूलं यातुधानस्य वर्श्च || तरिर्यातुधानः परसितिं त एत्व रतं यो अग्ने अन्र्तेन हन्ति | तमर्चिषा सफूर्जयञ जातवेदः समक्षमेनं गर्णतेनि वरंधि || तदग्ने चक्षुः परति धेहि रेभे शफारुजं येनपश्यसि यातुधानम | अथर्ववज्ज्योतिषा दैव्येन सत्यन्धूर्वन्तमचितं नयोष || यदग्ने अद्य मिथुना शपातो यद वाचस्त्र्ष्टं जनयन्तरेभाः | मन्योर्मनसः शरव्या जायते या तया विध्यह्र्दये यातुधानान || परा शर्णीहि तपसा यातुधानान पराग्ने रक्षो हरसाश्र्णीहि | परार्चिषा मूरदेवाञ्छ्र्णीहि परासुत्र्पो अभिशोशुचानः || पराद्य देवा वर्जिनं शर्णन्तु परत्यगेनं शपथा यन्तुत्र्ष्टाः | वाचास्तेनं शरव रछन्तु मर्मन विश्वस्यैतुप्रसितिं यातुधानः || यः पौरुषेयेण करविषा समङकते यो अश्वेयेन पशुनायातुधानः | यो अघ्न्याया भरति कषीरमग्ने तेषांशीर्षाणि हरसापि वर्श्च || संवत्सरीणं पय उस्रियायास्तस्य माशीद यातुधानोन्र्चक्षः | पीयूषमग्ने यतमस्तित्र्प्सात तं परत्यञ्चमर्चिषा विध्य मर्मन || विषं गवां यातुधानाः पिबन्त्वा वर्श्च्यन्तामदितयेदुरेवाः | परैनान देवः सविता ददातु परा भागमोषधीनां जयन्ताम || सनादग्ने मर्णसि यातुधानान न तवा रक्षांसि पर्तनासुजिग्युः | अनु दह सहमूरान करव्यादो मा ते हेत्या मुक्षतदैव्यायाः || तवं नो अग्ने अधरादुदक्तात तवं पश्चादुत रक्षापुरस्तात | परति ते ते अजरासस्तपिष्ठा अघशंसंशोशुचतो दहन्तु || पश्चात पुरस्तादधरादुदक्तात कविः काव्येन परि पाहिराजन | सखे सखायमजरो जरिम्णे.अग्ने मर्तानमर्त्यस्त्वं नः || परि तवाग्ने पुरं वयं विप्रं सहस्य धीमहि | धर्षद्वर्णं दिवे-दिवे हन्तारं भङगुरावताम || विषेण भङगुरावतः परति षम रक्षसो दह | अग्नेतिग्मेन शोचिषा तपुरग्राभिरषटिभिः || परत्यग्ने मिथुन दह यातुधाना किमीदिना | सं तवाशिशामि जाब्र्ह्यदब्धं विप्र मन्मभिः || परत्यग्ने हरसा हरः शर्णीहि विश्वतः परति | यातुधानस्य रक्षसो बलं वि रुज वीर्यम ||
1 I BALM with oil the mighty Rakṣas-slayer; to the most famous Friend I come for shelter Enkindled, sharpened by our …
हविष पान्तमजरं सवर्विदि दिविस्प्र्श्याहुतं जुष्टमग्नौ | तस्य भर्मणे भुवनाय देवा धर्मणे कंस्वधया पप्रथन्त || गीर्णं भुवनं तमसपगूळमाविः सवरभवज्जातेग्नौ | तस्य देवाः पर्थिवि दयौरुतापो.अरणयन्नोषधीः सख्ये अस्य || देवेभिर्न्विषितो यज्ञियेभिरग्निं सतोषाण्यजरम्ब्र्हन्तम | यो भानुना पर्थिविं दयामुतेमामाततानरोदसी अन्तरिक्षम || यो होतासीत परथमो देवजुष्टो यं समञ्जन्नाज्येनाव्र्णानः | स पतत्रीत्वरं सथ जगद यच्छ्वात्रमग्निरक्र्नोज्जातवेदः || यज्जतवेदो भुवनस्य मूर्धन्नतिष्ठो अग्ने सह रोचनेन | तं तवहेम मतिभिर्गीर्भिरुक्थैः स यज्ञियो अभवोरोदसिप्राः || मूर्धा भुवो भवति नक्तमग्निस्ततः सुर्यो जायतेप्रातरुद्यन | मयामु तु यज्ञियानामेतमपो यत्तूर्णिश्चरति परजानन || दर्शेन्यो यो महिना समिद्धो.अरोचत दिवियोनिर्विभावा | तस्मिन्नग्नौ सूक्तवाकेन देवा हविर्विश्व अजुहवुस्तनूपाः || सूक्तवकं परथममादिदग्निमादिद धविरजनयन्तदेवाः | स एषां यज्ञो अभवत तनूपस्तं दयौर्वेदतं परिथिवि तमापः || यं देवासो अजनयन्ताग्निं यस्मिन्नाजुहवुर्भुवनानिविश्वा | सो अर्चिषा पर्थिवीं दयामुतेमां रजूयमानोतपन महित्वा || सतोमेन हि दिवि देवासो अग्निमजीजनञ्छक्तिभीरोदसिप्राम | तमू अक्र्ण्वन तरेधा भुवे कं स ओषधीःपचति विश्वरूपाः || यदेदेनमदधुर्यज्ञियासो दिवि देवाः सूर्यमादितेयम | यदा चरिष्णू मिथुनावभूतामादित परापश्यन्भुवनानि विश्वा || विश्वस्मा अग्निं भुवनाय देवा वैश्वानरं केतुमह्नामक्र्ण्वन | आ यस्ततानोषसो विभातीरपो ऊर्णोति तमोर्चिषा यन || वैश्वानरं कवयो यज्ञियासो.अग्निं देवा अजनयन्नजुर्यम | नक्षत्रं परत्नममिनच्चरिष्णु यक्षस्याध्यक्षन्तविषं बर्हन्तम || वैश्वानरं विश्वहा दीदिवांसं मन्त्रैरग्निं कविमछा वदामः | यो महिम्ना परिबभूवोर्वी उतावस्तादुतदेवः परस्तात || दवे सरुती अश्र्णवं पितॄणामहं देवानामुतमर्त्यानाम | ताभ्यामिदं विश्वमेजत समेति यदन्तरापितरं मातरं च || दवे समीची बिभ्र्तश्चरन्तं शीर्षतो जातं मनसाविम्र्ष्टम | स परत्यं विश्वा भुवनानि तस्थावप्रयुछन्तरणिर्भ्राजमानः || यत्रा वदेते अवरः परश्च यज्ञन्योः कतरो नौ वि वेद | आ शेकुरित सधमादं सखायो नक्षन्त यज्ञं कैदं वि वोचत || कत्यग्नयः कति सूर्यासः कत्युषासः कत्यु सविदापः | नोपस्पिजं वः पितरो वदामि पर्छामि वः कवयोविद्मने कम || यावन्मात्रमुषसो न परतीकं सुपर्ण्यो वसतेमातरिश्वः | तावद दधात्युप यज्ञमायन बराह्मणोहोतुरवरो निषीदन ||
1 DEAR, ageless sacrificial drink is offered in light-discovering, heaven-pervading Agni. The Gods spread forth throu…
इन्द्रं सतवा नर्तमं यस्य मह्ना विबबाधे रोचना वि जमोन्तान | आ यः पप्रौ चर्षणीध्र्द वरोभिः परसिन्धुभ्यो रिरिचानो महित्वा || स सूर्यः पर्युरू वरांस्येन्द्रो वव्र्त्याद रथ्येवचक्रा | अतिष्ठन्तमपस्यं न सर्गं कर्ष्णा तमांसित्विष्या जघान || समानमस्मा अनपाव्र्दर्च कष्मया दिवो असमं बरह्मनव्यम | वि यः पर्ष्ठेव जनिमान्यर्य इन्द्रश्चिकाय नसखायमीषे || इन्द्राय गिरो अनिशितसर्गा अपः परेरयं सगरस्य बुध्नात | यो अक्षेणेव चक्रिया शचीभिर्विष्वक तस्तम्भप्र्थिवीमुत दयाम || आपान्तमन्युस्त्र्पलप्रभर्मा धुनिः शिमीवाञ्छरुमान्र्जीषी | सोमो विश्वान्यतसा वनानि नार्वागिन्द्रम्प्रतिमानानि देभुः || न यस्य दयावाप्र्थिवी न धन्व नान्तरिक्षं नाद्रयःसोमो अक्षाः | यदस्य मन्युरधिनीयमानः सर्णाति वीळुरुजति सथिराणि || जघान वर्त्रं सवधितिर्वनेव रुरोज पुरो अरदन नसिन्धून | बिभेद गिरिं नवमिन न कुम्भमा गा इन्द्रोक्र्णुत सवयुग्भिः || तवं ह तयद रणया इन्द्र धीरो.असिर्न पर्व वर्जिनाश्र्णासि | पर ये मित्रस्य वरुणस्य धाम युजं न जनामिनन्ति मित्रम || पर ये मित्रं परार्यमणं दुरेवाः पर संगिरः परवरुणं मिनन्ति | नयमित्रेषु वधमिन्द्र तुम्रं वर्षन्व्र्षाणमरुषं शिशीहि || इन्द्रो दिव इन्द्र ईशे पर्थिव्या इन्द्रो अपामिन्द्र इत्पर्वतानाम | इन्द्रो वर्धामिन्द्र इन मेधिराणामिन्द्रःक्षेमे योगे हव्य इन्द्रः || पराक्तुभ्य इन्द्रः पर वर्धो अहभ्यः परान्तरिक्षात परसमुद्रस्य धासेः | पर वातस्य परथसः पर जमो अन्तात्प्र सिन्धुभ्यो रिरिचे पर कषितिभ्यः || पर शोशुचत्या उषसो न केतुरसिन्वा ते वर्ततामिन्द्रहेतिः | अश्मेव विध्य दिव आ सर्जानस्तपिष्ठेन हेषसाद्रोघमित्रान || अन्वह मासा अन्विद वनान्यन्वोषधीरनु पर्वतासः | अन्विन्द्रं रोदसी वावशाने अन्वापो अजिहतजायमानम || कर्हि सवित सा त इन्द्र चेत्यासदघस्य यद भिनदो रक्षेषत | मित्रक्रुवो यच्छसने न गावः पर्थिव्या आप्र्गमुया शयन्ते || शत्रूयन्तो अभि ये नस्ततस्रे महि वराधन्त ओगणासैन्द्र | अन्धेनामित्रास्तमसा सचन्तां सुज्योतिषो अक्तवस्तानभि षयुः || पुरूणि हि तवा सवना जनानां बरह्माणि मन्दन गर्णताम्र्षीणाम | इमामाघोषन्नवसा सहूतिं तिरो विश्वानर्चतो याह्यर्वां || एवा ते वयमिन्द्र भुञ्जतीनां विद्याम सुमतीनांनवानाम | विद्याम वस्तोरवसा गर्णन्तो विश्वामित्रा उतत इन्द्र नूनम || शुनं हुवेम मघवानं ... ||
1 I WILL extol the most heroic Indra who with his might forced earth and sky asunder; Who hath filled all with width …
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात | सभूमिं विश्वतो वर्त्वात्यतिष्ठद दशाङगुलम || पुरुष एवेदं सर्वं यद भूतं यच्च भव्यम | उताम्र्तत्वस्येशानो यदन्नेनातिरोहति || एतावानस्य महिमातो जयायांश्च पूरुषः | पादो.अस्यविश्वा भूतानि तरिपादस्याम्र्तं दिवि || तरिपादूर्ध्व उदैत पुरुषः पादो.अस्येहाभवत पुनः | ततो विष्वं वयक्रामत साशनानशने अभि || तस्माद विराळ अजायत विराजो अधि पूरुषः | स जातोत्यरिच्यत पश्चाद भूमिमथो पुरः || यत पुरुषेण हविषा देवा यज्ञमतन्वत | वसन्तोस्यासीदाज्यं गरीष्म इध्मः शरद धविः || तं यज्ञं बर्हिषि परौक्षन पुरुषं जातमग्रतः | तेन देवा अयजन्त साध्या रषयश्च ये || तस्माद यज्ञात सर्वहुतः सम्भ्र्तं पर्षदाज्यम | पशून्तांश्चक्रे वायव्यानारण्यान गराम्याश्च ये || तस्माद यज्ञात सर्वहुत रचः सामानि जज्ञिरे | छन्दांसिजज्ञिरे तस्माद यजुस्तस्मादजायत || तस्मादश्वा अजायन्त ये के चोभयादतः | गावो हजज्ञिरे तस्मात तस्माज्जाता अजावयः || यत पुरुषं वयदधुः कतिधा वयकल्पयन | मुखं किमस्य कौ बाहू का ऊरू पादा उच्येते || बराह्मणो.अस्य मुखमासीद बाहू राजन्यः कर्तः | ऊरूतदस्य यद वैश्यः पद्भ्यां शूद्रो अजायत || चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत | मुखादिन्द्रश्चाग्निश्च पराणाद वायुरजायत || नाभ्या आसीदन्तरिक्षं शीर्ष्णो दयौः समवर्तत | पद्भ्यां भूमिर्दिशः शरोत्रात तथा लोकानकल्पयन || सप्तास्यासन परिधयस्त्रिः सप्त समिधः कर्ताः | देवायद यज्ञं तन्वाना अबध्नन पुरुषं पशुम || यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माणि परथमान्यासन | ते ह नाकं महिमानः सचन्त यत्र पूर्वे साध्याःसन्ति देवाः ||
1 A THOUSAND heads hath Puruṣa, a thousand eyes, a thousand feet. On every side pervading earth he fills a space ten …
सं जाग्र्वद्भिर्जरमाण इध्यते दमे दमूना इषयन्निळस पदे | विश्वस्य होता हविषो वरेण्यो विभुर्विभावासुषखा सखीयते || स दर्शतश्रीरतिथिर्ग्र्हे-गर्हे वने-वने शिश्रियेतक्ववीरिव | जनं-जनं जन्यो नाति मन्यते विश आक्षेति विश्यो विशं विशम || सुदक्षो दक्षैः करतुनासि सुक्रतुरग्ने कविः काव्येनासिविश्ववित | वसुर्वसूनां कषयसि तवमेक इद दयावा चयानि पर्थिवी च पुष्यतः || परजानन्नग्ने तव योनिं रत्वियमिळायास पदे घर्तवन्तमासदः | आ ते चिकित्र उषसामिवेतयो.अरेपसः सूर्यस्येवरश्मयः || तव शरियो वर्ष्यस्येव विद्युतश्चित्राश्चिकित्र उषसांन केतवः | यदोषधीरभिस्र्ष्टो वनानि च परिस्वयं चिनुषे अन्नमास्ये || तमोषधीर्दधिरे गर्भं रत्वियं तमापो अग्निंजनयन्त मातरः | तमित समानं वनिनश्च वीरुधोऽनतर्वतीश्च सुवते च विश्वहा || वातोपधूत इषितो वशाननु तर्षु यदन्ना वेविषद्वितिष्ठसे | आ ते यतन्ते रथ्यो यथा पर्थक छर्धांस्यग्ने अजराणि धक्षतः || मेधाकारं विदथस्य परसाधनमग्निं होतारम्परिभूतमं मतिम | तमिदर्भे हविष्या समानमित्तमिन महे वर्णते नान्यं तवत || तवामिदत्र वर्णते तवायवो होतारमग्ने विदथेषुवेधसः | यद देवयन्तो दधति परयाण्सि ते हविष्मन्तोमनवो वर्क्तबर्हिषः || तवाग्ने होत्रं तव पोत्रं रत्वियं तव नेष्ट्रं तवमग्निद रतायतः | तव परशास्त्रं तवमध्वरीयसि बरह्माचासि गर्हपतिश्च नो दमे || यस्तुभ्यमग्ने अम्र्ताय मर्त्यः समिधा दाशदुत वाहविष्क्र्ति | तस्य होता भवसि यासि दूत्यमुप बरूषेयजस्यध्वरीयसि || इमा अस्मै मतयो वाचो अस्मदान रचो गिरः सुष्टुतयःसमग्मत | वसूयवो वसवे जातवेदसे वर्द्धासु चिद वर्धनोयासु चाकनत || इमां परत्नाय सुष्टुतिं नवीयसीं वोचेयमस्मा उशतेश्र्णोतु नः | भूया अन्तरा हर्द्यस्य निस्प्र्शे जायेवपत्य उशती सुवासाः || यस्मिन्नश्वास रषभास उक्षणो वशा मेषावस्र्ष्टास आहुताः | कीलालपे सोमप्र्ष्ठाय वेधसेह्र्दा मतिं जनये चारुमग्नये || अहाव्यग्ने हविरास्ये ते सरुचीव घर्तं चम्वीव सोमः | वाजसनिं रयिमस्मे सुवीरं परशस्तं धेहि यशसम्ब्र्हन्तम ||
1 BRISK, at the place of Iḷā, hymned by men who wake, our own familiar Friend is kindled in the house; Hotar of all o…
यज्ञस्य वो रथ्यं विश्पतिं विशां होतारमक्तोरतिथिं विभावसुम | शोचञ्छुष्कासु हरिणीषु जर्भुरद्व्र्षा केतुर्यजतो दयामशायत || इममञ्जस्पामुभये अक्र्ण्वत धर्माणमग्निं विदथस्यसाधनम | अक्तुं न यह्वमुषसः पुरोहितं तनूनपातमरुषस्य निंसते || बळ अस्य नीथा वि पणेश्च मन्महे वया अस्य परहुताासुरत्तवे | यदा घोरासो अम्र्तत्वमाशतादिज्जनस्यदैव्यस्य चर्किरन || रतस्य हि परसितिर्द्यौरुरु वयचो नमो मह्यरमतिःपनीयसी | इन्द्रो मित्रो वरुणः सं चिकित्रिरे.अथो भगःसविता पूतदक्षसः || पर रुद्रेण ययिना यन्ति सिन्धवस्तिरो महीमरमतिन्दधन्विरे | येभिः परिज्मा परियन्नुरु जरयो वि रोरुवज्जठरे विश्वमुक्षते || कराणा रुद्रा मरुतो विश्वक्र्ष्टयो दिवः शयेनासोसुरस्य नीळयः | तेभिश्चष्टे वरुणो मित्रो अर्यमेन्द्रोदेवेभिरर्वशेभिरर्वशः || इन्द्रे भुजं शशमानास आशत सूरो दर्शीके वर्षणश्च पौंस्ये | पर ये नवस्यार्हणा ततक्षिरे युजं वज्रंन्र्षदनेषु कारवः || सूरश्चिदा हरितो अस्य रीरमदिन्द्रादा कश्चिद भयतेतवीयसः | भीमस्य वर्ष्णो जठरादभिश्वसो दिवे-दिवेसहुरि सतन्नबाधितः || सतोमं वो अद्य रुद्राय शिक्वसे कषयद्वीराय नमसादिदिष्टन | येभिः शिवः सववानेवयावभिर्दिवःसिषक्ति सवयशा निकामभिः || ते हि परजाया अभरन्त वि शरवो बर्हस्पतिर्व्र्षभःसोमजामयः | यज्ञैरथर्वा परथमो वि धारयद देवादक्षैर्भ्र्गवः सं चिकित्रिरे || ते हि दयावाप्र्थिवी भूरिरेतसा नराशंसश्चतुरङगोयमो.अदितिः | देवस्त्वष्टा दरविणोदा रभुक्षणः पररोदसी मरुतो विष्णुरर्हिरे || उत सय न उशिजामुर्विया कविरहिः शर्णोतु बुध्न्योहवीमनि | सूर्यामासा विचरन्ता दिविक्षिता धियाशमीनहुषी अस्य बोधतम || पर नः पूषा चरथं विश्वदेव्यो.अपां नपादवतुवायुरिष्टये | आत्मानं वस्यो अभि वातमर्चत तदश्विना सुहवा यामनि शरुतम || विशामासामभयानामधिक्षितं गीर्भिरु सवयशसंग्र्णीमसि | गनाभिर्विश्वाभिरदितिमनर्वणमक्तोर्युवानं नर्मणा अधा पतिम || रेभदत्र जनुषा पूर्वो अङगिरा गरावाण ऊर्ध्वा अभिचक्षुरध्वरम | येभिर्विहाया अभवद विचक्षणःपाथः सुमेकं सवधितिर्वनन्वति ||
1 I PRAISE your Charioteer of sacrifice, the Lord of men, Priest of the tribes, refulgent, Guest of night. Blazing am…
महि दयावाप्र्थिवी भूतमुर्वी नारी यह्वी न रोदसीसदं नः | तेभिर्नः पातं सह्यस एभिर्नः पातंशूषणि || यज्ञे-यज्ञे स मर्त्यो देवान सपर्यति | यः सुम्नैर्दीर्घश्रुत्तम आविवासत्येनान || विश्वेषामिरज्यवो देवानां वार्महः | विश्वे हिविश्वमहसो विश्वे यज्ञेषु यज्ञियाः || ते घा राजानो अम्र्तस्य मन्द्रा अर्यमा मित्रो वरुणःपरिज्मा | कद रुद्रो नर्णां सतुतो मरुतः पूषणो भगः || उत नो नक्तमपां वर्षण्वसू सूर्यामासा सदनायसधन्या | सचा यत साद्येषामहिर्बुध्नेषु बुध्न्यः || उत नो देवावश्विना शुभस पती धामभिर्मित्रावरुणाुरुष्यताम | महः स राय एषते.अति धन्वेव दुरिता || उत नो रुद्रा चिन मर्ळतामश्विना विश्वे देवासो रथस्पतिर्भगः | रभुर्वाज रभुक्षणः परिज्मा विश्ववेदसः || रभुरभुक्षा रभुर्विधतो मद आ ते हरी जूजुवानस्यवाजिना | दुष्टरं यस्य साम चिद रधग यज्ञो नमानुषः || कर्धी नो अह्रयो देव सवितः स च सतुषे मघोनाम | सहो नैन्द्रो वह्निभिर्न्येषां चर्षणीनां चक्रं रश्मिं नयोयुवे || ऐषु दयावाप्र्थिवी धातं महदस्मे वीरेषु विश्वचर्षणिश्रवः | पर्क्षं वाजस्य सातये पर्क्षं रायोततुर्वणे || एतं शंसमिन्द्रास्मयुष टवं कूचित सन्तं सहसावन्नभिष्टये सदा पाह्यभिष्टये | मेदतां वेदता वसो || एतं मे सतोमं तना न सूर्ये दयुतद्यामानं वाव्र्धन्तन्र्णाम | संवननं नाश्व्यं तष्टेवानपच्युतम || वावर्त येषां राया युक्तैषां हिरण्ययी | नेमधितान पौंस्या वर्थेव विष्टान्ता || पर तद दुःशीमे पर्थवाने वेने पर रामे वोचमसुरेमघवत्सु | ये युक्त्वाय पञ्च शतास्मयु पथा विश्राव्येषाम || अधीन नवत्र सप्ततिं च सप्त च | सद्यो दिदिष्ट तान्वःसद्यो दिदिष्ट पार्थ्यः सद्यो दिदिष्ट मायवः ||
1 MIGHTY are ye, and far-extended, Heaven and Earth: both Worlds are evermore to us like two young Dames. Guard us th…
परैते वदन्तु पर वयं वदाम गरावभ्यो वाचं वदतावदद्भ्यः | यदद्रयः पर्वताः साकमाशवः शलोकंघोषं भरथेन्द्राय सोमिनः || एते वदन्ति शतवत सहस्रवदभि करन्दन्ति हरितेभिरासभिः | विष्ट्वी गरावाणः सुक्र्तः सुक्र्त्यया होतुश्चित पूर्वे हविरद्यमाशत || एते वदन्त्यविदन्नना मधु नयूङखयन्ते अधि पक्वामिषि | वर्क्षस्य शाखामरुणस्य बप्सतस्ते सूभर्वाव्र्षभाः परेमराविषुः || बर्हद वदन्ति मदिरेण मन्दिनेन्द्रं करोशन्तो.अविदन्ननामधु | संरभ्या धीराः सवस्र्भिरनर्तिषुराघोषयन्तः पर्थिवीमुपब्दिभिः || सुपर्णा वाचमक्रतोप दयव्याखरे कर्ष्णा इषिरानर्तिषुः | नयं नि यन्त्युपरस्य निष्क्र्तं पुरू रेतोदधिरे सूर्यश्वितः || उग्रा इव परवहन्तः समायमुः साकं युक्ता वर्षणोबिभ्रतो धुरः | यच्छ्वसन्तो जग्रसाना अराविषुःश्र्ण्व एषां परोथथो अर्वतामिव || दशावनिभ्यो दशकक्ष्येभ्यो दशयोक्त्रेभ्यो दशयोजनेभ्यः | दशाभीशुभ्यो अर्चताजरेभ्यो दश धुरो दश युक्तावहद्भ्यः || ते अद्रयो दशयन्त्रास आशवस्तेषामाधानं पर्येतिहर्यतम | त ऊ सुतस्य सोम्यस्यान्धसो.अंशोः पीयूषम्प्रथमस्य भेजिरे || ते सोमादो हरी इन्द्रस्य निंसते.अंशुं दुहन्तो अध्यासतेगवि | तेभिर्दुग्धं पपिवान सोम्यं मध्विन्द्रो वर्धतेप्रथते वर्षायते || वर्षा वो अंशुर्न किला रिषाथनेलावन्तः सदमित्स्थनाशिताः | रैवत्येव महसा चारव सथन यस्यग्रावाणो अजुषध्वमध्वरम || तर्दिला अत्र्दिलासो अद्रयो.अश्रमणा अश्र्थिता अम्र्त्यवः | अनातुरा अजरा सथामविष्णवः सुपीवसो अत्र्षितात्र्ष्णजः || धरुवा एव वः पितरो युगे-युगे कषेमकामासः सदसो नयुञ्जते | अजुर्यासो हरिषाचो हरिद्रव आ दयां रवेणप्र्थिवीमशुश्रवुः || तदिद वदन्त्यद्रयो विमोचने यामन्नञ्जस्पा इव घेदुपब्दिभिः | वपन्तो बीजमिव धान्याक्र्तः पर्ञ्चन्तिसोमं न मिनन्ति बप्सतः || सुते अध्वरे अधि वाचमक्रता करीळयो न मातरन्तुदन्तः | वि षू मुञ्चा सुषुवुषो मनीषां वि वर्तन्तामद्रयश्चायमानाः ||
1 LET these speak loudly forth; let us speak out aloud: to the loud speaking Pressing-stones address the speech; When…
हये जाये मनसा तिष्ठ घोरे वचांसि मिश्राक्र्णवावहै नु | न नौ मन्त्रा अनुदितास एते मयस करन्परतरे चनाहन || किमेता वाचा कर्णवा तवाहं पराक्रमिषमुषसामग्रियेव | पुरूरवः पुनरस्तं परेहि दुरापना वातैवाहमस्मि || इषुर्न शरिय इषुधेरसना गोषाः शतसा न रंहिः | अवीरे करतौ वि दविद्युतन नोरा न मायुं चितयन्तधुनयः || सा वसु दधती शवशुराय वय उषो यदि वष्ट्यन्तिग्र्हात | अस्तं ननक्षे यस्मिञ्चाकन दिवा नक्तंश्नथिता वैतसेन || तरिः सम माह्नः शनथयो वैतसेनोत सम मे.अव्यत्यैप्र्णासि | पुरूरवो.अनु ते केतमायं राजा मे वीर तन्वस्तदासीः || या सुजूर्णिः शरेणिः सुम्नापिर्ह्रदेचक्षुर्न गरन्थिनीचरण्युः | ता अञ्जयो.अरुणयो न सस्रुः शरिये गावो नधेनवो.अनवन्त || समस्मिञ जायमान आसत गना उतेमवर्धन नद्यःस्वगूर्ताः | महे यत तवा पुरूरवो रणायावर्धयन्दस्युहत्याय देवाः || सचा यदासु जहतीष्वत्कममानुषीषु मानुषो निषेवे | अप सम मत तरसन्ती न भुज्युस्ता अत्रसन रथस्प्र्शोनाश्वाः || यदासु मर्तो अम्र्तासु निस्प्र्क सं कषोणीभिः करतुभिर्नप्र्ङकते | ता आतयो न तन्वः शुम्भत सवा अश्वासो नक्रीळयो दन्दशानाः || विद्युन न या पतन्ती दविद्योद भरन्ती मे अप्या काम्यानि | जनिष्टो अपो नर्यः सुजातः परोर्वशी तिरत दीर्घमायुः || जज्ञिष इत्था गोपीथ्याय हि दधाथ तत पुरूरवो मोजः | अशासं तवा विदुषी सस्मिन्नहन न म आश्र्णोःकिमभुग वदासि || कदा सूनुः पितरं जात इछाच्चक्रन नाश्रु वर्तयद्विजानन | को दम्पती समनसा वि यूयोदध यदग्निःश्वशुरेषु दीदयत || परति बरवाणि वर्तयते अश्रु चक्रन न करन्ददाध्येशिवायै | पर तत ते हिनवा यत ते अस्मे परेह्यस्तं नहिमूर मापः || सुदेवो अद्य परपतेदनाव्र्त परावतं परमां गन्तवा उ | अधा शयीत निरतेरुपस्थे.अधैनं वर्का रभसासोद्युः || पुरूरवो मा मर्था मा पर पप्तो मा तवा वर्कासो अशिवास उक्षन | न वै सत्रैणानि सख्यानि सन्ति सालाव्र्काणांह्र्दयान्येता || यद विरूपाचरं मर्त्येष्ववसं रात्रीः शरदश्चतस्रः | घर्तस्य सतोकं सक्र्दह्न आश्नां तादेवेदन्तात्र्पाणा चरामि || अन्तरिक्षप्रां रजसो विमानीमुप शिक्षाम्युर्वशींवसिष्ठः | उप तवा रातिः सुक्र्तस्य तिष्ठान नि वर्तस्वह्र्दयं तप्यते मे || इति तवा देवा इम आहुरैळ यथेमेतद भवसिम्र्त्युबन्धुः | परजा ते देवान हविषा यजाति सवर्ग उ तवमपि मादयासे ||
1 Ho there, my consort! Stay, thou fierce-souled lady, and let us reason for a while together. Such thoughts as these…
पर ते महे विदथे शंसिषं हरी पर ते वन्वे वनुषोहर्यतं मदम | घर्तं न यो हरिभिश्चारु सेचत आ तवाविशन्तु हरिवर्पसं गिरः || हरिं हि योनिमभि ये समस्वरन हिन्वन्तो हरी दिव्यंयथा सदः | आ यं पर्णन्ति हरिभिर्न धेनव इन्द्रायशूषं हरिवन्तमर्चत || सो अस्य वज्रो हरितो य आयसो हरिर्निकामो हरिरागभस्त्योः | दयुम्नी सुशिप्रो हरिमन्युसायक इन्द्रे नि रूपाहरिता मिमिक्षिरे || दिवि न केतुरधि धायि हर्यतो विव्यचद वज्रो हरितो नरंह्या | तुददहिं हरिशिप्रो य आयसः सहस्रशोकाभवद धरिम्भरः || तवं-तवमहर्यथा उपस्तुतः पूर्वेभिरिन्द्र हरिकेशयज्वभिः | तवं हर्यसि तव विश्वमुक्थ्यमसामि राधोहरिजात हर्यतम || ता वज्रिणं मन्दिनं सतोम्यं मद इन्द्रं रथे वहतोहर्यता हरी | पुरूण्यस्मै सवनानि हर्यत इन्द्रायसोमा हरयो दधन्विरे || अरं कामाय हरयो दधन्विरे सथिराय हिन्वन हरयो हरीतुरा | अर्वद्भिर्यो हरिभिर्जोषमीयते सो अस्य कामंहरिवन्तमानशे || हरिश्मशारुर्हरिकेश आयसस्तुरस्पेये यो हरिपावर्धत | अर्वद्भिर्यो हरिभिर्वाजिनीवसुरति विश्वादुरिता पारिषद धरी || सरुवेव यस्य हरिणी विपेततुः शिप्रे वाजाय हरिणीदविध्वतः | पर यत कर्ते चमसे मर्म्र्जद धरी पीत्वामदस्य हयतस्याधसः || उत सम सद्म हर्यतस्य पस्त्योरत्यो न वाजं हरिवानचिक्रदत | मही चिद धि धिषणाहर्यदोजसा बर्हद वयोदधिषे हर्यतश्चिदा || आ रोदसी हर्यमाणो महित्वा नव्यं-नव्यं हर्यसि मन्मनु परियम | पर पस्त्यमसुर हर्यतं गोराविष्क्र्धि हरयेसूर्याय || आ तवा हर्यन्तं परयुजो जनानां रथे वहन्तु हरिशिप्रमिन्द्र | पिबा यथा परतिभ्र्तस्य मध्वो हर्यन यज्ञंसधमादे दशोणिम || अपाः पूर्वेषां हरिवः सुतानामथो इदं सवनंकेवलं ते | ममद्धि सोमं मधुमन्तमिन्द्र सत्रा वर्षञ्जठर आ वर्षस्व ||
1 In the great synod will I laud thy two Bay Steeds: I prize the sweet strong drink of thee the Warrior-God, His who …
या ओषधीः पूर्वा जाता देवेभ्यस्त्रियुगं पुरा | मनैनु बभ्रूणामहं शतं धामानि सप्त च || शतं वो अम्ब धामानि सहस्रमुत वो रुहः | अधाशतक्रत्वो यूयमिमं मे अगदं कर्त || ओषधीः परति मोदध्वं पुष्पवतीः परसूवरीः | अश्वािव सजित्वरीर्वीरुधः पारयिष्ण्वः || ओषधीरिति मातरस्तद वो देवीरुप बरुवे | सनेयमश्वंगां वास आत्मानं तव पूरुष || अश्वत्थे वो निषदनं पर्णे वो वसतिष कर्ता | गोभाज इत्किलासथ यत सनवथ पूरुषम || यत्रौषधीः समग्मत राजानः समिताविव | विप्रः सौच्यते भिषग रक्षोहामीवचातनः || अश्वावतीं सोमावतीमूर्जयन्तीमुदोजसम | आवित्सिसर्वा ओषधीरस्मा अरिष्टतातये || उच्छुष्मा ओषधीनां गावो गोष्ठादिवेरते | धनंसनिष्यन्तीनामात्मानं तव पूरुष || इष्क्र्तिर्नाम वो माताथो यूयं सथ निष्क्र्तीः | सीराःपतत्र्णी सथन यदामयति निष कर्थ || अति विश्वाः परिष्ठा सतेन इव वरजमक्रमुः | ओषधीःप्राचुच्यवुर्यत किं च तन्वो रपः || यदिमा वाजयन्नहमोषधीर्हस्त आदधे | आत्मायक्ष्मस्य नश्यति पुरा जीवग्र्भो यथा || यस्यौषधीः परसर्पथाङगम-अञ्गं परुष-परुः | ततोयक्ष्मं वि बाधध्व उग्रो मध्यमशीरिव || साकं यक्ष्म पर पत चाषेण किकिदीविना | साकंवातस्य धराज्या साकं नश्य निहाकया || अन्या वो अन्यामवत्वन्यान्यस्या उपावत | ताः सर्वाःसंविदाना इदं मे परावता वचः || याः फलिनीर्या अफला अपुष्पा याश्च पुष्पिणीः | बर्हस्पतिप्रसूतास्ता नो मुञ्चन्त्वंहसः || मुञ्चन्तु मा शपथ्यादथो वरुण्यादुत | अथो यमस्यपड्बीशात सर्वस्माद देवकिल्बिषात || अवपतन्तीरवदन दिव ओषधयस परि | यं जीवमश्नवामहै न स रिष्याति पूरुषः || या ओषधीः सोमराज्ञीर्बह्वीः शतविचक्षणाः | तासां तवमस्युत्तमारं कामाय शं हर्दे || या ओषधीः सोमराज्ञीर्विष्ठिताः पर्थिवीमनु | बर्हस्पतिप्रसूता अस्यै सं दत्त वीर्यम || मा वो रिषत खनिता यस्मै चाहं खनामि वः | दविपच्चतुष्पदस्माकं सर्वमस्त्वनातुरम || याश्चेदमुपश्र्ण्वन्ति याश्च दूरं परागताः | सर्वाः संगत्य वीरुधो.अस्यै सं दत्त वीर्यम || ओषधयः सं वदन्ते सोमेन सह राज्ञा | यस्मै कर्णोतिब्राह्मणस्तं राजन पारयामसि || तवमुत्तमास्योषधे तव वर्क्षा उपस्तयः | उपस्तिरस्तुसो.अस्माकं यो अस्मानभिदासति ||
1 HERBS that sprang up in time of old, three ages earlier than the Gods,— Of these, whose hue is brown, will I declar…
बर्हस्पते परति मे देवतामिहि मित्रो वा यद वरुणो वासिपूषा | आदित्यैर्वा यद वसुभिर्मरुत्वान स पर्जन्यंशन्तनवे वर्षाय || आ देवो दूतो अजिरश्चिकित्वान तवद देवापे अभि मामगछत | परतीचीनः परति मामा वव्र्त्स्व दधामि ते दयुमतींवाचमासन || अस्मे धेहि दयुमतीं वाचमासन बर्हस्पते अनमीवामिषिराम | यया वर्ष्टिं शन्तनवे वनाव दिवो दरप्सोमधुमाना विवेश || आ नो दरप्सा मधुमन्तो विशन्त्विन्द्र देह्यधिरथंसहस्रम | नि षीद होत्रं रतुथा यजस्व देवान देवापेहविषा सपर्य || आर्ष्टिषेणो होत्रं रषिर्निषीदन देवापिर्देवसुमतिंचिकित्वान | स उत्तरस्मादधरं समुद्रमपो दिव्या अस्र्जद्वर्ष्या अभि || अस्मिन समुद्रे अध्युत्तरस्मिन्नापो देवेभिर्निव्र्ता अतिष्ठन | ता अद्रवन्नार्ष्टिषेणेन सर्ष्टा देवापिना परेषिताम्र्क्षिणीषु || यद देवापिः शन्तनवे पुरोहितो होत्राय वर्तः कर्पयन्नदीधेत | देवश्रुतं वर्ष्टिवनिं रराणो बर्हस्पतिर्वाचमस्मा अयछत || यं तवा देवापिः शुशुचानो अग्न आर्ष्टिषेणो मनुष्यःसमीधे | विश्वेभिर्देवैरनुमद्यमानः पर पर्जन्यमीरया वर्ष्टिमन्तम || तवां पूर्व रषयो गीर्भिरायन तवामध्वरेषु पुरुहूतविश्वे | सहस्राण्यधिरथान्यस्मे आ नो यज्ञंरोहिदश्वोप याहि || एतान्यग्ने नवतिर्नव तवे आहुतान्यधिरथा सहस्र | तेभिर्वर्धस्व तन्वः शूर पूर्वीर्दिवो नो वर्ष्टिमिषितोरिरीहि || एतान्यग्ने नवतिं सहस्रा सं पर यछ वर्ष्ण इन्द्रायभागम | विद्वान पथ रतुशो देवयानानप्यौलानं दिविदेवेषु धेहि || अग्ने बाधस्व वि मर्धो वि दुर्गहापामीवामपरक्षांसि सेध | अस्मात समुद्राद बर्हतो दिवो नो.अपाम्भूमानमुप नः सर्जेह ||
1 COME, be thou Mitra, Varuṇa, or Pūṣan, come, O Bṛhaspati, to mine oblation: With Maruts, Vasus, or Ādityas, make th…
कं नश्चित्रमिषण्यसि चिकित्वान पर्थुग्मानं वाश्रंवाव्र्धध्यै | कत तस्य दातु शवसो वयुष्टौ तक्षद्वज्रं वर्त्रतुरमपिन्वत || स हि दयुता विद्युता वेति साम पर्थुं योनिमसुरत्वाससाद | स सनीळेभिः परसहानो अस्य भरातुर्न रतेसप्तथस्य मायाः || स वाजं यातापदुष्पदा यन सवर्षाता परि षदत्सनिष्यन | अनर्वा यच्छतदुरस्य वेदो घनञ्छिश्नदेवानभि वर्पसा भूत || स यह्व्यो.अवनीर्गोष्वर्वा जुहोति परधन्यासु सस्रिः | अपादो यत्र युज्यासो.अरथा दरोण्यश्वास ईरते घर्तंवाः || स रुद्रेभिरशस्तवार रभ्वा हित्वी गयमारेवद्यागात | वम्रस्य मन्ये मिथुना विवव्री अन्नमभीत्यारोदयन्मुषायन || स इद दासं तुवीरवं पतिर्दन षळक्षन्त्रिशीर्षाणं दमन्यत | अस्य तरितो नवोजसा वर्धानो विपावराहमयोग्रया हन || स दरुह्वणे मनुष ऊर्ध्वसान आ साविषदर्शसानायशरुम | स नर्तमो नहुषो.अस्मत सुजातः पुरो.अभिनदर्हन्दस्युहत्ये || सो अभ्रियो न यवस उदन्यन कषयाय गातुं विदन नो अस्मे | उप यत सीददिन्दुं शरीरैः शयेनो.अयोपाष्टिर्हन्तिदस्यून || स वराधतः शवसानेभिरस्य कुत्साय शुष्णं कर्पणेपरादात | अयं कविमनयच्छस्यमानमत्कं वो अस्यसनितोत नर्णाम || अयं दशस्यन नर्येभिरस्य दस्मो देवेभिर्वरुणो नमायी | अयं कनीन रतुपा अवेद्यमिमीताररुं यश्चतुष्पात || अस्य सतोमेभिरौशिज रजिश्वा वरजं दरयद वर्षभेणपिप्रोः | सुत्वा यद यजतो दीदयद गीः पुर इयानो अभिवर्पसा भूत || एवा महो असुर वक्षथाय वम्रकः पड्भिरुप सर्पदिन्द्रम | स इयानः करति सवस्तिमस्मा इषमूर्जंसुक्षितिं विश्वमाभाः ||
1 WHAT Splendid One, Loud-voiced, Farstriding, dost thou, well knowing, urge us to exalt with praises? What give we h…
इन्द्र दर्ह्य मघवन तवावदिद भुज इह सतुतः सुतपाबोधि नो वर्धे | देवेभिर्नः सविता परावतु शरुतमासर्वतातिमदितिं वर्णीमहे || भराय सु भरत भागं रत्वियं पर वायवे शुचिपेक्रन्ददिष्टये | गौरस्य यः पयसः पीतिमानश आसर्वतातिमदितिं वर्णीमहे || आ नो देवः सविता साविषद वय रजूयते यजमानायसुन्वते | यथा देवान परतिभूषेम पाकवदा सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे || इन्द्रो अस्मे सुमना अस्तु विश्वहा राजा सोमः सुवितस्याध्येतु नः | यथा-यथा मित्रधितानि सन्दधुरा सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे || इन्द्र उक्थेन शवसा परुर्दधे बर्हस्पते परतरीतास्यायुषः | यज्ञो मनुः परमतिर्नः पिता हि कमासर्वतातिमदितिं वर्णीमहे || इन्द्रस्य नु सुक्र्तं दैव्यं सहो.अग्निर्ग्र्हे जरितामेधिरः कविः | यज्ञश्च भूद विदथे चारुरन्तम आसर्वतातिमदितिं वर्णीमहे || न वो गुहा चक्र्म भूरि दुष्क्र्तं नाविष्ट्यं वसवोदेवहेळनम | माकिर्नो देवा अन्र्तस्य वर्पस आ सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे || अपामीवां सविता साविषन नयग वरीय इदप सेधन्त्वद्रयः | गरावा यत्र मधुषुदुच्यते बर्हदासर्वतातिमदितिं वर्णीमहे || ऊर्ध्वो गरावा वसवो.अस्तु सोतरि विश्वा दवेषांसि सनुतर्युयोत | स नो देवः सविता पायुरीड्य आ सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे || ऊर्जं गावो यवसे पीवो अत्तन रतस्य याः सदने कोशेङगध्वे | तनूरेव तन्वो अस्तु भेषजमा सर्वतातिंदितिं वर्णीमहे || करतुप्रावा जरिता शश्वतामव इन्द्र इद भद्राप्रमतिः सुतावताम | पूर्णमूधर्दिव्यं यस्य सिक्तया सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे || चित्रस्ते भानुः करतुप्रा अभिष्टिः सन्ति सप्र्धोजरणिप्रा अध्र्ष्टाः | रजिष्ठया रज्या पश्व आ गोस्तूतूर्षत्य पर्यग्रं दुवस्युः ||
1 Be, like thyself, O Indra, strong for our delight: here lauded, aid us, Maghavan, drinker of the juice. Savitar wit…
उद बुध्यध्वं समनसः सखायः समग्निमिन्ध्वं बहवःसनीळाः | दधिक्रामग्निमुषसं च देवीमिन्द्रावतोऽवसे नि हवये वः || मन्द्रा कर्णुध्वं धिय आ तनुध्वं नावमरित्रपरणींक्र्णुध्वम | इष्क्र्णुध्वमायुधारं कर्णुध्वं पराञ्चंयज्ञं पर णयता सखायः || युनक्त सीरा वि युगा तनुध्वं कर्ते योनौ वपतेह बीजम | गिरा च शरुष्टिः शभरा असन नो नेदीय इत सर्ण्यःपक्वमेयात || सीरा युञ्जन्ति कवयो युगा वि तन्वते पर्थक | धीरादेवेषु सुम्नया || निराहावान कर्णोतन सं वरत्रा दधातन | सिञ्चामहावतमुद्रिणं वयं सुषेकमनुपक्षितम || इष्क्र्ताहावमवतं सुवरत्रं सुषेचनम | उद्रिणं सिञ्चेक्षितम || परीणीताश्वान हितं जयाथ सवस्तिवाहं रथमित्क्र्णुध्वम | दरोणाहावमवतमश्मचक्रमंसत्रकोशंसिञ्चता नर्पाणम || वरजं कर्णुध्वं स हि वो नर्पाणो वर्म सीव्यध्वं बहुलाप्र्थूनि | पुरः कर्णुध्वमायसीरध्र्ष्टा मा वः सुस्रोच्चमसो दरंहता तम || आ वो धियं यज्ञियां वर्त ऊतये देवा देवीं यजतांयज्ञियामिह | सा नो दुहीयद यवसेव गत्वी सहस्रधारापयसा मही गौः || आ तू षिञ्च हरिमीं दरोरुपस्थे वाशीभिस्तक्षताश्मन्मयीभिः | परि षवजध्वं दश कक्ष्याभिरुभे धुरौ परति वह्निं युनक्त || उभे धुरौ वह्निरापिब्दमानो.अन्तर्योनेव चरति दविजानिः | वनस्पतिं वन आस्थापयध्वं नि षू दधिध्वमखनन्त उत्सम || कप्र्न नरः कप्र्थमुद दधातन चोदयत खुदतवाजसातये | निष्टिग्र्यः पुत्रमा चयावयोतय इन्द्रंसबाध इह सोमपीतये ||
1 WAKE with one mind, my friends, and kindle Agni, ye who are many and who dwell together. Agni and Dadhikrās and Daw…
पर ते रथं मिथूक्र्तमिन्द्रो.अवतु धर्ष्णुया | अस्मिन्नाजौ पुरुहूत शरवाय्ये धनभक्षेषु नो.अव || उत सम वातो वहति वासो.अस्या अधिरथं यदजयत सहस्रम | रथीरभून मुद्गलानी गविष्टौ भरे कर्तं वयचेदिन्द्रसेना || अन्तर्यछ जिघांसतो वज्रमिन्द्राभिदासतः | दासस्यवा मघवन्नार्यस्य वा सनुतर्यवया वधम || उद्नो हरदमपिबज्जर्ह्र्षाणः कूटं सम तरंहदभिमातिमेति | पर मुष्कभारः शरव इछमानो.अजिरम्बाहू अभरत सिषासन || नयक्रन्दयन्नुपयन्त एनममेहयन वर्षभं मध्य आजेः | तेन सूभर्वं शतवत सहस्रं गवां मुद्गलः परधनेजिगाय || ककर्दवे वर्षभो युक्त आसीदवावचीत सारथिरस्य केशी | दुधेर्युक्तस्य दरवतः सहानस रछन्ति षमा निष्पदोमुद्गलानीम || उत परधिमुदहन्नस्य विद्वानुपायुनग वंसगमत्रशिक्षन | इन्द्र उदावत पतिमघ्न्यानामरंहतपद्याभिः ककुद्मान || शुनमष्त्राव्यचरत कपर्दी वरत्रायां दार्वानह्यमानः | नर्म्णानि कर्ण्वन बहवे जनाय गाःपस्पशानस्तविषीरधत्त || इमं तं पश्य वर्षभस्य युञ्जं काष्ठाया मध्येद्रुघणं शयानम | येन जिगाय शतवत सहस्रं गवाम्मुद्गलः पर्तनाज्येषु || आरे अघा को नवित्था ददर्श यं युञ्जन्ति तं वास्थापयन्ति | नास्मै तर्णं नोदकमा भरन्त्युत्तरो धुरोवहति परदेदिशत || परिव्र्क्तेव पतिविद्यमानट पीप्याना कूचक्रेणेव सिञ्चन | एषैष्या चिद रथ्या जयेम सुमङगलं सिनवदस्तु सातम || तवं विश्वस्य जगतश्चक्षुरिन्द्रासि चक्षुषः | वर्षायदाजिं वर्षणा सिषाससि चोदयन वध्रिणा युजा ||
1 FOR thee may Indra boldly speed the car that works on either side. Favour us, Much-invoked! in this most glorious f…
आशुः शिशानो वर्षभो न भीमो घनाघनः कषोभणश्चर्षणीनाम | संक्रन्दनो.अनिमिष एकवीरः शतं सेनाजयत साकमिन्द्रः || संक्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना युत्कारेण दुश्च्यवनेनध्र्ष्णुना | तदिन्द्रेण जयत तत सहध्वं युधो नरैषुहस्तेन वर्ष्णा || स इषुहस्तैः स निषङगिभिर्वशी संस्रष्टा स युधैन्द्रो गणेन | संस्र्ष्टजित सोमपा बाहुशर्ध्युग्रधन्वाप्रतिहिताभिरस्ता || बर्हस्पते परि दीया रथेन रक्षोहामित्रानपबाधमानः | परभञ्जन सेनाः परम्र्णो युधा जयन्नस्माकमेध्यविता रथानाम || बलविज्ञाय सथविरः परवीरः सहस्वान वाजी सहमानौग्रः | अभिवीरो अभिसत्वा सहोजा जैत्रमिन्द्र रथमातिष्ठ गोवित || गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तमज्म परम्र्णन्तमोजसा | इमं सजाता अनु वीरयध्वमिन्द्रं सखायो अनुसं रभध्वम || अभि गोत्राणि सहसा गाहमानो.अदयो वीरः शतमन्युरिन्द्रः | दुश्च्यवनः पर्तनाषाळ अयुध्यो.अस्माकं सेनावतु पर युत्सु || इन्द्र आसां नेता बर्हस्पतिर्दक्षिणा यज्ञः पुर एतुसोमः | देवसेनानामभिभञ्जतीनां जयन्तीनां मरुतोयन्त्वग्रम || इन्द्रस्य वर्ष्णो वरुणस्य राज्ञ आदित्यानां मरुतांशर्ध उग्रम | महामनसां भुवनच्यवानां घोषोदेवानां जयतामुदस्थात || उद धर्षय मघवन्नायुधान्युत सत्वनां मामकानाम्मनांसि | उद वर्त्रहन वाजिनां वाजिनान्युद रथानांजयतां यन्तु घोषाः || अस्माकमिन्द्रः सम्र्तेषु धवजेष्वस्माकं या इषवस्ताजयन्तु | अस्माकं वीरा उत्तरे भवन्त्वस्मानु देवा अवताहवेषु || अमीषां चित्तं परतिलोभयन्ती गर्हाणाङगान्यप्वे परेहि | अभि परेहि निर्दह हर्त्सु शोकैरन्धेनामित्रास्तमसासचन्ताम || परेता जयता नर इन्द्रो वः शर्म यछतु | उग्रा वः सन्तुबाहवो.अनाध्र्ष्या यथासथ ||
1 SWIFT, rapidly striking, like a bull who sharpens his horns, terrific, stirring up the people, With eyes that close…
असावि सोमः पुरुहूत तुभ्यं हरिभ्यां यज्ञमुप याहितूयम | तुभ्यं गिरो विप्रवीरा इयाना दधन्विर इन्द्रपिबा सुतस्य || अप्सु धूतस्य हरिवः पिबेह नर्भिः सुतस्य जठरम्प्र्णस्व | मिमिक्षुर्यमद्रय इन्द्र तुभ्यं तेभिर्वर्धस्वमदमुक्थवाहः || परोग्रां पीतिं वर्ष्ण इयर्मि सत्यां परयै सुतस्यहर्यश्व तुभ्यम | इन्द्र धेनाभिरिह मादयस्व धीभिर्विश्वाभिः शच्या गर्णानः || ऊती शचीवस्तव वीर्येण वयो दधाना उशिज रतज्ञाः | परजावदिन्द्र मनुषो दुरोणे तस्थुर्ग्र्णन्तःसधमाद्यासः || परणीतिभिष टे हर्यश्व सुष्टोः सुषुम्नस्य पुरुरुचोजनासः | मंहिष्ठामूतिं वितिरे दधाना सतोतारैन्द्र तव सून्र्ताभिः || उप बरह्माणि हरिवो हरिभ्यां सोमस्य याहि पीतये सुतस्य | इन्द्र तवा यज्ञः कषममाणमानड दाश्वानस्यध्वरस्य परकेतः || सहस्रवाजमभिमातिषाहं सुतेरणं मघवानं सुव्र्क्तिम | उप भूषन्ति गिरो अप्रतीतमिन्द्रं नमस्या जरितुःपनन्त || सप्तापो देवीः सुरणा अम्र्क्ता याभिः सिन्धुमतर इन्द्रपूर्भित | नवतिं सरोत्या नव च सरवन्तीर्देवेभ्यो गातुम्मनुषे च विन्दः || अपो महीरभिशस्तेरमुञ्चो.अजागरास्वधि देव एकः | इन्द्र यास्त्वं वर्त्रतूर्ये चकर्थ ताभिर्विश्वायुस्तन्वं पुपुष्याः || वीरेण्यः करतुरिन्द्रः सुशस्तिरुतापि धेना पुरुहूतमीट्टे | आर्दयद वर्त्रमक्र्णोदु लोकं ससाहे शक्रःप्र्तना अभिष्टिः || शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रं ... ||
1 Soma hath flowed for thee, Invoked of mat Speed to our sacrifice with both thy Coursers. To thee have streameld the…
कदा वसो सतोत्रं हर्यत आव शमशा रुधद वाः | दीर्घं सुतं वाताप्याय || हरी यस्य सुयुजा विव्रता वेरर्वन्तानु शेपा | उभारजी न केशिना पतिर्दन || अप योरिन्द्रः पापज आ मर्तो न शश्रमाणो बिभीवान | शुभे यद युयुजे तविषीवान || सचायोरिन्द्रश्चर्क्र्ष आनुपानसः सपर्यन | नदयोर्विव्रतयोः शूर इन्द्रः || अधि यस्तस्थौ केशवन्ता वयचस्वन्ता न पुष्ट्यै | वनोति शिप्राभ्यां शिप्रिणीवान || परास्तौद रष्वौजा रष्वेभिस्ततक्ष शूरः शवसा | रभुर्न करतुभिर्मातरिश्वा || वज्रं यश्चक्रे सुहनाय दस्यवे हिरीमशो हिरीमान | अरुतहनुरद्भुतं न रजः || अव नो वर्जिना शिशीह्य रचा वनेमान्र्चः | नाब्रह्मा यज्ञर्धग जोषति तवे || ऊर्ध्वा यत ते तरेतिनी भूद यज्ञस्य धूर्षु सद्मन | सजूर्नावं सवयशसं सचायोः || शरिये ते पर्श्निरुपसेचनी भूच्छ्रिये दर्विररेपाः | यया सवे पात्रे सिञ्चस उत || शतं वा यदसुर्य परति तवा सुमित्र इत्थास्तौद दुर्मित्रैत्थास्तौ | आवो यद दस्युहत्ये कुत्सपुत्रं परावो यद्दस्युहत्ये कुत्सवत्सम ||
1 WHEN, Vasu, wilt thou love the laud? Now let the channel bring the stream. The juice is ready to ferment. 2 He whos…
उभा उ नूनं तदिदर्थयेथे वि तन्वाथे धियोवश्त्रापसेव | सध्रीचीना यातवे परेमजीगः सुदिनेवप्र्क्ष आ तंसयेथे || उष्टारेव फर्वरेषु शरयेथे परायोगेव शवात्र्या शासुरेथः | दूतेव हि षठो यशसा जनेषु माप सथातम्महिषेवापानात || साकंयुजा शकुनस्येव पक्षा पश्वेव चित्रा यजुरागमिष्टम | अग्निरिव देवयोर्दीदिवांसा परिज्मानेवयजथः पुरुत्रा || आपी वो अस्मे पितरेव पुत्रोग्रेव रुचा नर्पतीव तुर्यै | इर्येव पुष्ट्यै किरणेव भुज्यै शरुष्टीवानेव हवमागमिष्टम || वंसगेव पूषर्या शिम्बाता मित्रेव रता शतराशातपन्ता | वाजेवोच्चा वयसा घर्म्येष्ठा मेषेवेषासपर्या पुरीषा || सर्ण्येव जर्भरी तुर्फरीतू नैतोशेव तुर्फरीपर्फरीका | उदन्यजेव जेमना मदेरू ता मे जराय्वजरम्मरायु || पज्रेव चर्चरं जारं मरायु कषद्मेवार्थेषु तर्तरीथौग्रा | रभू नापत खरमज्रा खरज्रुर्वायुर्न पर्फरत्क्षयद रयीणाम || घर्मेव मधु जठरे सनेरू भगेविता तुर्फरीफारिवारम | पतरेव चचरा चन्द्रनिर्णिं मनर्ङगामनन्या न जग्मी || बर्हन्तेव गम्भरेषु परतिष्ठां पादेव गाधं तरतेविदाथः | कर्णेव शासुरनु हि समराथो.अंशेव नोभजतं चित्रमप्नः || आरङगरेव मध्वेरयेथे सारघेव गवि नीचीनबारे | कीनारेव सवेदमासिष्विदाना कषामेवोर्जा सूयवसात्सचेथे || रध्याम सतोमं सनुयाम वाजमा नो मन्त्रं सरथेहोपयातम | यशो न पक्वं मधु गोष्वन्तरा भूतांशोश्विनोः काममप्राः ||
1 THIS very thing ye Twain hold as your object: ye weave your songs as skilful men weave garments. That ye may come u…
आविरभून महि माघोनमेषां विश्वं जीवं तमसो निरमोचि | महि जयोतिः पित्र्भिर्दत्तमागादुरुः पन्थादक्षिणाया अदर्शि || उच्चा दिवि दक्षिणावन्तो अस्थुर्ये अश्वदाः सह तेसूर्येण | हिरण्यदा अम्र्तत्वं भजन्ते वासोदाः सोम परतिरन्त आयुः || दैवी पूर्तिर्दक्षिणा देवयज्या न कवारिभ्यो नहि तेप्र्णन्ति | अथा नरः परयतदक्षिणासो.अवद्यभियाबहवः पर्णन्ति || शतधारं वायुमर्कं सवर्विदं नर्चक्षसस्ते अभिचक्षते हविः | ये पर्णन्ति पर च यछन्ति संगमे तेदक्षिणां दुहते सप्तमातरम || दक्षिणावान परथमो हूत एति दक्षिणावान गरामणीरग्रमेति | तमेव मन्ये नर्पतिं जनानां यः परथमोदक्षिणामाविवाय || तमेव रषिं तमु बरह्माणमाहुर्यज्ञन्यं सामगामुक्थशासम | स शुक्रस्य तन्वो वेद तिस्रो यः परथमोदक्षिणया रराध || दक्षिणाश्वं दक्षिणा गां ददाति दक्षिणा चन्द्रमुत यद धिरण्यम | दक्षिणान्नं वनुते यो न आत्मादक्षिणां वर्म कर्णुते विजानन || न भोजा मम्रुर्न नयर्थमीयुर्न रिष्यन्ति न वयथन्ते हभोजाः | इदं यद विश्वं भुवनं सवश्चैतत सर्वन्दक्षिणैभ्यो ददाति || भोजा जिग्युः सुरभिं योनिमग्रे भोजा जिग्युर्वध्वं यासुवासाः | भोजा जिग्युरन्तःपेयं सुराया भोजा जिग्युर्ये अहूताः परयन्ति || भोजायाश्वं सं मर्जन्त्याशुं भोजायास्ते कन्याशुम्भमाना | भोजस्येदं पुष्करिणीव वेश्म परिष्क्र्तन्देवमानेव चित्रम || भोजमश्वाः सुष्ठुवाहो वहन्ति सुव्र्द रथो वर्ततेदक्षिणायाः | भोजं देवासो.अवता भरेषु भोजःशत्रून समनीकेषु जेता ||
1 THESE men's great bounty hath been manifested, and the whole world of life set free from darkness. Great light hath…
किमिछन्ती सरमा परेदमानड दूरे हयध्वा जगुरिःपराचैः | कास्मेहितिः का परितक्म्यासीत कथं रसायातरः पयांसि || इन्द्रस्य दूतीरिषिता चरामि मह इछन्ती पणयो निधीन्वः | अतिष्कदो भियसा तन न आवत तथा रसाया अतरम्पयांसि || कीद्रंं इन्द्रः सरमे का दर्शीका यस्येदं दूतीरसरः पराकात | आ च गछान मित्रमेना दधामाथागवां गोपतिर्नो भवाति || नाहं तं वेद दभ्यं दभत स यस्येदं दूतीरसरं पराकात | न तं गूहन्ति सरवतो गभीरा हतािन्द्रेण पणयः शयध्वे || इमा गावः सरमे या ऐछः परि दिवो अन्तान सुभगेपतन्ती | कस्त एना अव सर्जादयुध्व्युतास्माकमायुधासन्ति तिग्मा || असेन्या वः पणयो वचांस्यनिषव्यास्तन्वः सन्तु पापीः | अध्र्ष्टो व एतवा अस्तु पन्था बर्हस्पतिर्व उभया नम्र्ळात || अयं निधिः सरमे अद्रिबुध्नो गोभिरश्वेभिर्वसुभिर्न्य्र्ष्टः | रक्षन्ति तं पणयो ये सुगोपा रेकु पदमलकमा जगन्थ || एह गमन्न्र्षयः सोमशिता अयास्यो अङगिरसो नवग्वाः | त एतमूर्वं वि भजन्त गोनामथैतद वचः पणयोवमन्नित || एवा च तवं सरम आजगन्थ परबाधिता सहसा दैव्येन | सवसारं तवा कर्णवै मा पुनर्गा अप ते गवां सुभगेभजाम || नाहं वेद भरात्र्त्वं नो सवस्र्त्वमिन्द्रो विदुरङगिरसश्च घोराः | गोकामा मे अछदयन यदायमपात इत पणयोवरीयः || दूरमित पणयो वरीय उद गावो यन्तु मिनतीरतेन | बर्हस्पतिर्या अविन्दन निगूळाः सोमो गरावाण रषयश्च विप्राः ||
1 WHAT wish of Saramā hath brought her hither? The path leads far away to distant places. What charge hast thou for u…
ते.अवदन परथमा बरह्मकिल्बिषे.अकूपारः सलिलोमातरिश्वा | वीळुहरास्तप उग्रो मयोभूरापो देवीःप्रथमजा रतेन || सोमो राजा परथमो बरह्मजायां पुनः परायछदह्र्णीयमानः | अन्वर्तिता वरुणो मित्र आसीदग्निर्होताहस्तग्र्ह्या निनाय || हस्तेनैव गराह्य आधिरस्या बरह्मजायेयमिति चेदवोचन | न दूताय परह्ये तस्थ एषा तथा राष्ट्रं गुपितंक्षत्रियस्य || देवा एतस्यामवदन्त पूर्वे सप्तर्षयस्तपसे ये निषेदुः | भीमा जाया बराह्मणस्योपनीता दुर्धां दधातिपरमे वयोमन || बरह्मचारी चरति वेविषद विषः स देवानां भवत्येकमङगम | तेन जायामन्वविन्दद बर्हस्पतिः सोमेन नीतांजुह्वं न देवाः || पुनर्वै देवा अददुः पुनर्मनुष्या उत | राजानःसत्यं कर्ण्वाना बरह्मजायां पुनर्ददुः || पुनर्दाय बरह्मजायां कर्त्वी देवैर्निकिल्बिषम | ऊर्जम्प्र्थिव्या भक्त्वायोरुगायमुपासते ||
1 THESE first, the boundless Sea, and Mātariśvan, fierce-glowing Fire, the Strong, the Bliss-bestower. And heavenly F…
समिद्धो अद्य मनुषो दुरोणे देवो देवान यजसि जातवेदः | आ च वह मित्रमहश्चिकित्वान तवं दूतः कविरसिप्रचेताः || तनूनपात पथ रतस्य यानान मध्वा समञ्जन सवदयासुजिह्व | मन्मानि धीभिरुत यज्ञं रन्धन देवत्रा चक्र्णुह्यध्वरं नः || आजुह्वान ईड्यो वन्द्यश्चा याह्यग्ने वसुभिः सजोषाः | तवं देवानामसि यह्व होता स एनान यक्षीषितो यजीयान || पराचीनं बर्हिः परदिशा पर्थिव्या वस्तोरस्या वर्ज्यतेग्रे अह्नाम | वयु परथते वितरं वरीयो देवेभ्यो अदितयेस्योनम || वयचस्वतीरुर्विया वि शरयन्तां पतिभ्यो न जनयःशुम्भमानाः | देवीर्द्वारो बर्हतीर्विश्वमिन्वा देवेभ्योभवत सुप्रायणाः || आ सुष्वयन्ती यजते उपाके उषासानक्ता सदतां नियोनौ | दिव्ये योषणे बर्हती सुरुक्मे अधि शरियंशुक्रपिशं दधाने || दैव्या होतारा परथमा सुवाचा मिमाना यज्ञं मनुषोयजध्यै | परचोदयन्ता विदथेषु कारू पराचीनं जयोतिःप्रदिशा दिशन्ता || आ नो यज्ञं भारती तूयमेत्विळा मनुष्वदिहचेतयन्ती | तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं सयोनं सरस्वतीस्वपसः सदन्तु || य इमे दयावाप्र्थिवी जनित्री रूपैरपिंशद भुवनानिविश्वा | तमद्य होतरिषितो यजीयान देवं तवष्टारमिह यक्षि विद्वान || उपावस्र्ज तमन्या समञ्जन देवानां पाथ रतुथाहवींषि | वनस्पतिः शमिता देवो अग्निः सवदन्तु हव्यम्मधुना घर्तेन || सद्यो जातो वयमिमीत यज्ञमग्निर्देवानामभवत्पुरोगाः | अस्य होतुः परदिश्य रतस्य वाचि सवाहाक्र्तंहविरदन्तु देवाः ||
1 THOU in the house of man this day enkindled worshippest Gods as God, O Jātavedas. Observant, bright as Mitra, bring…
मनीषिणः पर भरध्वं मनीषां यथा-यथा मतयःसन्ति नर्णाम | इन्द्रं सत्यैरेरयामा कर्तेभिः स हिवीरो गिर्वणस्युर्विदानः || रतस्य हि सदसो धीतिरद्यौत सं गार्ष्टेयो वर्षभोगोभिरानट | उदतिष्ठत तविषेणा रवेण महान्ति चित्सं विव्याचा रजांसि || इन्द्रः किल शरुत्या अस्य वेद स हि जिष्णुः पथिक्र्त्सूर्याय | आन मेनां कर्ण्वन्नच्युतो भुवद गोः पतिर्दिवः सनजा अप्रतीतः || इन्द्रो मह्ना महतो अर्णवस्य वरतामिनादङगिरोभिर्ग्र्णानः | पुरूणि चिन नि तताना रजांसि दाधार योधरुणं सत्यताता || इन्द्रो दिवः परतिमानं पर्थिव्या विश्वा वेद सवना हन्तिशुष्णम | महीं चिद दयामातनोत सूर्येण चास्कम्भ चित्कम्भनेन सकभीयान || वज्रेण हि वर्त्रहा वर्त्रमस्तरदेवस्य शूशुवानस्यमायाः | वि धर्ष्णो अत्र धर्षता जघन्थाथाभवोमघवन बाह्वोजाः || सचन्त यदुषसः सूर्येण चित्रामस्य केतवो रामविन्दन | आ यन नक्षत्रं दद्र्शे दिवो न पुनर्यतो नकिरद्धा नु वेद || दूरं किल परथमा जग्मुरासामिन्द्रस्य याः परसवेसस्रुरापः | कव सविदग्रं कव बुध्न आसामापोमध्यं कव वो नूनमन्तः || सर्जः सिन्धून्रहिना जग्रसानानादिदेताः पर विविज्रेजवेन | मुमुक्षमाणा उत या मुमुच्रे.अधेदेता नरमन्ते नितिक्ताः || सध्रीचीः सिन्धुमुशतीरिवायन सनाज्जार आरितःपूर्भिदासाम | अस्तमा ते पार्थिवा वसून्यस्मे जग्मुःसून्र्ता इन्द्र पूर्वीः ||
1 BRING forth your sacred song ye prudent singers, even as are the thoughts of human beings. Let us draw Indra with t…
इन्द्र पिब परतिकामं सुतस्य परातःसावस्तव हिपूर्वपीतिः | हर्षस्व हन्तवे शूर शत्रूनुक्थेभिष टेवीर्या पर बरवाम || यस्ते रथो मनसो जवीयानेन्द्र तेन सोमपेयाय याहि | तूयमा ते हरयः पर दरवन्तु येभिर्यासि वर्षभिर्मन्दमानः || हरित्वता वर्चसा सूर्यस्य शरेष्ठै रूपैस्तन्वंस्पर्शयस्व | अस्माभिरिन्द्र सखिभिर्हुवानः सध्रीचीनोमादयस्वा निषद्य || यस्य तयत ते महिमानं मदेष्विमे मही रोदसीनाविविक्ताम | तदोक आ हरिभिरिन्द्र युक्तैः परियेभिर्याहि परियमन्नमछ || यस्य शश्वत पपिवानिन्द्र शत्रूननानुक्र्त्या रण्याचकर्थ | स ते पुरन्धिं तविषीमियर्ति स ते मदायसुत इन्द्र सोमः || इदं ते पात्रं सनवित्तमिन्द्र पिबा सोममेना शतक्रतो | पूर्ण आहावो मदिरस्य मध्वो यं विश्व इदभिहर्यन्तिदेवाः || वि हि तवामिन्द्र पुरुधा जनासो हितप्रयसो वर्षभह्वयन्ते | अस्माकं ते मधुमत्तमानीमा भुवन सवना तेषुहर्य || पर त इन्द्र पूर्व्याणि पर नूनं वीर्या वोचं परथमाक्र्तानि | सतीनमन्युरश्रथायो अद्रिं सुवेदनामक्र्णोर्ब्रह्मणे गाम || नि षु सीद गणपते गणेषु तवामाहुर्विप्रतमंकवीनाम | न रते तवत करियते किं चनारे महामर्कंमघवञ्चित्रमर्च || अभिख्या नो मघवन नाधमानान सखे बोधि वसुपतेसखीनाम | रणं कर्धि रणक्र्त सत्यशुष्माभक्ते चिदाभजा राये अस्मान ||
1 DRINK of the juice, O Indra, at thy plea. sure, for thy first draught is early morn's libation. Rejoice, that thou …
तमस्य दयावाप्र्थिवी सचेतसा विश्वेभिर्देवैरनुशुष्ममावताम | यदैत कर्ण्वानो महिमानमिन्द्रियम्पीत्वी सोमस्य करतुमानवर्धत || तमस्य विष्णुर्महिमानमोजसांशुं दधन्वान मधुनोवि रप्शते | देवेभिरिन्द्रो मघवा सयावभिर्व्र्त्रंजघन्वानभवद वरेण्यः || वर्त्रेण यदहिना बिभ्रदायुधा समस्थिथा युधयेशंसमाविदे | विश्वे ते अत्र मरुतः सह तमनावर्धन्नुग्र महिमानमिन्द्रियम || जज्ञान एव वयबाधत सप्र्धः परापश्यद वीरो अभिपौंस्यं रणम | अव्र्श्चदद्रिमव सस्यदः सर्जदस्तभ्नान नाकं सवपस्यया पर्थुम || आदिन्द्रः सत्रा तविषीरपत्यत वरीयो दयावाप्र्थिवीबाधत | अवाभरद धर्षितो वज्रमायसं शेवं मित्रायवरुणाय दाशुषे || इन्द्रस्यात्र तविषीभ्यो विरप्शिन रघायतो अरंहयन्तमन्यवे | वर्त्रं यदुग्रो वयव्र्श्चदोजसापो बिभ्रतन्तमसा परीव्र्तम || या वीर्याणि परथमानि कर्त्वा महित्वेभिर्यतमानौसमीयतुः | धवान्तं तमो.अव दध्वसे हत इन्द्रो मह्नापूर्वहूतावपत्यत || विश्वे देवासो अध वर्ष्ण्यानि ते.अवर्धयन सोमवत्यावचस्यया | रद्धं वर्त्रमहिमिन्द्रस्य हन्मनाग्निर्नजम्भैस्त्र्ष्वन्नमावयत || भूरि दक्षेभिर्वचनेभिरकवभिः सख्येभिः सख्यानिप्र वोचत | इन्द्रो धुनिं च चुमुरिं च दम्भयञ्छ्रद्धामनस्या शर्णुते दभीतये || तवं पुरूण्या भरा सवश्व्या येभिर्मंसै निवचनानिशंसन | सुगेभिर्विश्वा दुरिता तरेम विदो षु ण उर्वियागाधमद्य ||
1 THE Heavens and the Earth accordant with all Gods encouraged graciously that vigorous might of his. When he came sh…
घर्मा समन्ता तरिव्र्तं वयापतुस्तयोर्जुष्टिम्मातरिश्वा जगाम | दिवस पयो दिधिषाणा अवेषन विदुर्देवाः सहसामानमर्कम || तिस्रो देष्ट्राय निरतीरुपासते दीर्घश्रुतो वि हिजानन्ति वह्नयः | तासां नि चिक्युः कवयो निदानम्परेषु या गुह्येषु वरतेषु || चतुष्कपर्दा युवतिः सुपेशा घर्तप्रतीका वयुनानि वस्ते | तस्यां सुपर्णा वर्षणा नि षेदतुर्यत्र देवा दधिरेभागधेयम || एकः सुपर्णः स समुद्रमा विवेष स इदं विश्वम्भुवनं वि चष्टे | तं पाकेन मनसापश्यमन्तितस्तम्माता रेळि स उ रेळि मातरम || सुपर्णं विप्राः कवयो वचोभिरेकं सन्तं बहुधाकल्पयन्ति | छन्दांसि च दधतो अध्वरेषु गरहान सोमस्यमिमते दवादश || षट्त्रिंशांश्च चतुरः कल्पयन्तश्छन्दांसि चदधत आद्वादशम | यज्ञं विमाय कवयो मनीषर्क्सामाभ्यां पर रथं वर्तयन्ति || चतुर्दशान्ये महिमानो अस्य तं धीरा वाचा पर णयन्तिसप्त | आप्नानं तीर्थं क इह पर वोचद येन पथाप्रपिबन्ते सुतस्य || सहस्रधा पञ्चदशान्युक्था यावद दयावाप्र्थिवीतावदित तत | सहस्रधा महिमानः सहस्रं यावद्ब्रह्म विष्ठितं तावती वाक || कश्छन्दसां योगमा वेद धीरः को धिष्ण्यां परतिवाचं पपाद | कं रत्विजामष्टमं शूरमाहुर्हरीिन्द्रस्य नि चिकाय कः सवित || भूम्या अन्तं पर्येके चरन्ति रथस्य धूर्षु युक्तासोस्थुः | शरमस्य दायं वि भजन्त्येभ्यो यदा यमो भवतिहर्म्ये हितः ||
1 Two perfect springs of heat pervade the Threefold, and come for their delight is Mātariśvan. Craving the milk of he…
चित्र इच्छिशोस्तरुणस्य वक्षथो न यो मातरावप्येतिधातवे | अनूधा यदि जीजनदधा च नु ववक्ष सद्योमहि दूत्यं चरन || अग्निर्ह नाम धायि दन्नपस्तमः सं यो वना युवतेभस्मना दता | अभिप्रमुरा जुह्वा सवध्वर इनो नप्रोथमानो यवसे वर्षा || तं वो विं न दरुषदं देवमन्धस इन्दुं परोथन्तम्प्रवपन्तमर्णवम | आसा वह्निं न शोचिषा विरप्शिनम्महिव्रतं न सरजन्तमध्वनः || वि यस्य ते जरयसानस्याजर धक्षोर्न वाताः परि सन्त्यच्युताः | आ रण्वासो युयुधयो न सत्वनं तरितंनशन्त पर शिषन्त इष्टये || स इदग्निः कन्व्वतमः कण्वसखार्यः परस्यान्तरस्यतरुषः | अग्निः पातु गर्णतो अग्निः सूरीनग्निर्ददातुतेषामवो नः || वाजिन्तमाय सह्यसे सुपित्र्य तर्षु चयवानो अनु जातवेदसे | अनुद्रे चिद यो धर्षता वरं सते महिन्तमाय धन्वनेदविष्यते || एवाग्निर्मर्तैः सह सूरिभिर्वसु षटवे सहसः सूनरोन्र्भिः | मित्रासो न ये सुधिता रतायवो दयावो न दयुम्नैरभि सन्ति मानुषान || ऊर्जो नपात सहसावन्निति तवोपस्तुतस्य वन्दते वर्षा वाक | तवां सतोषाम तवया सुवीरा दराघीय आयुः परतरन्दधानाः || इति तवाग्ने वर्ष्टिहव्यस्य पुत्रा उपस्तुतास रषयो.अवोचन | तांश्च पाहि गर्णतश्च सूरीन वषड वषळ इत्यूर्ध्वासो अनक्षन नमो नम इत्यूर्ध्वासो अनक्षन ||
1 VERILY wondrous is the tender Youngling's growth who never draweth nigh to drink his Mothers' milk. As soon as she …
पिबा सोमं महत इन्द्रियाय पिबा वर्त्राय हन्तवेशविष्ठ | पिब राये शवसे हूयमानः पिब मध्वस्त्र्पदिन्द्रा वर्षस्व || अस्य पिब कषुमतः परस्थितस्येन्द्र सोमस्य वरमासुतश्य | सवस्तिदा मनसा मादयस्वार्वाचीनो रेवतेसौभगाय || ममत्तु तवा दिव्यः सोम इन्द्र ममत्तु यः सूयतेपार्थिवेषु | ममत्तु येन वरिवश्चकर्थ ममत्तु येननिरिणासि शत्रून || आ दविबर्हा अमिनो यात्विन्द्रो वर्षा हरिभ्यां परिषिक्तमन्धः | गव्या सुतस्य परभ्र्तस्य मध्वः सत्रा खेदामरुशहा वर्षस्व || नि तिग्मानि भराशयन भराश्यान्यव सथिरा तनुहियातुजूनाम | उग्राय ते सहो बलं ददामि परतीत्याशत्रून विगदेषु वर्श्च || वयर्य इन्द्र तनुहि शरवांस्योज सथिरेव धन्वनोऽभिमातीः | अस्मद्र्यग वाव्र्धानः सहोभिरनिभ्र्ष्टस्तन्वं वाव्र्धस्व || इदं हविर्मघवन तुभ्यं रातं परति सम्राळ अह्र्णानोग्र्भाय | तुभ्यं सुतो मघवन तुभ्यं पक्वो.अद्धीन्द्र पिबच परस्थितस्य || अद्धीदिन्द्र परस्थितेमा हवींषि चनो दधिष्व पचतोतसोमम | परयस्वन्तः परति हर्यामसि तवा सत्याः सन्तुयजमानस्य कामाः || परेन्द्राग्निभ्यां सुवचस्यामियर्मि सिन्धाविव परेरयंनावमर्कैः | अया इव परि चरन्ति देवा ये अस्मभ्यन्धनदा उद्भिदश्च ||
1 DRINK Soma juice for mighty power and vigour, drink, Strongest One, that thou mayst smite down Vṛtra. Drink thou, i…
न वा उ देवाः कषुधमिद वधं ददुरुताशितमुपगछन्ति मर्त्यवः | उतो रयिः पर्णतो नोप दस्यत्युताप्र्णन्मर्डितारं न विन्दते || य आध्राय चकमानाय पित्वो.अन्नवान सन्रफितायोपजग्मुषे | सथिरं मनः कर्णुते सेवते पुरोतोचित स मर्डितारं न विन्दते || स इद भोजो यो गर्हवे ददात्यन्नकामाय चरते कर्शाय | अरमस्मै भवति यामहूता उतापरीषु कर्णुते सखायम || न स सखा यो न ददाति सख्ये सचाभुवे सचमानायपित्वः | अपास्मात परेयान न तदोको अस्ति पर्णन्तमन्यमरणं चिदिचःेत || पर्णीयादिन नाधमानाय तव्यान दराघीयांसमनुपश्येत पन्थाम | ओ हि वर्तन्ते रथ्येव चक्रान्यम-अन्यमुप तिष्ठन्त रायः || मोघमन्नं विन्दते अप्रचेताः सत्यं बरवीमि वध इत सतस्य | नार्यमणं पुष्यति नो सखायं केवलाघो भवतिकेवलादी || कर्षन्नित फाल आशितं कर्णोति यन्नध्वानमप वर्ङकतेचरित्रैः | वदन बरह्मावदतो वनीयान पर्णन्नापिरप्र्णन्तमभि षयात || एकपाद भूयो दविपदो वि चक्रमे दविपात तरिपादमभ्येतिपश्चात | चतुष्पादेति दविपदामभिस्वरे सम्पश्यन्पङकतीरुपतिष्ठमानः || समौ चिद धस्तौ न समं विविष्टः सम्मातरा चिन नसमं दुहाते | यमयोश्चिन न समा वीर्याणि जञाती चित्सन्तौ न समं पर्णीतः ||
1 THE Gods have not ordained hunger to be our death: even to the well-fed man comes death in varied shape. The riches…
अग्ने हंसि नयत्रिणं दीद्यन मर्त्येष्वा | सवे कषयेशुचिव्रत || उत तिष्ठसि सवाहुतो घर्तानि परति मोदसे | यत तवा सरुचःसमस्थिरन || स आहुतो वि रोचते.अग्निरीळेन्यो गिरा | सरुचा परतीकमज्यते || घर्तेनाग्निः समज्यते मधुप्रतीक आहुतः | रोचमानोविभावसुः || जरमाणः समिध्यसे देवेभ्यो हव्यवाहन | तं तवा हवन्तमर्त्याः || तं मर्ता अमर्त्यं घर्तेनाग्निं सपर्यत | अदाभ्यंग्र्हपतिम || अदाभ्येन शोचिषाग्ने रक्षस्त्वं दह | गोपा रतस्यदीदिहि || स तवमग्ने परतीकेन परत्योष यातुधान्यः | उरुक्षयेषुदीद्यत || तं तवा गीर्भिरुरुक्षया हव्यवाहं समीधिरे | यजिष्ठं मानुषे जने ||
1 AGNI, refulgent among men thou slayest the devouring fiend, Bright Ruler in thine own abode. 2 Thou springest up wh…
इति वा इति मे मनो गामश्वं सनुयामिति | कुवित्सोमस्यापामिति || पर वाता इव दोधत उन मा पीता अयंसत | कुवित ... || उन मा पीता अयंसत रथमश्वा इवाशवः | कुवित ... || उप मा मतिरस्थित वाश्रा पुत्रमिव परियम | कुवित ... || अहं तष्टेव वन्धुरं पर्यचामि हर्दा मतिम | कुवित ... || नहि मे अक्षिपच्चनाछान्त्सुः पञ्च कर्ष्टयः | कुवित ... || नहि मे रोदसी उभे अन्यं पक्षं चन परति | कुवित ... || अभि दयां महिना भुवमभीमां पर्थिवीं महीम | कुवित... || हन्ताहं पर्थिवीमिमां नि दधानीह वेह वा | कुवित ... || ओषमित पर्थिवीमहं जङघनानीह वेह वा | कुवित ... || दिवि मे अन्यः पक्षो.अधो अन्यमचीक्र्षम | कुवित ... || अहमस्मि महामहो.अभिनभ्यमुदीषितः | कुवित ... || गर्हो याम्यरंक्र्तो देवेभ्यो हव्यवाहनः | कुवित ... ||
1 THIS, even this was my resolve, to win a cow, to win a steed: Have I not drunk of Soma juice? 2 Like violent gusts …
तदिदास भुवनेषु जयेष्ठं यतो जज्ञ उग्रस्त्वेषन्र्म्णः | सद्यो जज्ञानो नि रिणाति शत्रूननु यंविश्वे मदन्त्यूमाः || वाव्र्धानः शवसा भूर्योजाः शत्रुर्दासाय भियसन्दधाति | अव्यनच्च वयनच्च सस्नि सं ते नवन्त परभ्र्तामदेषु || तवे करतुमपि वर्ञ्जन्ति विश्वे दविर्यदेते तरिर्भवन्त्यूमाः | सवादोः सवादीयः सवादुना सर्जा समदः सुमधु मधुनाभि योधीः || इति चिद धि तवा धना जयन्तं मदे-मदे अनुमदन्ति विप्राः | ओजीयो धर्ष्णो सथिरमा तनुष्व मा तवा दभन्यातुधाना दुरेवाः || तवया वयं शाशद्महे रणेषु परपश्यन्तो युधेन्यानिभूरि | चोदयामि त आयुधा वचोभिः सं ते शिशामिब्रह्मणा वयांसि || सतुषेय्यं पुरुवर्पसं रभ्वमिनतममाप्त्यमाप्त्यानाम | आ दर्षते शवसा सप्त दानून पर साक्षते परतिमानानिभूरि || नि तद दधिषे.अवरं परं च यस्मिन्नाविथावसा दुरोणे | आ मातरा सथापयसे जिगत्नू अत इनोषि कर्वरा पुरूणि || इमा बरह्म बर्हद्दिवो विवक्तीन्द्राय शूषमग्रियःस्वर्षाः | महो गोत्रस्य कषयति सवराजो दुरश्च विश्वाव्र्णोदप सवाः || एवा महान बर्हद्दिवो अथर्वावोचत सवां तन्वमिन्द्रमेव | सवसारो मातरिभ्वरीररिप्रा हिन्वन्ति च शवसावर्धयन्ति च ||
1 IN all the worlds That was the Best and Highest whence sprang the Mighty Gods, of splendid valour. As soon as born …
हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेकासीत | स दाधार पर्थिवीं दयामुतेमां कस्मै देवायहविषा विधेम || य आत्मदा बलदा यस्य विश्व उपासते परशिषं यस्यदेवाः | यस्य छायाम्र्तं यस्य मर्त्युः कस्मै देवायहविषा विधेम || यः पराणतो निमिषतो महित्वैक इद राजा जगतो बभूव | य ईशे अस्य दविपदश्चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषाविधेम || यस्येमे हिमवन्तो महित्वा यस्य समुद्रं रसया सहाहुः | यस्येमाः परदिशो यस्य बाहू कस्मै देवाय हविषाविधेम || येन दयौरुग्रा पर्थिवी च दर्ळ्हा येन सव सतभितं येननाकः | यो अन्तरिक्षे रजसो विमानः कस्मै देवायहविषा विधेम || यं करन्दसी अवसा तस्तभाने अभ्यैक्षेतां मनसारेजमाने | यत्राधि सूर उदितो विभाति कस्मै देवायहविषा विधेम || आपो ह यद बर्हतीर्विश्वमायन गर्भं दधानाजनयन्तीरग्निम | ततो देवानां समवर्ततासुरेकःकस्मै देवाय हविषा विधेम || यश्चिदापो महिना पर्यपश्यद दक्षं दधानाजनयन्तीर्यज्ञम | यो देवेष्वधि देव एक आसीत कस्मैदेवाय हविषा विधेम || मा नो हिंसीज्जनिता यः पर्थिव्या यो वा दिवंसत्यधर्मा जजान | यश्चापश्चन्द्रा बर्हतीर्जजानकस्मै देवाय हविषा विधेम || परजापते न तवदेतान्यन्यो विश्वा जातानि परि ताबभूव | यत्कामास्ते जुहुमस्तन नो अस्तु वयं सयाम पतयोरयीणाम ||
1 IN the beginning rose Hiranyagarbha, born Only Lord of all created beings. He fixed and holdeth up this earth and h…
वसुं न चित्रमहसं गर्णीषे वामं शेवमतिथिमद्विषेण्यम | स रासते शुरुधो विश्वधायसो.अग्निर्होताग्र्हपतिः सुवीर्यम || जुषाणो अग्ने परति हर्य मे वचो विश्वानि विद्वान वयुनानिसुक्रतो | घर्तनिर्णिग बरह्मणे गातुमेरय तव देवाजनयन्ननु वरतम || सप्त धामानि परियन्नमर्त्यो दाशद दाशुषे सुक्र्तेमामहस्व | सुवीरेण रयिणाग्ने सवाभुवा यस्त आनट्समिधा तं जुषस्व || यज्ञस्य केतुं परथमं पुरोहितं हविष्मन्त ईळते सप्तवाजिनम | शर्ण्वन्तमग्निं घर्तप्र्ष्ठमुक्षणम्प्र्णन्तं देवं पर्णते सुवीर्यम || टवं दूतः परथमो वरेण्यः स हूयमानो अम्र्तायमत्स्व | तवां मर्जयन मरुतो दाशुषो गर्हे तवां सतोमेभिर्भ्र्गवो वि रुरुचुः || इषं दुहन सुदुघां विश्वधायसं यज्ञप्रियेयजमानाय सुक्रतो | अग्ने घर्तस्नुस्त्रिरतानि दीद्यद्वर्तिर्यज्ञं परियन सुक्रतूयसे || तवामिदस्या उषसो वयुष्टिषु दूतं कर्ण्वाना अयजन्तमानुषाः | तवां देवा महयाय्याय वाव्र्धुराज्यमग्नेनिम्र्जन्तो अध्वरे || नि तवा वसिष्ठा अह्वन्त वाजिनं गर्णन्तो अग्ने विदथेषुवेधसः | रायस पोषं यजमानेषु धारय यूयं पातस्वस्तिभिः सदा नः ||
1 I PRAISE the God of wondrous might like Indra, the lovely pleasant Guest whom all must welcome. May Agni, Priest an…
अयं वेनश्चोदयत पर्श्निगर्भा जयोतिर्जरायू रजसोविमाने | इममपां संगमे सूर्यस्य शिशुं न विप्रामतिभी रिहन्ति || समुद्रादूर्मिमुदियर्ति वेनो नभोजाः पर्ष्ठंहर्यतस्य दर्शि | रतस्य सानावधि विष्टपि भराट्समानं योनिमभ्यनूषत वराः || समानं पूर्वीरभि वावशानास्तिष्ठन वत्सस्यमातरः सनीळाः | रतस्य सानावधि चक्रमाणारिहन्ति मध्वो अम्र्तस्य वाणीः || जानन्तो रूपमक्र्पन्त विप्रा मर्गस्य घोषं महिषस्य हिग्मन | रतेन यन्तो अधि सिन्धुमस्थुर्विदद गन्धर्वोम्र्तानि नाम || अप्सरा जारमुपसिष्मियाणा योषा बिभर्ति परमे वयोमन | चरत परियस्य योनिषु परियः सन सीदत पक्षे हिरण्ययेस वेनः || नाके सुपर्णमुप यत पतन्तं हर्दा वेनन्तो अभ्यचक्षतत्वा | हिरण्यपक्षं वरुणस्य दूतं यमस्य योनौशकुनं भुरण्युम || ऊर्ध्वो गन्धर्वो अधि नाके अस्थात परत्यं चित्रा बिभ्रदस्यायुधानि | वसानो अत्कं सुरभिं दर्शे कं सवर्णनाम जनत परियाणि || दरप्सः समुद्रमभि यज्जिगाति पश्यन गर्ध्रस्य चक्षसाविधर्मन | भानुः शुक्रेण शोचिषा चकानस्त्र्तीये चक्रेरजसि परियाणि ||
1 SEE, Vena, born in light, hath driven hither, on chariot of the air, the Calves of Pṛśni. Singers with hymns caress…
इमं नो अग्न उप यज्ञमेहि पञ्चयामं तरिव्र्तंसप्ततन्तुम | असो हव्यवाळ उत नः पुरोगा जयोगेवदीर्घं तम आशयिष्ठाः || अदेवाद देवः परचता गुहा यन परपश्यमानो अम्र्तत्वमेमि | शिवं यत सन्तमशिवो जहामि सवात सख्यादरणींनाभिमेमि || पश्यन्नन्यस्या अतिथिं वयाया रतस्य धाम वि मिमेपुरूणि | शंसामि पित्रे असुराय शेवमयज्ञियाद्यज्ञियं भागमेमि || बह्वीः समा अकरमन्तरस्मिन्निन्द्रं वर्णानः पितरंजहामि | अग्निः सोमो वरुणस्ते चयवन्ते पर्यावर्द्राष्ट्रं तदवाम्यायन || निर्माया उ तये असुरा अभूवन तवं च मा वरुण कामयासे | रतेन राजन्नन्र्तं विविञ्चन मम राष्ट्रस्याधिपत्यमेहि || इदं सवरिदमिदास वाममयं परकाश उर्वन्तरिक्षम | हनाव वर्त्रं निरेहि सोम हविष टवा सन्तं हविषायजाम || कविः कवित्वा दिवि रूपमासजदप्रभूती वरुणो निरपः सर्जत | कषेमं कर्ण्वाना जनयो न सिन्धवश ता अस्यवर्णं शुचयो भरिभ्रति || ता अस्य जयेष्ठमिन्द्रियं सचन्ते ता ईमा कषेतिस्वधया मदन्तीः | ता इं विशो न राजानं वर्णानाबीभत्सुवो अप वर्त्रादतिष्ठन || बीभत्सूनां सयुजं हंसमाहुरपां दिव्यानांसख्ये चरन्तम | अनुष्टुभमनु चर्चूर्यमाणमिन्द्रं निचिक्युः कवयो मनीषा ||
1 COME to this sacrifice of ours, O Agni, threefold, with seven threads and five divisions. Be our oblation-bearer an…
अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुतविश्वदेवैः | अहं मित्रावरुणोभा बिभर्म्यहमिन्द्राग्नीहमश्विनोभा || अहं सोममाहनसं बिभर्म्यहं तवष्टारमुतपूषणं भगम | अहं दधामि दरविणं हविष्मतेसुप्राव्ये यजमानाय सुन्वते || अहं राष्ट्री संगमनी वसूनां चिकितुषी परथमायज्ञियानाम | तां मा देवा वयदधुः पुरुत्राभूरिस्थात्रां भूर्यावेशयन्तीम || मया सो अन्नमत्ति यो विपश्यति यः पराणिति य ईंश्र्णोत्युक्तम | अमन्तवो मां त उप कषियन्ति शरुधिश्रुत शरद्धिवं ते वदामि || अहमेव सवयमिदं वदामि जुष्टं देवेभिरुतमानुषेभिः | यं कामये तं-तमुग्रं कर्णोमि तम्ब्रह्माणं तं रषिं तं सुमेधाम || अहं रुद्राय धनुरा तनोमि बरह्मद्विषे शरवे हन्तवाु | अहं जनाय समदं कर्णोम्यहं दयावाप्र्थिवी आविवेश || अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे | ततो वि तिष्ठे भुवनानु विश्वोतामूं दयांवर्ष्मणोप सप्र्शामि || अहमेव वात इव पर वाम्यारभमाणा भुवनानि विश्वा | परो दिवा पर एना पर्थिव्यैतावती महिना सं बभूव ||
1 I TRAVEL with the Rudras and the Vasus, with the Ādityas and All-Gods I wander. I hold aloft both Varuṇa and Mitra,…
न तमंहो न दुरितं देवासो अष्ट मर्त्यम | सजोषसोयमर्यमा मित्रो नयन्ति वरुणो अति दविषः || तद धि वयं वर्णीमहे वरुण मित्रार्यमन | येना निरंहसो यूयं पाथ नेथा च मर्त्यमति दविषः || ते नूनं नो.अयमूतये वरुणो मित्रो अर्यमा | नयिष्था उनो नेषणि पर्षिष्ठा उ नः पर्षण्यति दविषः || यूयं विश्वं परि पाथ वरुणो मित्रो अर्यमा | युष्माकंशर्मणि परिये सयाम सुप्रणीतयो.अति दविषः || आदित्यासो अति सरिधो वरुणो मित्रो अर्यमा | उग्रं मरुद्भीरुद्रं हुवेमेन्द्रमग्निं सवस्तये.अति दविषः || नेतार ऊ षु णस्तिरो वरुणो मित्रो अर्यमा | अति विश्वानिदुरिता राजानश्चर्षणीनामति दविषः || शुनमस्मभ्यमूतये वरुणो मित्रो अर्यमा | शर्म यछन्तुसप्रथ आदित्यासो यदीमहे अति दविषः || यथा ह तयद वसवो गौर्यं चित पदि षिताममुञ्चतायजत्राः | एवो षवस्मन मुञ्चता वयंहः पर तार्यग्नेप्रतरं न आयुः ||
1 No peril, no severe distress, ye Gods, affects the mortal man, Whom Aryaman and Mitra lead, and Varima, of one acco…
रात्री वयख्यदायती पुरुत्रा देव्यक्षभिः | विश्वाधि शरियो.अधित || ओर्वप्रा अमर्त्या निवतो देव्युद्वतः | जयोतिषा बाधतेतमः || निरु सवसारमस्क्र्तोषसं देव्यायती | अपेदु हासतेतमः || सा नो अद्य यस्या वयं नि ते यामन्न्नविक्ष्महि | वर्क्षेन वसतिं वयः || नि गरामासो अविक्षत नि पद्वन्तो नि पक्षिणः | निश्येनासश्चिदर्थिनः || यावया वर्क्यं वर्कं यवय सतेनमूर्म्ये | अथा नःसुतरा भव || उप मा पेपिशत तमः कर्ष्णं वयक्तमस्थित | उष रणेवयातय || उप ते गा इवाकरं वर्णीष्व दुहितर्दिवः | रात्रि सतोमंन जिग्युषे ||
1 WITH all her eyes the Goddess Night looks forth approaching many a spot: She hath put all her glories on. 2 Immorta…
ममाग्ने वर्चो विहवेष्वस्तु वयं तवेन्धानास्तन्वम्पुषेम | मह्यं नमन्तां परदिशश्चतस्रस्त्वयाध्यक्षेणप्र्तना जयेम || मम देवा विहवे सन्तु सर्व इन्द्रवन्तो मरुतो विष्णुरग्निः | ममान्तरिक्षमुरुलोकमस्तु मह्यं वातः पवतांकामे अस्मिन || मयि देवा दरविणमा यजन्तां मय्याशीरस्तु मयिदेवहूतिः | दैव्या होतारो वनुषन्त पूर्वे.अरिष्टाःस्याम तन्वा सुवीराः || मह्यं यजन्तु मम यानि हव्याकूतिः सत्या मनसो मे अस्तु | एनो मा नि गां कतमच्चनाहं विश्वे देवासो अधिवोचता नः || देवीः षळ उर्वीरुरु नः कर्णोत विश्वे देवास इहवीरयध्वम | मा हास्महि परजया मा तनूभिर्मा रधामद्विषते सोम राजन || अग्ने मन्युं परतिनुदन परेषामदब्धो गोपाः परि पाहि नस्त्वम | परत्यञ्चो यन्तु निगुतः पुनस्ते.अमैषां चित्तम्प्रबुधां वि नेशत || धाता धातॄणां भुवनस्य यस पतिर्देवं तरातारमभिमातिषाहम | इमं यज्ञमश्विनोभा बर्हस्पतिर्देवाः पान्तु यजमानं नयर्थात || उरुव्यचा नो महिषः शर्म यंसदस्मिन हवे पुरुहूतःपुरुक्षुः | स नः परजायै हर्यश्व मर्ळयेन्द्र मा नोरीरिषो मा परा दाः || ये नः सपत्ना अप ते भवन्त्विन्द्राग्निभ्यामव बाधामहेतान | वसवो रुद्रा आदित्या उपरिस्प्र्शं मोग्रं चेत्तारमधिराजमक्रन ||
1 LET me win glory, Agni, in our battles: enkindling thee, may we support our bodies. May the four regions bend and b…
नासदासीन नो सदासीत तदानीं नासीद रजो नो वयोमापरो यत | किमावरीवः कुह कस्य शर्मन्नम्भः किमासीद गहनं गभीरम || न मर्त्युरासीदम्र्तं न तर्हि न रात्र्या अह्न आसीत्प्रकेतः | आनीदवातं सवधया तदेकं तस्माद्धान्यन न परः किं चनास || तम आसीत तमसा गूळमग्रे.अप्रकेतं सलिलं सर्वमािदम | तुछ्येनाभ्वपिहितं यदासीत तपसस्तन्महिनाजायतैकम || कामस्तदग्रे समवर्तताधि मनसो रेतः परथमं यदासीत | सतो बन्धुमसति निरविन्दन हर्दि परतीष्याकवयो मनीषा || तिरश्चीनो विततो रश्मिरेषामधः सविदासी.अ.अ.अत | रेतोधाासन महिमान आसन सवधा अवस्तात परयतिः परस्तात || को अद्धा वेद क इह पर वोचत कुत आजाता कुत इयंविस्र्ष्टिः | अर्वाग देवा अस्य विसर्जनेनाथा को वेद यताबभूव || इयं विस्र्ष्टिर्यत आबभूव यदि वा दधे यदि वा न | यो अस्याध्यक्षः परमे वयोमन सो अङग वेद यदि वा नवेद ||
1 THEN was not non-existent nor existent: there was no realm of air, no sky beyond it. What covered in, and where? an…
यो यज्ञो विश्वतस्तन्तुभिस्तत एकशतं देवकर्मेभिरायतः | इमे वयन्ति पितरो य आययुः पर वयाप वयेत्यासते तते || पुमानेनं तनुत उत कर्णत्ति पुमान वि तत्ने अधि नाकेस्मिन | इमे मयूखा उप सेदुरू सदः सामानि चक्रुस्तसराण्योतवे || कासीत परमा परतिमा किं निदानमाज्यं किमासीत्परिधिः क आसीत | छन्दः किमासीत परौगं किमुक्थंयद देवा देवमयजन्त विश्वे || अग्नेर्गायत्र्यभवत सयुग्वोष्णिहया सविता सं बभूव | अनुष्टुभा सोम उक्थैर्महस्वान बर्हस्पतेर्ब्र्हती वाचमावत || विराण मित्रावरुणयोरभिश्रीरिन्द्रस्य तरिष्टुब इहभागो अह्नः | विश्वान देवाञ जगत्या विवेश तेनचाक्ळिप्र रषयो मनुष्याः || चाक्ळिप्रे तेन रषयो मनुष्या यज्ञे जाते पितरो नःपुराणे | पश्यन मन्ये मनसा चक्षसा तान य इमंयज्ञमयजन्त पूर्वे || सहस्तोमाः सहछन्दस आव्र्तः सहप्रमा रषयः सप्तदैव्याः | पूर्वेषां पन्थामनुद्र्श्य धीरा अन्वालेभिरेरथ्यो न रश्मीन ||
1 THE sacrifice drawn out with threads on every side, stretched by a hundred sacred ministers and one,— This do these…
अप पराच इन्द्र विश्वानमित्रानपापाचो अभिभूते नुदस्व | अपोदीचो अप शूराधराच उरौ यथा तव शर्मन्मदेम || कुविदङग यवमन्तो यवं चिद यथा दान्त्यनुपूर्वंवियूय | इहेहैषां कर्णुहि भोजनानि ये बर्हिषोनमोव्र्क्तिं न जग्मुः || नहि सथूर्य रतुथा यातमस्ति नोत शरवो विविदेसंगमेषु | गव्यन्त इन्द्रं सख्याय विप्रा अश्वायन्तोव्र्षणं वाजयन्तः || युवं सुराममश्विना नमुचावासुरे सचा | विपिपानाशुभस पती इन्द्रं कर्मस्वावतम || पुत्रमिव पितरावश्विनोभेन्द्रावथुः काव्यैर्दंसनाभिः | यत सुरामं वयपिबः शचीभिः सरस्वतीत्वा मघवन्नभिष्णक || इन्द्रः सुत्रामा सववानवोभिः सुम्र्ळीको भवतुविश्ववेदाः | बाधतां दवेषो अभयं कर्णोतु सुवीर्यस्यपतयः सयाम || तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे सयाम | स सुत्रामा सववानिन्द्रो अस्मे आराच्चिद दवेषः सनुतर्युयोतु ||
1 DRIVE all our enemies away, O Indra, the western, mighty Conqueror, and the eastern. Hero, drive off our northern f…
ईजानमिद दयौर्गूर्तावसुरीजानं भूमिरभिप्रभूषणि | ईजानं देवावश्विनावभि सुम्नैरवर्धताम || ता वां मित्रावरुणा धारयत्क्षिती सुषुम्नेषितत्वतायजामसि | युवोः कराणाय सख्यैरभि षयाम रक्षसः || अधा चिन नु यद दिधिषामहे वामभि परियं रेक्णःपत्यमानाः | दद्वान वा यत पुष्यति रेक्णः सं वारन्नकिरस्य मघानि || असावन्यो असुर सूयत दयौस्त्वं विश्वेषां वरुणासिराजा | मूर्धा रथस्य चाकन नैतावतैनसान्तकध्रुक || अस्मिन सवेतच्छकपूत एनो हिते मित्रे निगतान हन्ति वीरान | अवोर्वा यद धात तनूष्ववः परियासु यज्ञियास्वर्वा || युवोर्हि मातादितिर्विचेतसा दयौर्न भूमिः पयसापुपूतनि | अव परिया दिदिष्टन सूरो निनिक्त रश्मिभिः || युवं हयप्नराजावसीदतं तिष्ठद रथं नधूर्षदं वनर्षदम | ता नः कणूकयन्तीर्न्र्मेधस्तत्रे अंहसः सुमेधस्तत्रे अंहसः ||
1 MAY Dyaus the Lord of lauded wealth, and Earth stand by the man who offers sacrifice, And may the Aśvins, both the …
परो षवस्मै पुरोरथमिन्द्राय शूषमर्चत | अभीके चिदुलोकक्र्त संगे समत्सु वर्त्रहास्माकं बोधि चोदितानभन्तामन्यकेषां जयाका अधि धन्वसु || तवं सिन्धून्रवास्र्जो.अधराचो अहन्नहिम | अशत्रुरिन्द्रजज्ञिषे विश्वं पुष्यसि वार्यं तं तवा परि षवजामहेनभन्तामन्यकेषां जयाका अधि धन्वसु || वि षु विश्वा अरातयो.अर्यो नशन्त नो धियः | अस्तासिशत्रवे वधं यो न इन्द्र जिघांसति या ते रातिर्ददिर्वसु नभन्तामन्यकेषां जयाका अधि धन्वसु || यो न इन्द्राभितो जनो वर्कायुरादिदेशति | अधस्पदं तमीं कर्धि विबाधो असि सासहिर्नभन्तामन्यकेषां जयाकाधि धन्वसु || यो न इन्द्राभिदासति सनाभिर्यश्च निष्ट्यः | अव तस्यबलं तिर महीव दयौरध तमना नभन्तामन्यकेषांज्याका अधि धन्वसु || वयमिन्द्र तवायवः सखित्वमा रभामहे | रतस्य नःपथा नयाति विश्वानि दुरिता नभन्तामन्यकेषांज्याका अधि धन्वसु || अस्मभ्यं सु तवमिन्द्र तां शिक्ष या दोहते परति वरंजरित्रे | अछिद्रोध्नी पीपयद यथा नः सहस्रधारापयसा मही गौः ||
1 SING strength to Indra that shall set his chariot in the foremost place. Giver of room in closest fight, slayer of …
उभे यदिन्द्र रोदसी आपप्राथोषा इव | महान्तं तवामहीनां सम्राजं चर्षणीनां देवी जनित्र्यजीजनद्भद्रा जनित्र्यजीजनत || अव सम दुर्हणायतो मर्तस्य तनुहि सथिरम | अधस्पदं तमीं कर्धि यो अस्मानादिदेशति देवी जनित्र्यजीजनद भद्राजनित्र्यजीजनत || अव तया बर्हतीरिषो विश्वश्चन्द्रा अमित्रहन | शचीभिःशक्र धूनुहीन्द्र विश्वाभिरूतिभिर्देवी जनित्र्य ... || अव यत तवं शतक्रतविन्द्र विश्वानि धूनुषे | रयिंन सुन्वते सचा सहस्रिणीभिरूतिभिर्देवी जनित्र्य ... || अव सवेदा इवाभितो विष्वक पतन्तु दिद्यवः | दूर्वाया इवतन्तवो वयस्मदेतु दुर्मतिर्देवी जनीत्र्य ... || दीर्घं हयङकुशं यथा शक्तिं बिभर्षि मन्तुमः | पूर्वेण मघवन पदाजो वयां यथा यमो देवी जनित्र्य... || नकिर्देवा मिनीमसि नकिरा योपयामसि मन्त्रश्रुत्यंचरामसि | पक्षेभिरपिकक्षेभिरत्राभि सं रभामहे ||
1 As, like the Morning, thou hast filled, O Indra, both the earth and heaven. So as the Mighty One, great King of all…
यस्मिन वर्क्षे सुपलाशे देवैः सम्पिबते यमः | अत्रा नोविश्पतिः पिता पुराणाननु वेनति || पुराणाननुवेनन्तं चरन्तं पापयामुया | असूयन्नभ्यचाक्षं तस्मा अस्प्र्हयं पुनः || यं कुमार नवं रथमचक्रं मनसाक्र्णोः | एकेषंविश्वतः पराञ्चमपश्यन्नधि तिष्ठसि || यं कुमार परावर्तयो रथं विप्रेभ्यस परि | तंसामानु परावर्तत समितो नाव्याहितम || कः कुमारमजनयद रथं को निरवर्तयत | कः सवित तदद्य नो बरूयादनुदेयी यथाभवत || यथाभवदनुदेयी ततो अग्रमजायत | पुरस्ताद बुध्नाततः पश्चान निरयणं कर्तम || इदं यमस्य सादनं देवमानं यदुच्यते | इयमस्यधम्यते नाळीरयं गीर्भिः परिष्क्र्तः ||
1 IN the Tree clothed with goodly leaves where Yama drinketh with the Gods, The Father, Master of the house, tendeth …
केश्यग्निं केशी विषं केशी बिभर्ति रोदसी | केशीविश्वं सवर्द्र्शे केशीदं जयोतिरुच्यते || मुनयो वातरशनाः पिशङगा वसते मला | वातस्यानुध्राजिं यन्ति यद देवासो अविक्षत || उन्मदिता मौनेयन वाताना तस्थिमा वयम | शरीरेदस्माकं यूयं मर्तासो अभि पश्यथ || अन्तरिक्षेण पतति विश्वा रूपावचाकशत | मुनिर्देवस्य-देवस्य सौक्र्त्याय सखा हितः || वातस्याश्वो वायोः सखाथो देवेषितो मुनिः | उभौसमुद्रावा कषेति यश्च पूर्व उतापरः || अप्सरसां गन्धर्वाणां मर्गाणां चरणे चरन | केशीकेतस्य विद्वान सखा सवादुर्मदिन्तमः || वायुरस्मा उपामन्थत पिनष्टि समा कुनन्नमा | केशीविषस्य पात्रेण यद रुद्रेणापिबत सह ||
1 HE with the long loose locks supports Agni, and moisture, heaven, and earth: He is all sky to look upon: he with lo…
उत देवा अवहितं देवा उन नयथा पुनः | उतागश्चक्रुषं देवा देवा जीवयथा पुनः || दवाविमौ वातौ वात आ सिन्धोरा परावतः | दक्षन्ते अन्य आ वातु परान्यो वातु यद रपः || आ वात वाहि भेषजं वि वात वाहि यद रपः | तवं हिविश्वभेषजो देवानां दूत ईयसे || आ तवागमं शन्तातिभिरथो अरिष्टतातिभिः | दक्षन्ते भद्रमाभार्षं परा यक्ष्मं सुवामि ते || तरायन्तामिह देवास्त्रायतां मरुतां गणः | तरायन्तां विश्वा भूतानि यथायमरपा असत || आप इद वा उ भेषजीरापो अमीवचातनीः | आपःसर्वस्य भेषजीस्तास्ते कर्ण्वन्तु भेषजम || हस्ताभ्यां दशशाखा भयां जिह्वा वाचः पुरोगवी | अनामयित्नुभ्यां तवा तभ्यां तवोप सप्र्शामसि ||
1 YE Gods, raise up once more the man whom ye have humbled and brought low. O Gods, restore to life again the man who…
तव तय इन्द्र सख्येषु वह्नय रतं मन्वाना वयदर्दिरुर्वलम | यत्रा दशस्यन्नुषसो रिणन्नपः कुत्सायमन्मन्नह्यश्च दंसयः || अवास्र्जः परस्वः शवञ्चयो गिरिनुदाज उस्रा अपिबोमधु परियम | अवर्धयो वनिनो अस्य दंससा शुशोचसूर्य रतजातया गिरा || वि सूर्यो मध्ये अमुचद रथं दिवो विदद दासय परतिमानमार्यः | दर्ळानि पिप्रोरसुरस्य मायिन इन्द्रो वयास्यच्चक्र्वान रजिश्वना || अनाध्र्ष्टानि धर्षितो वयास्यन निधीन्रदेवानम्र्णदयास्यः | मासेव सूर्यो वसु पुर्यमा ददे गर्णानःशत्रून्रश्र्णाद विरुक्मता || अयुद्धसेनो विभ्वा विभिन्दता दाशद वर्त्रहा तुज्यानि तेजते | इन्द्रस्य वज्रादबिभेदभिश्नथः पराक्रामच्छुन्ध्युरजहदुष अनः || एता तया ते शरुत्यानि केवला यदेक एकमक्र्णोरयज्ञम | मासां विधानमदधा अधि दयवि तवया विभिन्नम्भरति परधिं पिता ||
1 ALLIED with thee in friendship, Indra, these, thy priests, remembering Holy Law, rent Vṛtra limb from limb, When th…
सूर्यरश्मिर्हरिकेशः पुरस्तात सविता जयोतिरुदयानजस्रम | तस्य पूषा परसवे याति विद्वान सम्पश्यन्विश्वा भुवनानि गोपाः || नर्चक्षा एष दिवो मध्य आस्त आपप्रिवान रोदसीन्तरिक्षम | स विश्वाचीरभि चष्टे घर्ताचीरन्तरापूर्वमपरं च केतुम || रायो बुध्नः संगमनो वसूनां विश्वा रूपाभि चष्टेशचीभिः | देव इव सविता सत्यधर्मेन्द्रो न तस्थौसमरे धनानाम || विश्वावसुं सोम गन्धर्वमापो दद्र्शुषीस्तद रतेना वयायन | तदन्ववैदिन्द्रो रारहाण आसां परि सुर्यस्यपरिधिन्रपश्यत || विश्वावसुरभि तन नो गर्णातु दिव्यो गन्धर्वो रजसोविमानः | यद वा घा सत्यमुत यन न विद्म धियोहिन्वानो धिय इन नो अव्याः || सस्निमविन्दच्चरणे नदीनामपाव्र्णोद दुरो अश्मव्रजानाम | परासां गन्धर्वो अम्र्तानि वोचदिन्द्रो दक्षं परि जानादहीनाम ||
1 SAVITAR, golden-haired, hath lifted eastward, bright With the sunbeams, his eternal lustre; He in whose energy wise…
अग्ने तव शरवो वयो महि भराजन्ते अर्चयो विभावसो | बर्हद्भानो शवसा वाजमुक्थ्यं दधासि दाशुषे कवे || पावकवर्चाः शुक्रवर्चा अनूनवर्चा उदियर्षि भानुना | पुत्रो मातरा विचरन्नुपावसि पर्णक्षि रोदसी उभे || ऊर्जो नपाज्जातवेदः सुशस्तिभिर्मन्दस्व धीतिभिर्हितः | तवे इषः सं दधुर्भूरिवर्पसश्चित्रोतयो वामजाताः || इरज्यन्नग्ने परथयस्व जन्तुभिरस्मे रायो अमर्त्य | सदर्शतस्य वपुषो वि राजसि पर्णक्षि सानसिं करतुम || इष्कर्तारमध्वरस्य परचेतसं कषयन्तं राधसो महः | रातिं वामस्य सुभगां महीमिषं दधासि सानसिंरयिम || रतावानं महिषं विश्वदर्शतमग्निं सुम्नाय दधिरेपुरो जनाः | शरुत्कर्णं सप्रथस्तमं तवा गिरा दैव्यम्मानुषा युगा ||
1 AGNI, life-power and fame are thine: thy fires blaze mightily, thou rich in wealth of beams! Sage, passing bright, …
अग्ने अछा वदेह नः परत्यं नः सुमना भव | पर नोयछ विशस पते धनदा असि नस्त्वम || पर नो यछत्वर्यमा पर भगः पर बर्हस्पतिः | परदेवाः परोत सून्र्ता रायो देवी ददातु नः || सोमं राजानमवसे.अग्निं गीर्भिर्हवामहे | आदित्यान्विष्णुं सूर्यं बरह्माणं च बर्हस्पतिम || इन्द्रवायू बर्हस्पतिं सुहवेह हवामहे | यथा नः सर्वैज्जनः संगत्यां सुमना असत || अर्यमणं बर्हस्पतिमिन्द्रं दानाय चोदय | वातंविष्णुं सरस्वतीं सवितारं च वाजिनम || तवं नो अग्ने अग्निभिर्ब्रह्म यज्ञं च वर्धय | तवं नोदेवतातये रायो दानाय चोदय ||
1 TURN hither, Agni, speak to us: come to us with a gracious mind. Enrich us, Master of the house: thou art the Giver…
अयमग्ने जरिता तवे अभूदपि सहसः सूनो नह्यन्यदस्त्याप्यम | भद्रं हि शर्म तरिवरूथमस्ति त आरेहिंसानामप दिद्युमा कर्धि || परवत ते अग्ने जनिमा पितूयतः साचीव विश्वा भुवना नय्र्ञ्जसे | पर सप्तयः पर सनिषन्त नो धियः पुरश्चरन्तिपशुपा इव तमना || उत वा उ परि वर्णक्षि बप्सद बहोरग्न उलपस्य सवधावः | उत खिल्या उर्वराणां भवन्ति मा ते हेतिं तविषींचुक्रुधाम || यदुद्वतो निवतो यासि बप्सत पर्थगेषि परगर्धिनीवसेना | यदा ते वातो अनुवाति शोचिर्वप्तेव शमश्रु वपसिप्र भूम || परत्यस्य शरेणयो दद्र्श्र एकं नियानं बहवो रथासः | बाहू यदग्ने अनुमर्म्र्जानो नयंं उत्तानामन्वेषिभूमिम || उत ते शुष्मा जिहतामुत ते अर्चिरुत ते अग्ने शशमानस्यवाजाः | उच्छ्वञ्चस्व नि नम वर्धमान आ तवाद्य विश्वेवसवः सदन्तु || अपामिदं नययनं समुद्रस्य निवेशनम | अन्यंक्र्णुष्वेतः पन्थां तेन याहि वशाननु || आयने ते परायणे दूर्वा रोहन्तु पुष्पिणिः | हरदाश्चपुण्डरीकाणि समुद्रस्य गर्हा इमे ||
1 WITH thee, O Agni, was this singer of the laud: he hath no other kinship, O thou Son of Strength. Thou givest bless…
तयं चिदत्रिं रतजुरमर्थमश्वं न यातवे | कक्षिवन्तं यदी पुना रथं न कर्णुथो नवम || तयं चिदश्वं न वाजिनमरेणवो यमत्नत | दर्ळंग्रन्थिं न वि षयतमत्रिं यविष्ठमा रजः || नरा दंसिष्ठवत्रये शुभ्रा सिषासतं धियः | अथा हि वां दिवो नरा पुन सतोमो न विशसे || चिते तद वां सुराधसा रातिः सुमतिरश्विना | आ यन्नः सदने पर्थौ समने पर्षथो नरा || युवं भुज्युं समुद्र आ रजसः पार ईङखितम | यातमछा पतत्रिभिर्नासत्या सातये कर्तम || आ वां सुम्नैः शम्यू इव मंहिष्ठा विश्ववेदसा | समस्मे भूषतं नरोत्सं न पिप्युषीरिषः ||
1 YE made that Atri, worn with eld, free as a horse to win the goal. When ye restored to youth and strength Kakṣīvān …
अयं हि ते अमर्त्य इन्दुरत्यो न पत्यते | दक्षो विश्वायुर्वेधसे || अयमस्मासु काव्य रभुर्वज्रो दास्वते | अयं बिभर्त्यूर्ध्वक्र्शनं मदं रभुर्न कर्त्व्यं मदम || घर्षुः शयेनाय कर्त्वन आसु सवासु वंसगः | अव दीधेदहीशुवः || यं सुपर्णः परावतः शयेनस्य पुत्र आभरत | शतचक्रं यो.अह्यो वर्तनिः || यं ते शयेनश्चारुमव्र्कं पदाभरदरुणं मानमन्धसः | एना वयो वि तार्यायुर्जीवस एना जागारबन्धुता || एवा तदिन्द्र इन्दुना देवेषु चिद धारयाते महि तयजः | करत्वा वयो वि तार्यायुः सुक्रतो करत्वायमस्मदासुतः ||
1 THIS deathless Indu, like a steed, strong and of full vitality, Belongs to thee, the Orderer. 2 Here, by us, for th…
इमां खनाम्योषधिं वीरुधं बलवत्तमाम | ययासपत्नीं बाधते यया संविन्दते पतिम || उत्तानपर्णे सुभगे देवजूते सहस्वति | सपत्नीं मे पराधम पतिं मे केवलं कुरु || उत्तराहमुत्तर उत्तरेदुत्तराभ्यः | अथा सपत्नी याममाधरा साधराभ्यः || नह्यस्या नाम गर्भ्णामि नो अस्मिन रमते जने | परामेवपरावतं सपत्नीं गमयामसि || अहमस्मि सहमानाथ तवमसि सासहिः | उभे सहस्वतीभूत्वी सपत्नीं मे सहावहै || उप ते.अधां सहमानामभि तवाधां सहीयसा | मामनुप्र ते मनो वत्सं गौरिव धावतु पथा वारिव धावतु ||
1 FROM out the earth I dig this plant, a herb of most effectual power, Wherewith one quells the rival wife and gains …
अरण्यान्यरण्यान्यसौ या परेव नश्यसि | कथाग्रामं न पर्छसि न तवा भीरिव विन्दती.अ.अ.अन || वर्षारवाय वदते यदुपावति चिच्चिकः | आघाटिभिरिवधावयन्नरण्यानिर्महीयते || उत गाव इवादन्त्युत वेश्मेव दर्श्यते | उतो अरण्यानिःसायं शकटीरिव सर्जति || गामङगैष आ हवयति दार्वङगैषो अपावधीत | वसन्नरण्यान्यां सायमक्रुक्षदिति मन्यते || न वा अरण्यानिर्हन्त्यन्यश्चेन नाभिगछति | सवादोःफलस्य जग्ध्वाय यथाकामं नि पद्यते || आञ्जनगन्धिं सुरभिं बह्वन्नामक्र्षीवलाम | पराहम्म्र्गाणां मातरमरण्यानिमशंसिषम ||
1 GODDESS of wild and forest who seemest to vanish from the sight. How is it that thou seekest not the village? Art t…
शरत ते दधामि परथमाय मन्यवे.अहन यद वर्त्रं नर्यंविवेरपः | उभे यत तवा भवतो रोदसी अनु रेजतेशुष्मात पर्थिवी चिदद्रिवः || तवं मायाभिरनवद्य मायिनं शरवस्यता मनसा वर्त्रमर्दयः | तवमिन नरो वर्णते गविष्टिषु तवां विश्वासुहव्यास्विष्टिषु || ऐषु चाकन्धि पुरुहूत सूरिषु वर्धासो ये मघवन्नानशुर्मघम | अर्चन्ति तोके तनये परिष्टिषु मेधसाता वाजिनमह्रये धने || स इन नु रायः सुभ्र्तस्य चाकनन मदं यो अस्य रंह्यंचिकेतति | तवाव्र्धो मघवन दाश्वध्वरो मक्षू स वाजम्भरते धना नर्भिः || तवं शर्धाय महिना गर्णान उरु कर्धि मघवञ्छग्धिरायः | तवं नो मित्रो वरुणो न मायी पित्वो न दस्मदयसे विभक्ता ||
1 I TRUST in thy first wrathful deed, O Indra, when thou slewest Vṛtra and didst work to profit man; What time the tw…
सुष्वाणास इन्द्र सतुमसि तवा ससवांसश्च तुविन्र्म्णवाजम | आ नो भर सुवितं यस्य चाकन तमना तनासनुयाम तवोताः || रष्वस्त्वमिन्द्र शूर जातो दासीर्विशः सूर्येणसह्याः | गुहा हितं गुह्यं गूळमप्सु बिभ्र्मसिप्रस्रवणे न सोमम || अर्यो वा गिरो अभ्यर्च विद्वान रषीणां विप्रः सुमतिंचकानः | ते सयाम ये रणयन्त सोमैरेनोत तुभ्यंरथोळ भक्षैः || इमा बरह्मेन्द्र तुभ्यं शंसि दा नर्भ्यो नर्णां शूरशवः | तेभिर्भव सक्रतुर्येषु चाकन्नुत तरायस्वग्र्णत उत सतीन || शरुधी हवमिन्द्र शूर पर्थ्या उत सतवसे वेन्यस्यार्कैः | आ यस्ते योनिं घर्तवन्तमस्वारूर्मिर्न निम्नैर्द्रवयन्त वक्वाः ||
1 WHEN we have pressed the juice we laud thee, Indra, and when, Most Valorous we have won the booty. Bring us prosper…
सविता यन्त्रैः पर्थिवीमरम्णादस्कम्भने सविता दयामद्रंहत | अश्वमिवाधुक्षद धुनिमन्तरिक्षमतूर्तेबद्धं सविता समुद्रम || यत्रा समुद्र सकभितो वयौनदपां नपात सविता तस्यवेद | अतो भूरत आ उत्थितं रजो.अतो दयावाप्र्थिवीप्रथेताम || पश्चेदमन्यदभवद यजत्रममर्त्यस्य भुवनस्य भूना | सुपर्णो अङग सवितुर्गरुत्मान पूर्वो जातः स उ अस्यानुधर्म || गाव इव गरामं यूयुधिरिवाश्वान वाश्रेव वत्संसुमना दुहाना | पतिरिव जायामभि नो नयेतु धर्तादिवः सविता विश्ववारः || हिरण्यस्तूपः सवितर्यथा तवाङगिरसो जुह्वे वाजे अस्मिन | एवा तवार्चन्नवसे वन्दमानः सोमस्येवाण्शुं परतिजागराहम ||
1 SAVITAR fixed the earth with bands to bind it, and made heaven stedfast where no prop supported. Savitar milked, as…
समिद्धश्चित समिध्यसे देवेभ्यो हव्यवाहन | आदित्यैरुद्रैर्वसुभिर्न आ गहि मर्ळीकाय न आ गहि || इमं यज्ञमिदं वचो जुजुषाण उपागहि | मर्तासस्त्वासमिधान हवामहे मर्ळीकाय हवामहे || तवामु जातवेदसं विश्ववारं गर्णे धिया | अग्ने देवाना वह नः परियव्रतान मर्ळीकाय परियव्रतान || अग्निर्देवो देवानामभवत पुरोहितो.अग्निं मनुष्या रषयःसमीधिरे | अग्निं महो धनसातावहं हुवे मर्ळीकन्धनसातये || अग्निरत्रिं भरद्वाजं गविष्ठिरं परावन नः कण्वन्त्रसदस्युमाहवे | अग्निं वसिष्ठो हवते पुरोहितोम्र्ळीकाय पुरोहितः ||
1 THOU, bearer of oblations, though kindled, art kindled for the Gods. With the Ādityas, Rudras, Vasus, come to us: t…
शरद्धयाग्निः समिध्यते शरद्धय हुयते हविः | शरद्धां भगस्य मूर्धनि वचसा वेदयमसि || परियं शरद्धे ददतः परियं शरद्द्ते दिदासतः | परियम्भोजेषु यज्वस्विदं म उदितं कर्धि || यथा देव असुरेषु शरद्धामुग्रेषु चक्रिरे | एवम्भोजेषु यज्वस्वस्माकमुदितं कर्धि || शरद्धां देवा यजमाना वायुगोपा उपासते | शरद्धांह्र्दय्ययाकूत्या शरद्धया विन्दते वसु || शरद्धां परातै हवामहे शरद्धां मध्यन्दिनं परि | शरद्धां सूर्यस्य निम्रुचि शरद्धे शरद धापयेह नः ||
1 By Faith is Agni kindled, through Faith is oblation offered up. We celebrate with praises Faith upon the height of …
शास इत्था महानस्यमित्रखादो अद्भुतः | न यस्यहन्यते सखा न जीयते कदा चन || सवस्तिद विशस पतिर्व्र्त्रहा विम्र्धो वशी | वर्षेन्द्रःपुर एतु नः सोमप अभयंकरः || वि रक्षो वि मर्धो जहि वि वर्त्रस्य हनू रुज | वि मन्युमिन्द्र वर्त्रहन्नमित्रस्याभिदसतः || वि न इन्द्र मर्धो जहि नीचा यछ पर्तन्यतः | यो अस्मानभिदासत्यधरं गमया तमः || अपेन्द्र दविषतो मनो.अप जिज्यासतो वधम | वि मन्योःशर्म यछ वरीयो यवया वधम ||
1 A MIGHTY Governor art thou, Wondrous, Destroyer of the foe, Whose friend is never done to death, and never, never o…
ईङखयन्तीरपस्युव इन्द्रं जातमुपासते | भेजानसःसुवीर्यम || तवमिन्द्र बलादधि सहसो जात ओजसः | तवं वर्षन्व्र्षेदसि || तवमिन्द्रासि वर्त्रहा वयन्तरिक्षमतिरः | उद दयामस्तभ्ना ओजसा || तवमिन्द्र सजोषसमर्कं बिभर्षि बाह्वोः | वज्रंशिशान ओजसा || तवमिन्द्राभिभूरसि विश्वा जातान्योजसा | स विश्वाभुव आभवः ||
1 SWAYING about, the Active Ones came nigh to Indra at his birth, And shared his great heroic might. 2 Based upon str…
सोम एकेभ्यः पवते घर्तमेक उपासते | येभ्यो मधुप्रधावति तांश्चिदेवापि गछतात || तपसा ये अनाध्र्ष्यास्तपसा ये सवर्ययुः | तपो येचक्रिरे महस्तांश्चिदेवापि गछतात || ये युध्यन्ते परधनेषु शूरासो ये तनूत्यजः | ये वासहस्रदक्षिणास्तांश्चिदेवापि गछतात || ये चित पूर्व रतसाप रतावान रताव्र्धः | पितॄन तपस्वतोयम तांश्चिदेवापि गछतात || सहस्रणीथाः कवयो ये गोपायन्ति सूर्यम | रषीन्तपस्वतो यम तपोजानपि गछतात ||
1 FOR some is Soma purified, some sit by sacrificial oil: To those for whom the meath flows forth, even to those let …
अरायि काणे विकटे गिरिं गछ सदान्वे | शिरिम्बिठस्यसत्वभिस्तेभिष टवा चातयामसि || चत्तो इतश्चत्तामुतः सर्वा भरूणान्यारुषी | अराय्यं बरह्मणस पते तीक्ष्णश्र्ण्गोद्र्षन्निहि || अदो यद दारु पलवते सिन्धोः पारे अपूरुषम | तदारभस्व दुर्हणो तेन गछ परस्तरम || यद ध पराचीरजगन्तोरो मण्डूरधाणिकीः | हतािन्द्रस्य शत्रवः सर्वे बुद्बुदयाशवः || परीमे गामनेषत पर्यग्निमह्र्षत | देवेष्वक्रतश्रवः क इमाना दधर्षति ||
1 ARAYI, one-eyed limping hag, fly, ever-screeching, to the hill. We frighten thee away with these, the heroes of Sir…
अग्निं हिन्वन्तु नो धियः सप्तिमाशुमिवाजिषु | तेन जेष्मधनं-धनम || यया गा आकरामहे सेनयाग्ने तवोत्या | तां नो हिन्वमघत्तये || आग्ने सथूरं रयिं भर पर्थुं गोमन्तमश्विनम | अंधिखं वर्तया पणिम || अग्ने नक्षत्रमजरमा सूर्यं रोहयो दिवि | दधज्ज्योतिर्जनेभ्यः || अग्ने केतुर्विशामसि परेष्ठः शरेष्ठ उपस्थसत | बोधा सतोत्रे वयो दधत ||
1 LET songs of ours speed Agni forth like a fleet courser in the race, And we will win each prize through him. 2 Agni…
इमा नु कं भुवना सीषधामेन्द्रश्च विश्वे च देवाः || यज्ञं च नस्तन्वं च परजां चादित्यैरिन्द्रः सहचीक्ळिपाति || आदित्यैरिन्द्रः सगणो मरुद्भिरस्माकं भूत्ववितातनूनाम || हत्वाय देवा असुरान यदायन देवा देवत्वमभिरक्षमाणाः || परत्यञ्चमर्कमनयञ्छचीभिरादित सवधामिषिराम्पर्यपश्यन ||
1 WE will, with Indra and all Gods to aid us, bring these existing worlds into subjection. 2 Our sacrifice, our bodie…
सूर्यो नो दिवस पातु वातो अन्तरिक्षात | अग्निर्नःपार्थिवेभ्यः || जोषा सवितर्यस्य ते हरः शतं सवानर्हति | पाहिनो दिद्युतः पतन्त्याः || चक्षुर्नो देवः सविता चक्षुर्न उत पर्वतः | चक्षुर्धाता दधातु नः || चक्षुर्नो धेहि चक्षुषे चक्षुर्विख्यै तनूभ्यः | संचेदं वि च पश्येम || सुसन्द्र्शं तवा वयं परति पश्येम सूर्य | वि पश्येमन्र्चक्षसः ||
1 MAY Sūrya guard us out of heaven, and Vāta from the firmament, And Agni from terrestrial spots. 2 Thou Savitar whos…
उदसौ सूर्यो अगादुदयं मामको भगः | अहं तद्विद्वला पतिमभ्यसाक्षि विषासहिः || अहं केतुरहं मूर्धाहमुग्रा विवाचनी | ममेदनुक्रतुं पतिः सेहानाया उपाचरेत || मम पुत्राः शत्रुहणो.अथो मे दुहिता विराट | उताहमस्मि संजया पत्यौ मे शलोक उत्तमः || येनेन्द्रो हविषा कर्त्व्यभवद दयुम्न्युत्तमः | इदं तदक्रि देवा असपत्ना किलाभुवम || असपत्ना सपत्नघ्नी जयन्त्यभिभूवरी | आव्र्क्षमन्यासां वर्चो राधो अस्थेयसामिव || समजैषमिमा अहं सपत्नीरभिभूवरी | यथाहमस्य वीरस्य विराजानि जनस्य च ||
1 YON Sun hath mounted up, and this my happy fate hate mounted high. I knowing this, as conqueror have won my husband…
तीव्रस्याभिवयसो अस्य पाहि सर्वरथा वि हरी इह मुञ्च | इन्द्र मा तवा यजमानासो अन्ये नि रीरमन तुभ्यमिमेसुतासः || तुभ्यं सुतास्तुभ्यमु सोत्वासस्त्वां गिरः शवात्र्याा हवयन्ति | इन्द्रेदमद्य सवनं जुषाणो विश्वस्यविद्वानिह पाहि सोमम || य उशता मनसा सोममस्मै सर्वह्र्दा देवकामः सुनोति | न गा इन्द्रस्तस्य परा ददाति परशस्तमिच्चारुमस्मैक्र्णोति || अनुस्पष्टो भवत्येषो अस्य यो अस्मै रेवान न सुनोति सोमम | निररत्नौ मघवा तं दधाति बरह्मद्विषो हन्त्यनानुदिष्टः || अश्वायन्तो गव्यन्तो वाजयन्तो हवामहे तवोपगन्तवा उ | आभूषन्तस्ते सुमतौ नवायां वयमिन्द्र तवा शुनंहुवेम ||
1 TASTE this strong draught enriched with offered viands: with all thy chariot here unyoke thy Coursers. Let not thos…
मुञ्चामि तवा हविषा जीवनाय कमज्ञातयक्ष्मादुतराजयक्ष्मात | गराहिर्जग्राह यदि वैतदेनं तस्यािन्द्राग्नी पर मुमुक्तमेनम || यदि कषितायुर्यदि वा परेतो यदि मर्त्योरन्तिकं नीतेव | तमा हरामि निरतेरुपस्थादस्पार्षमेनंशतशारदाय || सहस्राक्षेण शतशारदेन शतायुषा हविषाहार्षमेनम | शतं यथेमं शरदो नयातीन्द्रो विश्वस्यदुरितस्य पारम || शतं जीव शरदो वर्धमानः शतं हेमन्ताञ्छतमुवसन्तान | शतमिन्द्राग्नी सविता बर्हस्पतिः शतायुषाहविषेमं पुनर्दुः || आहार्षं तवाविदं तवा पुनरागाः पुनर्नव | सर्वाङगसर्वं ते चक्षुः सर्वमायुश्च ते.अविदम ||
1 FOR life I set thee free by this oblation from the unknown decline and from Consumption; Or, if the grasping demon …
बरह्मणाग्निः संविदानो रक्षोहा बाधतामितः | अमीवायस्ते गर्भं दुर्णामा योनिमाशये || यस्ते गर्भममीवा दुर्णामा योनिमाशये | अग्निष टम्ब्रह्मणा सह निष करव्यादमनीनशत || यस्ते हन्ति पतयन्तं निषत्स्नुं यः सरीस्र्पम | जातंयस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि || यस्त ऊरू विहरत्यन्तरा दम्पती शये | योनिं योन्तरारेळि तमितो नाशयामसि || यस्त्वा भराता पतिर्भूत्वा जारो भूत्वा निपद्यते | परजां यस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि || यस्त्वा सवप्नेन तमसा मोहयित्वा निपद्यते | परजां यस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि ||
1 MAY Agni, yielding to our prayer, the Rakṣas-slayer, drive away The malady of evil name that hath beset thy labouri…
अक्षीभ्यां ते नासिकाभ्यां कर्णाभ्यां छुबुकादधि | यक्ष्मं शीर्षण्यं मस्तिष्काज्जिह्वाया वि वर्हामि ते || गरीवाभ्यस्त उष्णिहाभ्यः कीकसाभ्यो अनूक्यात | यक्ष्मं दोषण्यमंसाभ्यां बाहुभ्यां वि वर्हामि ते || आन्त्रेभ्यस्ते गुदाभ्यो वनिष्ठोर्ह्र्दयादधि | यक्ष्मम्मतस्नाभ्यां यक्नः पलाशिभ्यो वि वर्हामि ते || ऊरुभ्यां ते अष्ठीवद्भ्यां पार्ष्णिभ्यां परपदाभ्याम | यक्ष्मं शरोणिभ्यां भासदाद भंससो वि वर्हामि ते || मेहनाद वनंकरणाल लोमभ्यस्ते नखेभ्यः | यक्ष्मंसर्वस्मादात्मनस्तमिदं वि वर्हामि ते || अङगाद-अङगाल लोम्नो-लोम्नो जातं पर्वणि-पर्वणि | यक्ष्मंसर्वस्मादात्मनस्तमिदं वि वर्हामि ते ||
1 FROM both thy nostrils, from thine eyes, from both thine ears and from thy chin, Forth from thy head and brain and …
अपेहि मनसस पते.अप कराम परश्चर | परो निरतया आचक्ष्व बहुधा जीवतो मनः || भद्रं वै वरं वर्णते भद्रं युञ्जन्ति दक्षिणम | भद्रं वैवस्वते चक्षुर्बहुत्रा जीवतो मनः || यदाशसा निःशसाभिशसोपारिम जाग्रतो यत सवपन्तः | अग्निर्विश्वान्यप दुष्क्र्तान्यजुष्टान्यारे अस्मद्दधातु || यदिन्द्र बरह्मणस पते.अभिद्रोहं चरामसि | परचेता नाङगिरसो दविषतां पात्यंहसः || अजैष्माद्यासनाम चाभूमानागसो वयम | जाग्रत्स्वप्नःसंकल्पः पापो यं दविष्मस्तं स रछतु यो नो दवेष्टितं रछतु ||
1 AVAUNT, thou Master of the mind Depart, and vanish far away. Look on Destruction far from hence. The live man's min…
देवाः कपोत इषितो यदिछन दूतो निरतया इदमाजगाम | तस्मा अर्चाम कर्णवाम निष्क्र्तिं शं नो अस्तु दविपदेशं चतुष्पदे || शिवः कपोत इषितो नो अस्त्वनागा देवाः शकुनो गर्हेषु | अग्निर्हि विप्रो जुषतां हविर्नः परि हेतिः पक्षिणी नोव्र्णक्तु || हेतिः पक्षिणी न दभात्यस्मानाष्ट्र्यां पदं कर्णुतेग्निधाने | शं नो गोभ्यश्च पुरुषेभ्यश्चास्तु मा नोहिंसीदिह देवाः कपोतः || यदुलूको वदति मोघमेतद यत कपोतः पदमग्नौक्र्णोति | यस्य दूतः परहित एष एतत तस्मै यमाय नमोस्तु मरित्यवे || रचा कपोतं नुदत परणोदमिषं मदन्तः परि गांनयध्वम | संयोपयन्तो दुरितानि विश्वा हित्वा न ऊर्जं परपतात पतिष्थः ||
1 GODS, whatsoe’er the Dove came hither seeking, sent to us as the envoy of Destruction, For that let us sing hymns a…
रषभं मा समानानां सपत्नानां विषासहिम | हन्तारंशत्रूणां कर्धि विराजं गोपतिं गवाम || अहमस्मि सपत्नहेन्द्र इवारिष्टो अक्षतः | अधः सपत्नामे पदोरिमे सर्वे अभिष्ठिताः || अत्रैव वो.अपि नह्याम्युभे आर्त्नी इव जयया | वाचस पतेनि षेधेमान यथा मदधरं वदान || अभिभूरहमागमं विश्वकर्मेण धाम्ना | आ वश्चित्तमा वो वरतमा वो.अहं समितिं ददे || योगक्षेमं व आदायाहं भूयासमुत्तम आ वो मूर्धानमक्रमीम | अधस्पदान म उद वदत मण्डूका इवोदकान्मण्डूका उदकादिव ||
1 MAKE me a bull among my peers, make me my rivals, conqueror: Make me the slayer of my foes, a sovran ruler, lord of…
तुभ्येदमिन्द्र परि षिच्यते मधु तवं सुतस्य कलशस्यराजसि | तवं रयिं पुरुवीरामु नस कर्धि तवं तपःपरितप्याजयः सवः || सवर्जितं महि मन्दानमन्धसो हवामहे परि शक्रंसुतानुप | इमं नो यज्ञमिह बोध्या गहि सप्र्धोजयन्तं मघवानमीमहे || सोमस्य राज्ञो वरुणस्य धर्मणि बर्हस्पतेरनुमत्या उशर्मणि | तवाहमद्य मघवन्नुपस्तुतौ धातर्विधातः कलशानभक्षयम || परसूतो भक्षमकरं चरावपि सतोमं चेमं परथमःसूरिरुन मर्जे | सुते सातेन यद्यागमं वां परतिविश्वामित्रजमदग्नी दमे ||
1 THIS pleasant meath, O Indra, is effused for thee: thou art the ruling Lord of beaker and of juice. Bestow upon us …
वातस्य नु महिमानं रथस्य रुजन्नेति सतनयन्नस्यघोषः | दिविस्प्र्ग यात्यरुणानि कर्ण्वन्नुतो एति पर्थिव्यारेणुमस्यन || सं परेरते अनु वातस्य विष्ठा ऐनं गछन्ति समनं नयोषाः | ताभिः सयुक सरथं देव ईयते.अस्य विश्वस्यभुवनस्य राजा || अन्तरिक्षे पथिभिरीयमानो न नि विशते कतमच्चनाहः | अपां सखा परथमजा रतावा कव सविज्जातः कुत आबभूव || आत्मा देवानां भुवनस्य गर्भो यथावशं चरति देवेषः | घोषा इदस्य शर्ण्विरे न रूपं तस्मै वातायहविषा विधेम ||
1 O THE Wind's chariot, O its power and glory! Crashing it goes and hath a voice of thunder. It makes the regions red…
मयोभूर्वातो अभि वातूस्रा ऊर्जस्वतीरोषधीरारिशन्ताम | पीवस्वतीर्जीवधन्याः पिबन्त्ववसाय पद्वतेरुद्र मर्ळ || याः सरूपा विरूपा एकरूपा यासामग्निरिष्ट्यानामानि वेद | या अङगिरसस्तपसेह चक्रुस्ताभ्यःपर्जन्य महि शर्म यछ || या देवेषु तन्वमैरयन्त यासां सोमो विश्वा रूपाणिवेद | ता अस्मभ्यं पयसा पिन्वमानाः परजावतीरिन्द्रगोष्ठे रिरीहि || परजापतिर्मह्यमेता रराणो विश्वैर्देवैः पित्र्भिःसंविदानः | शिवाः सतीरुप नो गोष्ठमाकस्तासांवयं परजया सं सदेम ||
1 MAY the wind blow upon our Cows with healing: may they eat herbage full of vigorous juices. May they drink waters r…
विभ्राड बर्हत पिबतु सोम्यं मध्वायुर्दधद यज्ञपतावविह्रुतम | वातजूतो यो अभिरक्षति तमना परजाः पुपोषपुरुधा वि राजति || विभ्राड बर्हत सुभ्र्तं वाजसातमं धर्मन दिवो धरुणेसत्यमर्पितम | अमित्रहा वर्त्रहा दस्युहन्तमं जयोतिर्जज्ञेसुरहा सपत्नहा || इदं शरेष्ठं जयोतिषां जयोतिरुत्तमं विश्वजिद्धनजिदुच्यते बर्हत | विश्वभ्राड भराजो महि सूर्यो दर्शौरु पप्रथे सह ओजो अच्युतम || विभ्राजञ जयोतिषा सवरगछो रोचनं दिवः | येनेमाविश्वा भुवनान्याभ्र्ता विश्वकर्मणा विश्वदेव्यावता ||
1 MAY the Bright God drink glorious Soma-mingled meath, giving the sacrifice's lord uninjured life; He who, wind-urge…
तवं तयमिटतो रथमिन्द्र परावः सुतावतः | अश्र्णोः सोमिनो हवम || तवं मखस्य दोधतः शिरो.अव तवचो भरः | अगछःसोमिनो गर्हम || तवं तयमिन्द्र मर्त्यमास्त्रबुध्नाय वेन्यम | मुहुःश्रथ्ना मनस्यवे || तवं तयमिन्द्र सूर्यं पश्चा सन्तं पुरस कर्धि | देवानां चित तिरो वशम ||
1 FOR Iṭa's sake who pressed the juice, thou, Indra, didst protect his car, And hear the Soma-giver's call. 2 Thou fr…
आ याहि वनसा सह गावः सचन्त वर्तनिं यदूधभिः || आ याहि वस्व्या धिया मंहिष्ठो जारयन्मखःसुदानुभिः || पितुभ्र्तो न तन्तुमित सुदानवः परति दध्मो यजामसि || उषा अप सवसुस्तमः सं वर्तयति वर्तनिं सुजातता ||
1 WITH all thy beauty come: the kine approaching with full udders follow on thy path. 2 Come with kind thoughts, most…
आ तवाहार्षमन्तरेधि धरुवस्तिष्ठाविचाचलिः | विशस्त्वा सर्वा वाञ्छन्तु मा तवद राष्ट्रमधि भरशत || इहैवैधि माप चयोष्ठाः पर्वत इवाविचाचलिः | इन्द्रैवेह धरुवस्तिष्ठेह राष्ट्रमु धारय || इममिन्द्रो अदीधरद धरुवं धरुवेण हविषा | तस्मै सोमोधि बरवत तस्मा उ बरह्मणस पतिः || धरुवा दयौर्ध्रुवा पर्थिवी धरुवासः पर्वता इमे | धरुवं विश्वमिदं जगद धरुवो राजा विशामयम || धरुवं ते राजा वरुणो धरुवं देवो बर्हस्पतिः | धरुवं त इन्द्रश्चाग्निश्च राष्ट्रं धारयतां धरुवम || धरुवं धरुवेण हविषाभि सोमं मर्शामसि | अथो तैन्द्रः केवलीर्विशो बलिह्र्तस करत ||
1 BE with us; I have chosen thee: stand stedfast and immovable. Let all the people wish for thee let not thy kingship…
अभीवर्तेन हविषा येनेन्द्रो अभिवाव्र्ते | तेनास्मान्ब्रह्मणस पते.अभि राष्ट्राय वर्तय || अभिव्र्त्य सपत्नानभि या नो अरातयः | अभि पर्तन्यन्तन्तिष्ठाभि यो न इरस्यति || अभि तवा देवः सविताभि सोमो अवीव्र्तत | अभि तवा विश्वाभूतान्यभीवर्तो यथाससि || येनेन्द्रो हविषा कर्त्व्यभवद दयुम्न्युत्तमः | इदं तदक्रि देवा असपत्नः किलाभुवम || असपत्नः सपत्नहाभिराष्ट्रो विषासहिः | यथाहमेषां भूतानां विराजानि जनस्य च ||
1 WITH offering for success in fight whence Indra was victorious. With this, O Brahmaṇaspati, let us attain to royal …
पर वो गरावाणः सविता देवः सुवतु धर्मणा | धूर्षुयुज्यध्वं सुनुत || गरावाणो अप दुछुनामप सेधत दुर्मतिम | उस्राः कर्तनभेषजम || गरावाण उपरेष्वा महीयन्ते सजोषसः | वर्ष्णेदधतो वर्ष्ण्यम || गरावाणः सविता नु वो देवः सुवतु धर्मणा | यजमानाय सुन्वते ||
1 MAY Savitar the God, O Stones, stir you according to the Law: Be harnessed to the shafts, and press. 2 Stones, driv…
पर सूनव रभूणां बर्हन नवन्त वर्जना | कषामा येविश्वधायसो.अश्नन धेनुं न मातरम || पर देवं देव्या धिया भरता जातवेदसम | हव्या नोवक्षदानुषक || अयमु षय पर देवयुर्होता यज्ञाय नीयते | रथो नयोरभीव्र्तो घर्णीवाञ्चेतति तमना || अयमग्निरुरुष्यत्यम्र्तादिव जन्मनः | सहसश्चिद्सहीयान देवो जीवातवे कर्तः ||
1 WITH hymns of praise their sons have told aloud the Ṛbhus' mighty deeds. Who, all-supporting, have enjoyed the eart…
पतंगमक्तमसुरस्य मायया हर्दा पश्यन्ति मनसाविपश्चितः | समुद्रे अन्तः कवयो वि चक्षते मरीचीनाम्पदमिछन्ति वेधसः || पतंगो वाचं मनसा बिभर्ति तां गन्धर्वो.अवदद गर्भेन्तः | तां दयोतमानां सवर्यं मनीषां रतस्य पदेकवयो नि पान्ति || अपश्यं गोपामनिपद्यमानमा च परा च पथिभिश्चरन्तम | स सध्रीचीः स विषूचीर्वसान आ वरीवर्तिभुवनेष्वन्तः ||
1 THE sapient with their spirit and their mind behold the Bird adorned with all an Asura's magic might. Sages observe…
तयमू षु वाजिनं देवजूतं सहावानं तरुतारंरथानाम | अरिष्टनेमिं पर्तनाजमाशुं सवस्तयेतार्क्ष्यमिहा हुवेम || इन्द्रस्येव रातिमाजोहुवानाः सवस्तये नावमिवा रुहेम | उर्वी न पर्थ्वी बहुले गभीरे मा वामेतौ मा परेतौरिषाम || सद्यश्चिद यः शवसा पञ्च कर्ष्टीः सूर्य इवज्योतिषापस्ततान | सहस्रसाः शतसा अस्य रंहिर्नस्मा वरन्ते युवतिं न शर्याम ||
1 THIS very mighty one whom Gods commission, the Conqueror of cars, ever triumphant, Swift, fleet to battle, with uni…
उत तिष्ठताव पश्यतेन्द्रस्य भागं रत्वियम | यदि शरातोजुहोतन यद्यश्रातो ममत्तन || शरातं हविरो षविन्द्र पर याहि जगाम सूरो अध्वनोविमध्यम | परि तवासते निधिभिः सखायः कुलपा नव्राजपतिं चरन्तम || शरातं मन्य ऊधनि शरातमग्नौ सुश्रातं मन्ये तद्र्तं नवीयः | माध्यन्दिनस्य सवनस्य दध्नः पिबेन्द्रवज्रिन पुरुक्र्ज्जुषाणः ||
1 Now lift ye up yourselves and look on Indra's seasonable share. If it be ready, offer it; unready, ye have been rem…
पर ससाहिषे पुरुहूत शत्रूञ जयेष्ठस्ते शुष्म इहरातिरस्तु | इन्द्रा भर दक्षिणेना वसूनि पतिःसिन्धूनामसि रेवतीनाम || मर्गो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः परावत आ जगन्थापरस्याः | सर्कं संशाय पविमिन्द्र तिग्मं वि शत्रून्ताळि वि मर्धो नुदस्व || इन्द्र कषत्रमभि वाममोजो.अजायथा वर्षभचर्षणीनाम | अपानुदो जनममित्रयन्तमुरुं देवेभ्योक्र्णोरु लोकम ||
1 O MUCH-INVOKED, thou hast subdued thy foemen: thy might is loftiest; here display thy bounty. In thy right hand, O …
परथश्च यस्य सप्रथश्च नमानुष्टुभस्य हविषोहविर्यत | धातुर्द्युतानात सवितुश्च विष्णो रथन्तरमा जभारा वसिष्ठः || अविन्दन ते अतिहितं यदासीद यज्ञस्य धाम परमंगुहा यत | धातुर्द्युतानात सवितुश्च विष्णोर्भरद्वाजो बर्हदा चक्रे अग्नेः || ते.अविन्दन मनसा दीध्याना यजु षकन्नं परथमन्देवयानम | धातुर्द्युतानात सवितुश्च विष्णोरासूर्यादभरन घर्ममेते ||
1 VASIṢṬHA mastered the Rathantara, took it from radiant Dhātar, Savitar, and Viṣṇu, Oblation, portion of fourfold ob…
बर्हस्पतिर्नयतु दुर्गहा तिरः पुनर्नेषदघशंसायमन्म | कषिपदशस्तिमप दुर्मतिं हन्नथा करद्यजमानाय शं योः || नराशंसो नो.अवतु परयाजे शं नो अस्त्वनुयाजो हवेषु | कषिपदशस्तिमप दुर्मतिं हन्नथा करद यजमानायशं योः || तपुर्मूर्धा तपतु रक्षसो ये बरह्मद्विषः शरवेहन्तवा उ | कषिपदशस्तिमप दुर्मतिं हन्नथा करद्यजमानाय शं योः ||
1 BṚHASPATI lead us safely over troubles and turn his evil thought against the sinner; Repel the curse, and drive awa…
अपश्यं तवा मनसा चेकितानं तपसो जातं तपसोविभूतम | इह परजामिह रयिं रराणः पर जायस्वप्रजया पुत्रकाम || अपश्यं तवा मनसा दीध्यानां सवायां तनू रत्व्येनाधमानाम | उप मामुच्चा युवतिर्बभूयाः पर जायस्वप्रजया पुत्रकामे || अहं गर्भमदधामोषधीष्वहं विश्वेषु भुवनेष्वन्तः अहं परजा अजनयं पर्थिव्यामहं जनिभ्यो अपरीषुपुत्रान ||
1 I SAW thee meditating in thy spirit what sprang from Fervour and hath thence developed. Bestowing offspring here, b…
विष्णुर्योनिं कल्पयतु तवष्टा रूपाणि पिंशतु | आसिञ्चतु परजापतिर्धाता गर्भं दधातु ते || गर्भं धेहि सिनीवालि गर्भं धेहि सरस्वति | गर्भं तेश्विनौ देवावा धत्तां पुष्करस्रजा || हिरण्ययी अरणी यं निर्मन्थतो अश्विना | तं तेगर्भं हवामहे दशमे मासि सूतवे ||
1 MAY Viṣṇu form and mould the womb, may Tvaṣṭar duly shape the forms, Prajāpati infuse the stream, and Dhātar lay th…
महि तरीणामवो.अस्तु दयुक्षं मित्रस्यार्यम्णः | दुराधर्षं वरुणस्य || नहि तेषाममा चन नाध्वसु वारणेषु | ईशे रिपुरघशंसः || यस्मै पुत्रासो अदितेः पर जीवसे मर्त्याय | जयोतिर्यछन्त्यजस्रम ||
1 GREAT, unassailable must he the heavenly favour of Three Gods, Varuṇa, Mitra, Aryaman. 2 O'er these, neither at hom…
वात आ वातु भेषजं शम्भु मयोभु नो हर्दे | पर णायूंषि तारिषत || उत वात पितासि न उत भरातोत नः सखा | स नोजीवातवे कर्धि || यददो वात ते गर्हे.अम्र्तस्य निधिर्हितः | ततो नो देहिजीवसे ||
1 FILLING our hearts with health and joy, may Vāta breathe his balm on us May he prolong our days of life. 2 Thou art…
पराग्नये वाचमीरय वर्षभाय कषितीनाम | स नःपर्षदति दविषः || यः परस्याः परावतस्तिरो धन्वातिरोचते | स नःपर्षदति दविषः || यो रक्षांसि निजूर्वति वर्षा शुक्रेण शोचिषा | स नःपर्षदति दविषः || यो विश्वाभि विपश्यति भुवना सं च पश्यति | स नःपर्षदति दविषः || यो अस्य पारे रजसः शुक्रो अग्निरजायत | स नः पर्षदति दविषः ||
1 To Agni send I forth my song, to him the Bull of all the folk: So may he bear us past our foes. 2 Who from the dist…
पर नूनं जातवेदसमश्वं हिनोत वाजिनम | इदं नोबर्हिरासदे || अस्य पर जातवेदसो विप्रवीरस्य मीळुषः | महीमियर्मिसुष्टुतिम || या रुचो जातवेदसो देवत्रा हव्यवाहनीः | ताभिर्नोयज्ञमिन्वतु ||
1 Now send ye Jātavedas forth, send hitherward the vigorous Steed To seat him on our sacred grass. 2 I raise the loft…
आयं गौः पर्श्निरक्रमीदसदन मातरं पुरः | पितरं च परयन सवः || अन्तश्चरति रोचनास्य पराणादपानती | वयख्यन्महिषो दिवम || तरिंशद धाम वि राजति वाक पतंगाय धीयते | परतिवस्तोरह दयुभिः ||
1 THIS spotted Bull hath come, and sat before the Mother in the east, Advancing to his Father heaven. 2 Expiring when…
रतं च सत्यं चाभीद्धात तपसो.अध्यजायत | ततोरात्र्यजायत ततः समुद्रो अर्णवः || समुद्रादर्णवादधि संवत्सरो अजायत | अहोरात्राणिविदधद विश्वस्य मिषतो वशी || सूर्याचन्द्रमसौ धाता यथापूर्वमकल्पयत | दिवं चप्र्थिवीं चान्तरिक्षमथो सवः ||
1 FROM Fervour kindled to its height Eternal Law and Truth were born: Thence was the Night produced, and thence the b…
सं-समिद युवसे वर्षन्नग्ने विश्वान्यर्य आ | इळस पदेसमिध्यसे स नो वसून्या भर || सं गछध्वं सं वदध्वं सं वो मनांसि जानताम | देवा भागं यथा पूर्वे संजानाना उपासते || समानो मन्त्रः समितिः समानी समानं मनः सह चित्तमेषाम | समानं मन्त्रमभि मण्त्रये वः समानेन वोहविषा जुहोमि || समानी व आकूतिः समाना हर्दयानि वः | समानमस्तु वोमनो यथा वः सुसहासति ||
1 THOU, mighty Agni, gatherest up all that is precious for thy friend. Bring us all treasures as thou art enkindled i…